Definicja

Helicobacter pylori jest Gram-ujemną pałeczką o spiralnym kształcie, zasiedlającą powierzchnię komórek nabłonkowych błony śluzowej żołądka.

Epidemiologia

W krajach rozwijającyh się zakażone pałeczką jest ponad 70%, a w rozwiniętych ok. 30% populacji. W Polsce w ostatnim czasie dochodzi do obniżenia częstości zakażenia, zwłaszcza u osób kierowanych na badania gastroskopowe.

Patogeneza

Helicobacter pylori jest podstawowym czynnikiem patogenetycznym choroby wrzodowej. U części zakażonych nie występują żadne objawy, co ma związek z niską wirulencją szczepów bakteryjnych, predyspozycją genetyczną oraz czynnikami środowiskowymi.
Wyróżnia się 3 fenotypy zakażenia (ramka 11.2.6.1). W populacji ogólnej najczęściej występuje fenotyp łagodnego zapalenia błony śluzowej żołądka, które przebiega bez istotnych zmian w wydzielaniu kwasu solnego i nie prowadzi do poważnych konsekwencji chorobowych. Fenotyp choroby wrzodowej występuje u ok. 10–15% zakażonych osób i odznacza się zmianami zapalnymi w części przedodźwiernikowej żołądka wraz ze zwiększonym wydzielaniem gastryny i kwasu solnego. Pacjenci z fenotypem wrzodowym oraz czynnikami uszkadzającymi błonę śluzową żołądka chorują z powodu wrzodów dwunastnicy lub wrzodów żołądka. Fenotyp raka żołądka charakteryzuje się zapaleniem trzonu żołądka, zanikiem błony śluzowej żołądka i zmniejszonym wydzielaniem kwasu solnego. Zmiany anatomiczne i zaburzenia czynnościowe tego typu występują u ok. 1–2% zakażonych i zwiększają ryzyko rozwoju raka żołądka. Fenotyp nowotworowy spotyka się częściej w populacji krajów Azji i Dalekiego Wschodu, w których rak żołądka występuje szczególnie często.

Obraz kliniczny

Ostre zakażenie H. pylori jest rzadko rozpoznawalne. Najczęściej występuje ból brzucha, nudności, wymioty. Przewlekłe zapalenie zwykle daje objawy dyspeptyczne nasilające się w czasie stresu i pod wpływem innych czynników uszkadzających błonę śluzową żołądka, takich jak alkohol i palenie tytoniu oraz zażywanie leków (ryc. 11.2.6.1).
Do objawów dyspeptycznych związanych z zapaleniem błony śluzowej żołądka i dwunastnicy zalicza się:
• ból w nadbrzuszu,
• nudności,
• uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu,
• wzdęcia,
• odbijania.
Objawy mogą okresowo ustępować.
W diagnostyce zakażenia H. pylori stosuje się testy inwazyjne i nieinwazyjne (tab. 11.2.6.1).
U osób młodych bez objawów alarmujących z...


View full text