Dołącz do nas w mediach społecznościowych:
Udostępnij
Autor: Milena Motyl
Redaktor: Bogusz Soiński

Czy istnieje polska wizja zdrowia? ►

Jarosław J. Fedorowski, Michał Byliniak, Marcin Czech, Bartłomiej Chmielowiec, Anna Tybińkowska, Jakub Szulc, Krzysztof Kopeć, Anna Gołębicka, Łukasz Jankowski, Krzysztof Kępiński, Agnieszka Leszczyńska i Rafał Staszewski/Szymon Czerwiński

Jaki system ochrony zdrowia chcielibyśmy mieć za 5–10 lat? Co musiałoby się w nim zmienić, żeby potencjał polskich lekarzy – obiektywnie będących na światowym poziomie – przełożył się wreszcie na pełną efektywność leczenia i bezpieczeństwo pacjentów? Jak pogodzić potrzeby pacjentów z budżetem Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ)? Jak zabezpieczyć ciągłość terapii, zwłaszcza w obliczu globalnych kryzysów? Na te pytania odpowiadali decydenci i eksperci podczas X Kongresu Wizja Zdrowia – Diagnoza i Przyszłość.

W sesji inauguracyjnej „Czy istnieje polska wizja zdrowia? Benchmark dla wizji. Dlaczego nie korzystamy z gotowych rozwiązań?” uczestniczyli:

  • Jolanta Sobierańska-Grenda, minister zdrowia,
  • Michał Byliniak – dyrektor Związku Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA,
  • Bartłomiej Chmielowiec – rzecznik praw pacjenta,
  • Jakub Szulc – zastępca prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia,
  • prof. dr hab. n. med. Marcin Czech – członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Farmakoekonomicznego,
  • Anna Gołębicka z Centrum im. Adama Smitha,
  • dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor z senackiej Komisji Zdrowia,
  • Łukasz Jankowski – prezes Naczelnej Rady Lekarskiej,
  • Krzysztof Kępiński – dyrektor relacji zewnętrznych i członek Zarządu GSK Polska,
  • Krzysztof Kopeć – prezes Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego,
  • Agnieszka Leszczyńska – prezes Angelini Pharma Polska,
  • Anna Tybińkowska – zastępca prezesa do spraw finansowania badań w Agencji Badań Medycznych.

Debatę moderowali:

  • prof. Jarosław J. Fedorowski – prezes Polskiej Federacji Szpitali, przewodniczący Rady Programowej „Menedżera Zdrowia”,
  • dr n. med. Rafał Staszewski – kanclerz Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, członek Rady Programowej „Menedżera Zdrowia.

Nagranie poniżej, pod wideo spisana druga część sesji.


Jakub Szulc, wiceprezes Narodowego Funduszu Zdrowia, zobrazował rolę płatnika publicznego w kontekście sieci szpitali.

– Kwalifikacja do sieci szpitali ma charakter stricte formalno-administracyjny. Jeśli placówka realizowała określone świadczenia przez ostatnie lata, dysponuje odpowiednią kadrą medyczną, posiada wymagany sprzęt oraz uzyskała autoryzację potwierdzającą spełnienie tych kryteriów, jej wejście do sieci jest automatyczne. W tym procesie publiczny płatnik nie wybiera, z kim podpisać umowę – kontrakt otrzymuje każdy szpital spełniający warunki – wskazał.

– Żyjemy jednak w iluzji. Nasz system pozostaje szpitalocentryczny, a ta tendencja wręcz się pogłębia. Jeśli spojrzymy na wydatki publiczne – 10 lat temu lecznictwo szpitalne pochłaniało ok. 46 proc. budżetu, dziś jest to już 52 proc. Mamy więc do czynienia z wyraźnym i szybkim wzrostem – dodał.

Dlaczego system wciąż kuleje?

Drugi istotny aspekt to ogólne nakłady na zdrowie. Zdaniem wiceprezesa NFZ, choć w porównaniu ze średnią unijną wciąż mamy sporo do nadrobienia, dystans ten nie jest już tak ogromny jak dawniej.

