Epidemiology of type 1 diabetes in Podlasie region, Poland, in years 2010–2022 – 13-years-single-center study, including COVID-19 pandemic perspective

Maciej Szabłowski; Paweł Klimas; Natalia Wiktorzak; Michał Okruszko; Joanna Peczyńska; Milena Jamiołkowska-Sztabkowska; Hanna Borysewicz-Sańczyk; Agnieszka Polkowska; Aneta Zasim; Klaudyna Noiszewska; Artur Bossowski; Barbara Głowińska-Olszewska

doi:10.5114/pedm.2025.149201

Streszczenie

1/2025 vol. 31

Artykuł oryginalny

Epidemiologia cukrzycy typu 1 na Podlasiu w latach 2010–2022 – 13-letnie badanie jednoośrodkowe, z uwzględnieniem perspektywy pandemii COVID-19

Maciej Szabłowski ^{1, 2, 3}

,

Paweł Klimas ³

,

Natalia Wiktorzak ³

,

Michał Okruszko ³

,

Joanna Peczyńska ³

,

Milena Jamiołkowska-Sztabkowska ³

,

Hanna Borysewicz-Sańczyk ³

,

Agnieszka Polkowska

,

Aneta Zasim ³

,

Klaudyna Noiszewska ³

,

Artur Bossowski ³

,

Barbara Głowińska-Olszewska ³

Clinical Research Centre, Medical University of Bialystok, Poland
Department of Endocrinology, Diabetology and Internal Medicine, Medical University of Bialystok, Poland
Department of Pediatrics, Endocrinology, Diabetology with Cardiology Division, Medical University of Bialystok, Poland

Pediatr Endocrinol Diabetes Metab 2025; 31: 9-16

DOI: https://doi.org/10.5114/pedm.2025.149201

Data publikacji online: 2025/04/03

Pełna treść artykułu

AMA

Szabłowski M, Klimas P, Wiktorzak N, et al. Epidemiology of type 1 diabetes in Podlasie region, Poland, in years 2010–2022 – 13-years-single-center study, including COVID-19 pandemic perspective. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism. 2025;31(1):9-16. doi:10.5114/pedm.2025.149201.

APA

Szabłowski, M., Klimas, P., Wiktorzak, N., Okruszko, M., Peczyńska, J., & Jamiołkowska-Sztabkowska, M. et al. (2025). Epidemiology of type 1 diabetes in Podlasie region, Poland, in years 2010–2022 – 13-years-single-center study, including COVID-19 pandemic perspective. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, 31(1), 9-16. https://doi.org/10.5114/pedm.2025.149201

Chicago

Szabłowski, Maciej, Paweł Klimas, Natalia Wiktorzak, Michał Okruszko, Joanna Peczyńska, Milena Jamiołkowska-Sztabkowska, and Hanna Borysewicz-Sańczyk et al. 2025. "Epidemiology of type 1 diabetes in Podlasie region, Poland, in years 2010–2022 – 13-years-single-center study, including COVID-19 pandemic perspective". Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism 31 (1): 9-16. doi:10.5114/pedm.2025.149201.

Harvard

Szabłowski, M., Klimas, P., Wiktorzak, N., Okruszko, M., Peczyńska, J., Jamiołkowska-Sztabkowska, M., Borysewicz-Sańczyk, H., Polkowska, A., Zasim, A., Noiszewska, K., Bossowski, A., and Głowińska-Olszewska, B. (2025). Epidemiology of type 1 diabetes in Podlasie region, Poland, in years 2010–2022 – 13-years-single-center study, including COVID-19 pandemic perspective. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, 31(1), pp.9-16. https://doi.org/10.5114/pedm.2025.149201

MLA

Szabłowski, Maciej et al. "Epidemiology of type 1 diabetes in Podlasie region, Poland, in years 2010–2022 – 13-years-single-center study, including COVID-19 pandemic perspective." Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, vol. 31, no. 1, 2025, pp. 9-16. doi:10.5114/pedm.2025.149201.

Vancouver

Szabłowski M, Klimas P, Wiktorzak N, Okruszko M, Peczyńska J, Jamiołkowska-Sztabkowska M et al. Epidemiology of type 1 diabetes in Podlasie region, Poland, in years 2010–2022 – 13-years-single-center study, including COVID-19 pandemic perspective. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism. 2025;31(1):9-16. doi:10.5114/pedm.2025.149201.

Wstęp

Cukrzyca jest bez wątpienia pandemią XXI wieku. Chociaż cukrzyca typu 1 (TDM1) stanowi tylko 10% wszystkich przypadków cukrzycy, dominuje w populacji pediatrycznej. Liczba przypadków TDM1 wciąż rośnie, a Polska jest jednym z krajów o najszybszym wzroście zapadalności.

Cel pracy

Badanie miało na celu ocenę bieżącej sytuacji epidemiologicznej w zakresie TDM1 w województwie podlaskim.

Materiał i metody

Badanie objęło 777 pacjentów (369 dziewcząt i 408 chłopców) poniżej 18. roku życia. Obliczono współczynniki zapadalności i wystandaryzowano je względem populacji dopasowanej wiekowo (populacja ogólna Polski 2010).

Wyniki

Wykazano tendencję wzrostową w liczbie przypadków w analizowanym okresie (R2 = 0,6, p = 0,001). Średni współczynnik zapadalności wzrósł w okresie objętym badaniem z 19,22/100 000 w 2010 r. do 34,11/100 000 w 2022 r., co stanowi 1,77-krotny wzrost w badanym okresie. Najmłodsza grupa wiekowa (0–4 lata) wykazała najbardziej widoczny, prawie 2,3-krotny wzrost, z 9,86/100 000 w 2010 r. do 22,56/100 000 w 2022 r. Wykazaliśmy również możliwy wpływ pandemii COVID – po spadku w 2020 r. zaobserwowaliśmy wzrost współczynnika zapadalności w 2021 r. do 38,05/100 000, a w 2022 r. do 34/100 000.

Wnioski

Zapadalność na cukrzycę typu 1 w województwie podlaskim w Polsce nadal utrzymuje tendencję wzrostową. Opisywane zjawisko ma podłoże wieloczynnikowe, warto jednak wziąć pod uwagę również potencjalny wpływ pandemii COVID-19.

Słowa kluczowe

Polska, epidemiologia, cukrzyca typu 1, Podlasie, COVID-19

Udostępnij

Zintergrowane z

Zasady redakcyjne

Sarajevo Declaration on Integrity and Visibility of Scholarly Publications