Za cel badania przyjęto porównanie częstości występowania przeciwciał przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi (aCCP) i czynnika reumatoidalnego (IgM-RF) w surowicy krwi chorych na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) oraz próbę określenia ich znaczenia w rozpoznawaniu choroby. Badaniem objęto 173 chorych (średni wiek 51,5±13,3 roku; zakres 20–80 lat; 82,1% badanych stanowiły kobiety). Wszyscy chorzy spełniali kryteria rozpoznania RZS wg ARA z 1987 r., a mediana czasu trwania objawów wynosiła 12 mies. (zakres 1,5–408). Do oznaczenia występowania przeciwciał aCCP wykorzystywano test ELISA II generacji (firmy EUROIMMUN; aCCP2), IgM-RF oznaczano testami Waalera-Rosego (W-R) oraz odczynu wiązania lateksu (Lx). Wykazano znacząco wyższą czułość diagnostyczną (88,4%) przeciwciał aCCP2 w porównaniu z klasycznym czynnikiem reumatoidalnym IgM-RF (46,8%). Występowanie aCCP2 stwierdzono u 81,5% IgM-RF-ujemnych chorych. Pacjenci, u których jedynym stwierdzonym markerem serologicznym był IgM-RF stanowili 1% ogółu badanych. Obydwa autoprzeciwciała wykryto w surowicy 45% chorych, wyłącznie aCCP2 u 43,3%, natomiast żadnego z nich nie stwierdzono u 9,8%. Mediana wartości aCCP2 w podgrupie chorych aCCP2-dodatnich (109,3 RU/ml; relative units/ml) okazała się znacząco wyższa w porównaniu z normą przyjętą w wykorzystywanym teście (5 RU/ml), jak również z odpowiednią medianą w podgrupie pacjentów uznanych za aCCP2-ujemnych (1 RU/ml). Wykazano istotny statystycznie związek między występowaniem obu markerów: aCCP2 i IgM-RF oraz słabą korelację pomiędzy wartością aCCP2 i mianem IgM-RF w teście Lx.