Termedia.pl
 
 
ISSN: 1505-8409
Przewodnik Lekarza/Guide for GPs
Current issue Archive About the journal Supplements Contact Instructions for authors
9/2000
vol. 3
 
Share:
Share:
more
 
 
abstract:

Zmiatacze wolnych rodników

Andrzej Lewiński
,
Ewa Sewerynek

Przew Lek 2000, 9, 99-104
Online publish date: 2004/03/04
View full text
Get citation
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Tlen jest pierwiastkiem niezbędnym do życia, jednak jego nadmiar może mieć także działanie szkodliwe. W prawidłowych warunkach 5 proc. wdychanego tlenu (O2) zostaje przekształcone w wolne rodniki tlenowe (ok. 2 kg rocznie). Są to związki chemiczne posiadające na swojej zewnętrznej orbicie niesparowany elektron, którego obecność warunkuje ich dużą reaktywność, a czasami także toksyczność. Dodanie jednego elektronu do cząsteczki tlenu tworzy anionorodnik ponadtlenkowy O2•–.




Anionorodnik ponadtlenkowy produkowany jest przez aktywowane fagocyty tj.: makrofagi, granulocyty obojętnochłonne i eozynofile w mechanizmie tlenowego zabijania bakterii, co jest korzystne w zwalczaniu ostrego procesu zapalnego. Istotną rolę w tej reakcji odgrywa oksydaza zredukowanego fosforanu dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego (NADPH). Z drugiej strony, w przewlekłym zapaleniu powyższy mechanizm może w sposób nieodwracalny uszkadzać komórki. Anionorodnik ponadtlenkowy może powstawać również incydentalnie, podczas przecieku elektronów z łańcucha oddechowego lub przez bezpośrednią intereakcję tlenu z pewnymi cząsteczkami, np. katecholaminami. Jest on względnie mało reaktywny. W obecności enzymu – dysmutazy ponadtlenkowej (SOD) – przekształcany jest do nadtlenku wodoru (H2O2). Dysmutaza ponadtlenkowa jest jednym z enzymów antyoksydacyjnych, chroniących komórki przed niszczącym działaniem wolnych rodników. Wykazano jednak, iż nadmierna ekspresja SOD zwiększa stres oksydacyjny. Dzieje się tak m.in. w zespole Downa (trisomia 21). Uważa się że mechanizm ten odpowiedzialny jest za zmiany neurodegeneracyjne i występowanie zaćmy u osób w młodym wieku.

Nadtlenek wodoru, pomimo że sam nie posiada niesparowanego elektronu, jest ważnym produktem pośrednim w reakcjach oksydacyjno-redukcyjnych. Bardzo często wymieniany jest obok innych reaktywnych form tlenu. Wewnątrzkomórkowo H2O2 metabolizowany jest przez jeden z dwóch enzymów antyoksydacyjnych – peroksydazę glutationu (GSH-Px) lub katalazę do H2O. W obecności jonów metali, tj. Fe2+ lub Cu1+, H2O2 może być redukowany – wg reakcji Fentona – do rodnika hydroksylowego (OH).

Rodnik hydroksylowy jest najbardziej toksyczną i reaktywną formą tlenu. Reaguje ze wszystkimi...


View full text...
Quick links
© 2022 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.