– W ostatnich sześciu latach nakłady na ochronę zdrowia wzrosły dwukrotnie, a w ostatniej dekadzie aż trzykrotnie. W systemie mamy trzy razy więcej pieniędzy niż 10 lat temu, jednak struktura ich wydatkowania wciąż wymaga głębokiej reformy – podkreślił Jakub Szulc.

– Próby reformowania systemu lecznictwa szpitalnego były podejmowane w zasadzie przez każdą ekipę rządzącą w ostatnich 30 latach z lepszym lub gorszym skutkiem – z naciskiem na „gorszym”. W efekcie jesteśmy nadal zabukowani w tej samej bazie klinicznej, którą mieliśmy 30 lat temu – zobrazował.

– Co może zrobić NFZ? Powinien przede wszystkim móc przestać finansować szpitale wyłącznie dlatego, że są. A to jest dzisiaj główna rola płatnika publicznego – kontynuował Jakub Szulc, zaznaczając, że rola ta sprowadza się do administracyjnego utrzymywania w sieci nawet tych placówek, które nie zawsze oferują wysoką jakość świadczeń.

– Od momentu reformy administracyjnej i skomunalizowania wszystkich zasobów szpitalnych z wyjątkiem szpitali klinicznych w zasadzie nie zarządzamy realnie systemem lecznictwa szpitalnego. Trwa to już niemal 30 lat. Szansą na zmiany miał być rok 2017 i wprowadzenie sieci szpitali. Co jednak zrobiła sieć szpitali? Zabetonowała ten krajobraz. Początkowo miało do niej wejść ok. 300 placówek. Obecnie jest ich aż 586 i ta liczba prawdopodobnie się nie zmieni – stwierdził.

Zawirowania wokół reformy

Łukasz Jankowski, prezes Naczelnej Rady Lekarskiej, odnosząc się do ministerialnej ustawy dotyczącej wynagrodzeń i czasu pracy, stwierdził, że to, co dzieje się wokół reformy, to papierek lakmusowy dla całego środowiska.

– Projekt jest ostro krytykowany zarówno przez „Solidarność”, jak i Konfederację Pracodawców Polskich. Takie są efekty, gdy ustawy tworzy się bez udziału zainteresowanych. Chcieliśmy rozmawiać i mieliśmy konkretne propozycje: wprowadzenie tachografów, odpolitycznienie systemu ochrony zdrowia czy zmianę wyceny procedur. Niestety, nikt z nami o tym nie rozmawiał – powiedział.

Komentując kwestię kompetencji zawodów medycznych, prezes NRL pokusił się o eksperyment myślowy i porównał ten obszar do tanich linii lotniczych.

– Mamy pilotów, stewardesy, szefa pokładu i asystentów. Wyobraźmy sobie, że stewardesy zakładają związek zawodowy, idą do prezesa firmy i mówią: „Chcemy zwiększyć kompetencje i też trochę sterować samolotem. Może wystarczy jeden pilot, a stewardesa posiedzi w kokpicie i w razie czego może zająć miejsce drugiego pilota?”. Widząc to, asystenci pokładu mówią: „To my też pomożemy stewardesom!”. W mojej ocenie prezes takiej korporacji ma tylko dwa wyjścia – albo powie wprost: „Jeśli chodzi o kompetencje, to możecie się przekwalifikować i zostać pilotem”, albo twardo spojrzy na dane i odmówi. W obecnej dyskusji nie odróżniliśmy roli od kompetencji i od zadania. To jest w mojej ocenie kluczowy błąd. Jest rola, którą mamy spełniać, kompetencja, którą musimy zdobyć, żeby tę rolę spełniać, i zadanie, które musimy wykonać – tłumaczył. – Wszyscy daliśmy się wpuścić w semantyczną pułapkę. Kompetencji nabywajmy, jeżeli chodzi o rolę i zadania – zaznaczył Łukasz Jankowski.

