Wstęp: Melatonina jest hormonem (związkiem indolowym, pochodną tryptofanu) produkowanym głównie przez komórki gruczołowe szyszynki – pinealocyty. W ciągu dnia stężenie tego hormonu w surowicy jest małe (10–20 pg/ml), natomiast w nocy wyraźnie zwiększa się, aby osiągnąć najwyższe wartości (80–150–200 pg/ml) między godziną 24.00 a 3.00. Podstawowym regulatorem wydzielania melatoniny jest cykl światło-ciemność. Związek ten jest jednym z najbardziej efektywnych zmiataczy wolnych rodników. Oprócz właściwości antyoksydacyjnych melatonina ma również właściwości onkostatyczne, co oznacza, że hamuje wzrost niektórych nowotworów. W populacji zakażonej Helicobacter pylori (H. pylori) ryzyko rozwoju raka żołądka jest średnio 3,8 razy większe niż w populacji niezakażonej.
Cel: Oznaczenie stężenia melatoniny we krwi obwodowej u dzieci i młodzieży z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka i/lub dwunastnicy z zakażeniem H. pylori lub bez zakażenia 2-krotnie – o godz. 2.00 oraz 8.00.
Materiał i metody: Do badania zakwalifikowano 114 pacjentów w wieku 10–18 lat (średnia 14,8 roku), których podzielono na grupy, tj. I – osoby z przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka i/lub dwunastnicy i współistniejącym zakażeniem H. pylori (n=23), II – chorzy na przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka i/lub dwunastnicy bez współistniejącego zakażenia H. pylori (n=24), III – grupę porównawczą – osoby, u których wykluczono powyższe stany chorobowe oraz inne choroby przewlekłe, bez cech ostrego stanu zapalnego (n=67). Wyniki badań poddano analizie statystycznej.
Wyniki: Nie stwierdzono statystycznie istotnych różnic między badanymi grupami a grupą porównawczą w zakresie stężeń melatoniny. Zaobserwowano statystycznie istotne różnice między stężeniami melatoniny oznaczanej w godzinach nocnych i rannych w grupie I, II oraz III.
Wnioski: U pacjentów z zakażeniem H. pylori zachowany jest prawidłowy rytm wydzielania melatoniny szyszynkowej. W związku z prawidłowymi wartościami stężeń melatoniny u osób z grup badanych, na obecnym etapie badań nie ma potrzeby suplementacji melatoniną.