Streszczenie
1/2001
vol. 4
Zwężenia tętnic szyjnych - leczenie chirurgiczne
Data publikacji online: 2003/09/02
–
Udar mózgu stanowi, obok zawału mięśnia sercowego, mnogich obrażeń ciała i choroby nowotworowej, najczęstszą przyczynę zgonów w krajach rozwiniętych. W 80 proc. przypadków jest to udar niedokrwienny, z czego 20–40 proc. jest spowodowanych zwężeniem tętnic szyjnych. U ponad
90 proc. chorych przyczyną zmian w tętnicach szyjnych jest miażdżyca. Z pozostałych, rzadszych przyczyn zwężeń należy wymienić zagięcia kątowe, przerost włóknisto-mięśniowy, rozwarstwienie, zmiany po radioterapii oraz urazy.
W Stanach Zjednoczonych rozpoznaje się rocznie około 450 tys. udarów mózgu. Częstość ich występowania szacuje się na 200/100 tys. osób i jest ona podobna także w krajach europejskich, w tym również w Polsce (ok. 160/100 tys.). Śmiertelność z powodu udarów mózgu wynosi średnio 75/100 tys. osób i rośnie dramatycznie wraz z wiekiem, osiągając u mężczyzn pomiędzy 75. a 84. rokiem życia 1 400/100 tys.
Udar mózgu stanowi nie tylko problem leczniczy, ale także społeczny i ekonomiczny. Ponad 2/3 chorych, którzy przeżyją wymaga intensywnego leczenia w warunkach szpitalnych przez ponad miesiąc. Więcej niż 30 proc. chorych z tej grupy wymaga długotrwałej rehabilitacji. Na leczenie udarów mózgu i ich następstwa, w USA wydaje się ponad 16 mld dolarów rocznie. Koszty związane z leczeniem, rehabilitacją i opieką socjalną 1 chorego pomiędzy 35. a 54. rokiem życia szacuje się na 200 tys. dol. rocznie.
Wielu chorych można by uchronić przed udarem usuwając zapobiegawczo zmiany miażdżycowe i skrzepliny z tętnic szyjnych. W Stanach Zjednoczonych co roku wykonuje się 80–100 tys. udrożnień tętnicy szyjnej wewnętrznej. W Polsce udrożnienia tej tętnicy przeprowadza się u 600–700 chorych rocznie. Powstaje więc pytanie, dlaczego tak rzadko usuwa się operacyjnie zmiany, które mogą stać się przyczyną udaru mózgu?
Nie można mówić o wątpliwej celowości operacji wykonanej po prawidłowym ustaleniu wskazań, gdyż zakończono już duże, wieloośrodkowe, międzynarodowe badania wykazujące przewagę chirurgicznego zapobiegania udarom mózgu nad leczeniem zachowawczym. Trudno również przytaczać argumenty o niedostatkach technicznych, ponieważ sama operacja nie wymaga skomplikowanej, drogiej aparatury.
Problem jest złożony, jednakże na plan pierwszy wysuwają się 2 przyczyny:
- niedostateczny stopień rozpowszechnienia w środowisku...
Pełna treść artykułu...
Udar mózgu stanowi, obok zawału mięśnia sercowego, mnogich obrażeń ciała i choroby nowotworowej, najczęstszą przyczynę zgonów w krajach rozwiniętych. W 80 proc. przypadków jest to udar niedokrwienny, z czego 20–40 proc. jest spowodowanych zwężeniem tętnic szyjnych. U ponad
90 proc. chorych przyczyną zmian w tętnicach szyjnych jest miażdżyca. Z pozostałych, rzadszych przyczyn zwężeń należy wymienić zagięcia kątowe, przerost włóknisto-mięśniowy, rozwarstwienie, zmiany po radioterapii oraz urazy.
W Stanach Zjednoczonych rozpoznaje się rocznie około 450 tys. udarów mózgu. Częstość ich występowania szacuje się na 200/100 tys. osób i jest ona podobna także w krajach europejskich, w tym również w Polsce (ok. 160/100 tys.). Śmiertelność z powodu udarów mózgu wynosi średnio 75/100 tys. osób i rośnie dramatycznie wraz z wiekiem, osiągając u mężczyzn pomiędzy 75. a 84. rokiem życia 1 400/100 tys.
Udar mózgu stanowi nie tylko problem leczniczy, ale także społeczny i ekonomiczny. Ponad 2/3 chorych, którzy przeżyją wymaga intensywnego leczenia w warunkach szpitalnych przez ponad miesiąc. Więcej niż 30 proc. chorych z tej grupy wymaga długotrwałej rehabilitacji. Na leczenie udarów mózgu i ich następstwa, w USA wydaje się ponad 16 mld dolarów rocznie. Koszty związane z leczeniem, rehabilitacją i opieką socjalną 1 chorego pomiędzy 35. a 54. rokiem życia szacuje się na 200 tys. dol. rocznie.
Wielu chorych można by uchronić przed udarem usuwając zapobiegawczo zmiany miażdżycowe i skrzepliny z tętnic szyjnych. W Stanach Zjednoczonych co roku wykonuje się 80–100 tys. udrożnień tętnicy szyjnej wewnętrznej. W Polsce udrożnienia tej tętnicy przeprowadza się u 600–700 chorych rocznie. Powstaje więc pytanie, dlaczego tak rzadko usuwa się operacyjnie zmiany, które mogą stać się przyczyną udaru mózgu?
Nie można mówić o wątpliwej celowości operacji wykonanej po prawidłowym ustaleniu wskazań, gdyż zakończono już duże, wieloośrodkowe, międzynarodowe badania wykazujące przewagę chirurgicznego zapobiegania udarom mózgu nad leczeniem zachowawczym. Trudno również przytaczać argumenty o niedostatkach technicznych, ponieważ sama operacja nie wymaga skomplikowanej, drogiej aparatury.
Problem jest złożony, jednakże na plan pierwszy wysuwają się 2 przyczyny:
- niedostateczny stopień rozpowszechnienia w środowisku...
Pełna treść artykułu...
Zintergrowane z
