Cel pracy

Określenie cech temperamentu dorosłych z chronicznym jąkaniem na podstawie koncepcji Pawłowa

Materiał i metody

Grupę badaną stanowiło 68 osób jąkających się, a grupę kontrolną 62 osoby niejąkające się, które zostały dobrane do grupy badanej pod względem płci i wieku. W badaniach zastosowano Kwestionariusz PTS Strelaua i Zawadzkiego, który mierzy siłę procesu pobudzania, siłę procesu hamowania, ruchliwość procesów nerwowych, a wtórnie także równowagę procesów nerwowych.

Wyniki

U osób jąkających się wyniki siły procesu pobudzania i siła procesu hamowania znajdują się na poziomie dolnej granicy wyników przeciętnych i są statystycznie istotnie niższe (p < 0,001; p < 0,01) niż w grupie kontrolnej. Ruchliwość procesów nerwowych jest przeciętna i statystycznie istotnie niższa (p < 0,01) niż w grupie kontrolnej. W obydwu grupach procesy nerwowe są zrównoważone, chociaż w grupie jąkających się w statystycznie istotnie mniejszym stopniu niż w grupie kontrolnej (p < 0,001).

Wnioski

Typowe cechy temperamentu dorosłych chronicznie jąkających się to: 1) mała siła procesu pobudzania, co świadczy o dużej reaktywności na bodźce sensoryczne i emocjonalne; 2) mała siła procesu hamowania, co oznacza mniejszą zdolność kontroli zachowania, panowania nad emocjami oraz niedezorganizowania się pod wpływem bodźców zakłócających; 3) mniejsza ruchliwość procesów nerwowych, co utrudnia adaptację do nowych sytuacji; 4) typ słaby układu nerwowego (mała siła procesu pobudzania i hamowania oraz słabo zaznaczona ruchliwość). Jest to typ słabo przystosowany do życia i łatwo ulegający zaburzeniom.