Globalne zagrożenia a dostępność leków

Krzysztof Kopeć, prezes Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego, zwrócił uwagę na potrzeby i problemy, z jakimi zmaga się globalny i lokalny rynek leków.

– Większa dostępność leków, bezpieczniejsze i bardziej zdywersyfikowane dostawy, większa europejska autonomia wobec międzynarodowej presji na sektor farmaceutyczny i ściślejsze powiązanie polityki zdrowotnej z polityką handlową – brzmi jak manifest producentów leków, ale nim nie jest. To przesłanie ministrów zdrowia Unii Europejskiej z nieformalnego spotkania w Dublinie, które odbyło się w ubiegłym tygodniu. Najważniejszym pytaniem nie jest dziś, czy wdrażać te zmiany, ale jak robić to mądrze, by znaleźć się w czołówce państw kreujących wizję bezpieczeństwa lekowego. Przemysł farmaceutyczny bez wątpienia sobie poradzi, ale czy poradzi sobie pacjent? Codzienny komfort, czyli czysta woda w kranie i łatwy dostęp do aptek, paradoksalnie uśpił naszą czujność. Europa zaczyna mówić o tym otwarcie, ponieważ dostrzega, jak gwałtownie zmienia się świat – powiedział.

– Żyjemy w czasach wojen handlowych, mamy transakcyjną politykę Stanów Zjednoczonych, rosyjski imperializm i chińskie dążenie do dominacji. Wszyscy ci gracze kontrolują rynek substancji czynnych i gotowych leków, na którym absolutnymi hegemonami są dziś Chiny i Indie. W debacie publicznej mnóstwo uwagi poświęcamy mikroprocesorom, energii i metalom ziem rzadkich. Tymczasem brak chipu w samochodzie nikogo nie zabije – chyba że zepsuje się system hamowania – ale brak insuliny lub kluczowych leków oznacza natychmiastowy wyrok śmierci. To jest realne zagrożenie. Zatem co robią ci globalni gracze? Wartość wsparcia przemysłu przez chiński rząd jest ośmiokrotnie większa niż średnia w krajach OECD. Chiny nie szukają krótkoterminowych oszczędności, tylko realizują długofalową wizję zdominowania świata. A po co dominuje się świat? Aby dyktować własne warunki. Gdy kiedyś ktoś powie „sprawdzam”, czy będziemy na to przygotowani? – ostrzegał Krzysztof Kopeć.

Ambitne cele polityki lekowej

Zdaniem Michała Byliniaka, dyrektora Związku Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA, polityka lekowa z pewnością nie rozwiąże wszystkich problemów systemu ochrony zdrowia. Obejmuje jednak niezwykle istotne zagadnienia, takie jak przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów, szczepienia, bezpieczeństwo farmakoterapii czy dostęp do nowoczesnego leczenia.

– Dla nas polityka lekowa jest przede wszystkim dokumentem strategicznym wyznaczającym cele, do których chcemy dążyć. Chciałbym zwrócić uwagę, że już w poprzednim dokumencie dotyczącym polityki lekowej pojawiały się ważne zagadnienia związane m.in. ze szczepieniami, poradą farmaceutyczną czy koncyliacją lekową. Znajdują one odzwierciedlenie w dokumentach i raportach Ministerstwa Zdrowia, a także zaczynają się przekładać na realne działania. Jednocześnie w zapowiedziach dotyczących nowej polityki lekowej dostrzegamy bardzo ambitne cele, które należy ocenić pozytywnie. Chodzi przede wszystkim o poprawę dostępu pacjentów do nowoczesnych terapii. Bardzo dobrym kierunkiem jest również zapowiedź mierzenia konkretnych efektów podejmowanych działań – ocenił Michał Byliniak.

