Wprowadzenie: Mukowiscydoza (cystic fibrosis – CF) jest chorobą zapalno-destrukcyjną o różnorodnej ekspresji klinicznej. W dotychczas przeprowadzonych badaniach wykazano występowanie procesu zapalnego jelit u chorych na CF, jednak dostępne są wyłącznie wyniki uzyskane u dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym oraz młodych dorosłych. Nie ma natomiast jakichkolwiek danych dotyczących momentu pojawienia się zapalenia jelit u dzieci najmłodszych. Z tego też względu w publikacji dokonano oceny występowania stanu zapalnego jelit w chwili ustalania rozpoznania u niemowląt diagnozowanych w badaniach przesiewowych noworodków.
Materiał i metody: Do badań włączono 10 niemowląt z CF w wieku do 3 mies. Grupę porównawczą stanowiło 20 zdrowych niemowląt. U wszystkich badanych oznaczono stężenia kalprotektyny w stolcu, a u chorych na CF oceniono stan odżywienia (standaryzowana masa ciała), zewnątrzwydzielniczą funkcję trzustki (stężenie elastazy 1 w stolcu) i ekspresję choroby oskrzelowo-płucnej.
Wyniki: U znaczącego odsetka chorych na CF w chwili stawiania diagnozy stwierdzono występowanie niedoboru masy ciała. Jednocześnie aż 7 pacjentów (70%) prezentowało kliniczne objawy niewydolności zewnątrzwydzielniczej trzustki. Stężenia kalprotektyny wynosiły 1,8–442,0 ng/ml (Xśr. ±SEM: 99,0 ±17,0, mediana: 88,8) i były statystycznie istotnie większe niż u zdrowych niemowląt (Xśr. ±SEM: 26,6 ±9,0, mediana: 12,5, p < 0,049). Nie stwierdzono występowania istotnej statystycznie korelacji między stężeniami kalprotektyny a wartościami klasycznej (r = 0,027) i konduktometrycznej próby potowej (r = –0,037), standaryzowaną wartością masy ciała (r = –0,096), stężeniem elastazy 1 w stolcu (r = –0,207) oraz ekspresją choroby oskrzelowo-płucnej (r = 0,090).
Wnioski: Stan zapalny przewodu pokarmowego występuje u chorych na CF od wczesnego okresu niemowlęcego. Nie wykazano związku nasilenia stanu zapalnego jelit z innymi parametrami oceniającymi ekspresję choroby. Ze względu jednak na małą liczebność badanej grupy powyższe wnioskowanie ma ograniczony charakter.