Jednym z aktualnych i ciągle nierozwiązanych problemów klinicznych jest rola patogenetyczna czynnika TNF-α w rozwoju reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). Dotychczas wiadomo, że TNF-α jest kluczową prozapalną cytokiną, odpowiedzialną za destrukcję chrząstki i ubytek tkanki kostnej w RZS. Uwzględniając dotychczasową wiedzę na temat patogenetycznej roli TNF-α, podjęto próbę określenia przydatności diagnostycznej oznaczania stężenia TNF-α w surowicy oraz korelacji stężenia TNF-α ze stopniem uszkodzenia tkanek w RZS. Celem pracy jest określenie, na ile stężenie TNF-α w surowicy chorych na RZS surowiczo dodatnich i surowiczo ujemnych koreluje ze stopniem uszkodzenia tkanki kostnej mierzonym w skalach Steinbrockera i Larsena. Przeprowadzono badanie 60 chorych leczonych z powodu RZS w Przychodni Reumatologicznej CSK MSWiA. Były to głównie kobiety w II–IV okresie wg kryteriów Steinbrockera. Grupę odniesienia stanowiło 30 osób z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych. Chorych na RZS podzielono na 2 grupy po 30 osób: I – surowiczo dodatnich, II – surowiczo ujemnych. Wiek chorych w czasie badania w grupie I wynosił 41–81 lat, w grupie II 23–83 lat, w grupie III 41–78 lat. Czas trwania choroby w czasie badania w grupie I wynosił 2–33 lat, w grupie II 1–40 lat, w grupie III 2–18 lat. Wyniki poddano analizie statystycznej. Nie wykryto korelacji pomiędzy stopniem uszkodzenia tkanek a stężeniem TNF-α. Stwierdzono natomiast dodatnią korelację pomiędzy oceną stopnia uszkodzenia tkanek a stężeniem białka C-reaktywnego (CRP) i seromukoidu w surowicy krwi chorych, głównie surowiczo ujemnych. Stężenie TNF-α u chorych na RZS było wyższe, zwłaszcza u niektórych chorych surowiczo dodatnich, co wskazuje na udział czynnika TNF-α w patogenezie RZS.