Ekspert zwrócił również uwagę na wyzwania związane ze zmianami zachodzącymi na globalnym rynku farmaceutycznym. Przywołał m.in. nową strategię chińskiego rządu, który stawia sobie za cel, aby w ciągu najbliższych 6 lat 25 proc. nowych leków pochodziło z Chin.

– To bardzo ambitne założenie, które pokazuje skalę zmian zachodzących na światowym rynku farmaceutycznym. Pytanie, czy „Polityka lekowa 2.0” będzie dokumentem odpowiadającym na ambicje państwa, które nie może już postrzegać siebie jako kraju pozostającego na końcu europejskiej stawki. Dzisiaj jesteśmy już w innym miejscu. Sytuacja staje się jednak coraz bardziej skomplikowana i wymaga od nas większej precyzji, a także podejmowania świadomych decyzji w polityce zdrowotnej, opartych na rzetelnych danych – mówił Michał Byliniak.

– Z perspektywy branży, którą reprezentuję, niezwykle ważne jest pokazanie wartości inwestycji w zdrowie. W ostatnich latach Polska przeznaczyła miliardy złotych na nowoczesne terapie, dzięki czemu pacjenci zyskali dostęp do nowych możliwości leczenia, a lekarze kolejne narzędzia skutecznej terapii. W debacie publicznej zbyt rzadko pokazujemy skalę tego postępu i jego znaczenie dla pacjentów oraz całego systemu ochrony zdrowia. „Polityka lekowa 2.0” powinna nie tylko uwzględniać dotychczasowe osiągnięcia, lecz także wyznaczać ambitne, mierzalne cele dalszej poprawy dostępu do innowacyjnego leczenia – dodał.

Pacjent logistykiem systemu

Rzecznik praw pacjenta Bartłomiej Chmielowiec w odpowiedzi na pytanie o miejsce pacjenta w systemie ochrony zdrowia wskazał, że obecnie pacjent bardzo często staje się logistykiem systemu – sam musi sobie zaplanować leczenie, zdobywać informacje i szukać odpowiednich specjalistów.

– Oczywiście wdrażana jest opieka koordynowana w podstawowej opiece zdrowotnej, rozwijane są również rozwiązania dotyczące koordynacji leczenia w kardiologii czy onkologii. Niemniej zagubienie pacjenta w systemie cały czas jest widoczne. I to jest jedno z największych wyzwań, przed jakimi stoimy – stwierdził.

Bartłomiej Chmielowiec zaznaczył, że celem powinno być zapewnienie pacjentowi właściwej opieki i skutecznego leczenia, gdyż z perspektywy pacjenta normy i regulacje, według których funkcjonuje system, nie są najważniejsze.

– Nie jest też najważniejsze, w którym konkretnie szpitalu zostanie udzielone świadczenie. Najważniejsze jest to, aby pacjent otrzymał właściwą pomoc we właściwym czasie i na odpowiednim poziomie. Jeżeli uda nam się rozwiązać ten problem, sprawić, że pacjent nie będzie musiał samodzielnie organizować całego procesu leczenia i faktycznie będzie prowadzony przez system, wówczas – jestem o tym przekonany – poprawi się również ocena funkcjonowania systemu ochrony zdrowia przez pacjentów – przekonywał.

Polska widzi sens profilaktyki

Profesor dr hab. n. med. Marcin Czech, członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Farmakoekonomicznego, podkreślił, że profilaktyka może odegrać niesłychanie ważną rolę w kontekście zmian, jakie zachodzą w systemie ochrony zdrowia.

– Profilaktyka jest mniej atrakcyjna niż medycyna naprawcza, kiedy mówi się na przykład o spektakularnych sukcesach, takich jak replantacja kończyny czy twarzy. Tymczasem szczepienie w aptece lub u lekarza rodzinnego, choć nie przynosi takiego rozgłosu, ma ogromny wpływ na cały system ochrony zdrowia. Jeśli chcemy osiągnąć zmianę na poziomie populacyjnym, musimy lepiej organizować dostępne środki, których w systemie jest przecież wystarczająco dużo. Wczesne interwencje, podejmowane jeszcze zanim pacjent zachoruje lub pojawią się powikłania, to są bardzo sensowne rozwiązania – argumentował.

