Obowiązki lekarza i granice jego odpowiedzialności wobec postaw przedstawicieli ustawowych utrudniających lub uniemożliwiających leczenie małoletniego pacjenta z cukrzycą typu 1 – aspekty prawne i etyczne
Piotr Marek Zieliński
1
,
Piotr Czeczot
2
,
Karolina Góralczyk-Czeczot
3
Department of Organizational Behavior, University of Gdańsk, Poland
Department of Comparative Constitutional Law, University of Białystok, Poland
Independent researcher and legal practitioner, Attorney-at-Law’s Office of Karolina Góralczyk-Czeczot, Łomża–Białystok, Poland
Zieliński PM, Czeczot P, Góralczyk-Czeczot K. Obligations of a physician and the limits of his/her liability towards the attitudes of legal representatives that hinder or prevent the treatment of a minor patient with type 1 diabetes – legal and ethical aspects. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism. 2025;31(4):220-226. doi:10.5114/pedm.2025.158546.
APA
Zieliński, P. M., Czeczot, P., & Góralczyk-Czeczot, K. (2025). Obligations of a physician and the limits of his/her liability towards the attitudes of legal representatives that hinder or prevent the treatment of a minor patient with type 1 diabetes – legal and ethical aspects. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, 31(4), 220-226. https://doi.org/10.5114/pedm.2025.158546
Chicago
Zieliński, Piotr M, Piotr Czeczot, and Karolina Góralczyk-Czeczot. 2025. "Obligations of a physician and the limits of his/her liability towards the attitudes of legal representatives that hinder or prevent the treatment of a minor patient with type 1 diabetes – legal and ethical aspects". Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism 31 (4): 220-226. doi:10.5114/pedm.2025.158546.
Harvard
Zieliński, P., Czeczot, P., and Góralczyk-Czeczot, K. (2025). Obligations of a physician and the limits of his/her liability towards the attitudes of legal representatives that hinder or prevent the treatment of a minor patient with type 1 diabetes – legal and ethical aspects. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, 31(4), pp.220-226. https://doi.org/10.5114/pedm.2025.158546
MLA
Zieliński, Piotr et al. "Obligations of a physician and the limits of his/her liability towards the attitudes of legal representatives that hinder or prevent the treatment of a minor patient with type 1 diabetes – legal and ethical aspects." Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, vol. 31, no. 4, 2025, pp. 220-226. doi:10.5114/pedm.2025.158546.
Vancouver
Zieliński P, Czeczot P, Góralczyk-Czeczot K. Obligations of a physician and the limits of his/her liability towards the attitudes of legal representatives that hinder or prevent the treatment of a minor patient with type 1 diabetes – legal and ethical aspects. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism. 2025;31(4):220-226. doi:10.5114/pedm.2025.158546.
W artykule przeanalizowano prawne i etyczne obowiązki lekarzy wobec małoletnich pacjentów chorujących na cukrzycę typu 1 w sytuacjach, gdy ich przedstawiciele ustawowi utrudniają lub uniemożliwiają leczenie. Problem ten nabiera znaczenia w kontekście obserwowanego wzrostu liczby przypadków rezygnacji rodziców z terapii insulinowej lub wizyt kontrolnych na rzecz tzw. medycyny alternatywnej. W takich okolicznościach lekarz staje przed dylematem: jak pogodzić prawo rodziców do decydowania o leczeniu dziecka z własnym obowiązkiem ochrony jego życia i zdrowia. W opracowaniu omówiono zakres obowiązków lekarza wynikających z przepisów prawa, ze szczególnym uwzględnieniem prawa cywilnego i karnego, w tym obowiązku zawiadomienia sądu rodzinnego. Podkreślono również znaczenie działań pojednawczych – takich jak pisemne wezwanie opiekuna do stawienia się z dzieckiem na wizytę – jako formy wczesnej interwencji poprzedzającej zawiadomienie organów. Wnioski wskazują na potrzebę opracowania jasnych procedur interwencji w przypadkach małoletnich pacjentów z chorobami przewlekłymi niestawiających się na wizyty, wzmocnienia współpracy międzyinstytucjonalnej oraz prowadzenia edukacji zdrowotnej rodziców. Artykuł ma na celu pokazanie, że odpowiedzialność lekarza w takich sytuacjach wykracza poza sferę medyczną – obejmuje również obowiązek prawnego i etycznego reagowania na zagrożenie dobra dziecka.
Słowa kluczowe
prawa i obowiązki lekarza, dziecko z cukrzycą typu 1, prawa i obowiązki przedstawicieli ustawowych dziecka (rodziców)