Przedwczesne dojrzewanie i prawidłowe wzrastanie po leczeniu czaszkogardlaka: opis przypadku i przegląd piśmiennictwa

Centralne przedwczesne dojrzewanie płciowe (CPP) ma najczęściej charakter idiopatyczny, jednak może również występować wtórnie do guzów ośrodkowego układu nerwowego lub radioterapii okolicy głowy. Czaszkogardlaki, stanowiące do 80% guzów nadsiodłowych u dzieci, są jedną z istotnych przyczyn CPP. W pracy opisano przypadek 6,5-letniej dziewczynki z PD oraz niedoborem hormonu wzrostu, u której w wieku 4 lat rozpoznano czaszkogardlaka. Leczenie obejmowało subtotalną resekcję i radioterapię (54 Gy). Przy przyjęciu stwierdzono zaawansowane cechy dojrzewania, a w badaniach – podwyższone stężenia gonadotropin i estradiolu. Wiek kostny był przyspieszony, a wzrost i masa ciała pacjentki mieściły się odpowiednio w 50.–75. i 90.–97. przedziale centylowym. Rozpoczęto terapię analogiem gonadoliberyny. Pomimo całkowitego niedoboru hormonu wzrostu tempo wzrastania utrzymywało się w granicach 50.–75. centyla przez 7-letni okres obserwacji. Zaobserwowano poprawę przewidywanego wzrostu ostatecznego z 146,1 cm do 158 cm. Przypadek ten wskazuje, że zarówno czaszkogardlak, jak i jego leczenie mogą prowadzić do CPP, a właściwe postępowanie umożliwia prawidłowe wzrastanie mimo zaburzeń endokrynologicznych.

Central precocious puberty (CPP), resulting from premature activation of the hypothalamic-pituitary-gonadal axis, is usually idiopathic but may arise from central nervous system tumors or head radiotherapy. Craniopharyngiomas, comprising up to 80% of pediatric suprasellar tumors, are a notable cause. We present the case of a 6.5-year-old girl with CPP and growth hormone deficiency (GHD) following a diagnosis of craniopharyngioma at the age of 4 years. Treatment included subtotal tumor resection and cranial radiotherapy (54 Gy). On admission, she exhibited advanced pubertal signs and elevated gonadotropins and estradiol levels. She presented with height within 50th–75th percentiles, weight within 90th–97th percentiles, predicted adult height 146.1 cm, and accelerated bone age. CPP was confirmed, and gonadotropin-releasing hormone analog therapy was initiated. Despite complete GHD, growth remained within 50th–75th percentiles over seven years. At 11 years, her predicted adult height improved to 158 cm, with stable magnetic resonance imaging findings. This case illustrates that craniopharyngioma and its treatment can trigger CPP, and that appropriate management may preserve normal growth despite significant hormonal deficiencies.