Szesnastoletni pacjent z zespołem Hornera w przebiegu kwasicy ketonowej

Wstęp
Kwasica ketonowa (DKA) w przebiegu nowo rozpoznanej cukrzycy typu 1 (T1D) może wiązać się z powikłaniami neurologicznymi. W dostępnych źródłach nie znaleziono opisu zespołu Hornera (HS) w DKA u dzieci. Do objawów tego zespołu zalicza się: miosis – jednostronne zwężenie źrenic, ptosis – opadnięcie powieki górnej oraz anhydrosis – zmniejszenie wydzielania potu po stronie uszkodzenia.

Opis przypadku
Szesnastoletni pacjent z nowo rozpoznaną T1D i DKA (pH 6,86, sBE –26,1 mmol/l, HCO3 5,6 mmol/l, glukoza 513 mg/dl). Leczenie obejmowało dożylną insulinoterapię i płynoterapię. W czwartym dniu hospitalizacji pojawiła się asymetria źrenic i opadanie powieki górnej lewej. Włączono leczenie mannitolem, tomografia komputerowa mózgu nie wykazała nieprawidłowości. Po ocenie neurologicznej i okulistycznej rozpoznano HS jako powikłanie DKA. Podczas badania kontrolnego, 6 miesięcy po diagnozie, nadal obserwowano cechy HS, po 12 miesiącach objawy stopniowo ustępowały.

Wnioski
W DKA mogą wystąpić bardzo rzadkie powikłania neurologicznie. Ocena neurologiczna jest niezbędna również po wyrównaniu zaburzeń metabolicznych i poprawie stanu klinicznego pacjenta.



Introduction
Diabetic ketoacidosis (DKA) at the onset of newly diagnosed type 1 diabetes (T1D) is associated with neurological complications. Horner syndrome (HS), consisting of miosis, ptosis, and anhidrosis, has not previously been reported during DKA in children.

Case report
The case concerns a 16-year-old patient with newly diagnosed T1D with DKA (pH 6.86, sBE –26.1 mmol/l, HCO3 5.6 mmol/l, glucose 513 mg/dl). Treatment included intravenous insulin therapy and fluid replacement. On the fourth day of hospitalization, pupillary asymmetry and ptosis of the upper left eyelid were observed. Mannitol treatment was introduced; brain computed tomography revealed no abnormalities. After neurological and ophthalmological assessment, a diagnosis of HS as a complication of DKA was made. During a follow-up, 6 months after diagnosis, features of HS continued to be observed, but after 12 months, symptoms gradually resolved.

Conclusions
Neurological evaluations continue to be essential after clinical improvement in DKA; although infrequent, neurological complications can occur.