Ekspert zwrócił uwagę, że na profilaktykę wydajemy znacznie więcej niż do tej pory. Dotyczy to zwłaszcza szczepień ochronnych, w tym przeciwko COVID-19 oraz rozszerzonego programu szczepień dla dorosłych i kobiet w ciąży.

– To są olbrzymie osiągnięcia – zaznaczył. – Polska zaczyna być postrzegana, jako kraj, który widzi sens profilaktyki i jej rozwoju. Mamy możliwość zabezpieczenia się przed wieloma chorobami zakaźnymi i przed kilkoma rodzajami nowotworów. W tej chwili robimy to w Polsce. Jestem z tego bardzo dumny, natomiast efekty tych działań wychodzą daleko poza system ochrony zdrowia – stwierdził prof. Marcin Czech.

Profilaktyka jako element bezpieczeństwa

W ocenie Krzysztofa Kępińskiego, dyrektora relacji zewnętrznych i członka Zarządu GSK Polska, w kontekście profilaktyki niezwykle ważny jest wątek bezpieczeństwa.

– W historii choroby zakaźne wielokrotnie decydowały o losach konfliktów zbrojnych, niszcząc całe armie skuteczniej niż broń przeciwnika. Przekonał się o tym m.in. Napoleon, gdy wysyłał ponad 24 tys. żołnierzy na Haiti, gdzie zginęli oni nie z powodu ran poniesionych w walce, lecz żółtej febry. Szczepionkę na tę chorobę opracowano 150 lat później. Kolejny przykład – hiszpanka. Zgodnie z szacunkami podczas I wojny światowej zabiła 50–100 mln ludzi na całym świecie vs ok. 20 mln osób, które zginęły na skutek ran wojennych. Takich przykładów jest mnóstwo. Czasami o tym zapominamy, również historycznie. Dżuma, o której w ostatnim czasie usłyszeliśmy w związku z ogniskiem w rosyjskim Irkucku, zabiła jedną trzecią Europy i była wtedy traktowana jak broń biologiczna – przypomniał Krzysztof Kępiński.

– Historia świata to też historia wojen z chorobami zakaźnymi, jak również piękne przykłady rozwoju nauki i medycyny, czyli tego, dzięki czemu możemy zapobiegać chorobom poprzez szczepienia – dodał.

Jak podkreślił Krzysztof Kępiński, przekonanie ludzi do korzystania z osiągnięć medycyny nadal stanowi duże wyzwanie.

– W ostatnich latach dzieje się wiele dobrego w zakresie edukacji i profilaktyki. Jak wspomniała pani minister zdrowia, wizja profilaktyki staje się rzeczywistością, a bariery, zwłaszcza finansowe, są skutecznie eliminowane. Doskonałym przykładem są seniorzy. Gdy tylko dowiedzieli się o możliwości bezpłatnych szczepień, m.in. w aptekach, ruszyli, aby się zaszczepić. W samym czwartym kwartale ubiegłego roku wykonano ponad milion szczepień. Mamy nadzieję, że ten sukces powtórzy się również w obecnym sezonie – mówił dyrektor GSK.

Zaznaczył, że kluczowa jest także logistyka.

– Dzięki szczepieniom w aptekach, w formule „jednego okienka” zyskaliśmy rozwiązanie, które pomaga seniorom chronić się przed chorobami zakaźnymi – podkreślił.

Rozwój digitalizacji a opieka nad pacjentami z wielochorobowością

W ocenie Krzysztofa Kępińskiego warto pójść o krok dalej i zainwestować w głębszą digitalizację. Ułatwiłoby to koordynację opieki nad pacjentami z wielochorobowością, u których proces kwalifikacji do szczepień bywa bardziej skomplikowany. Dodał też, że sposobem na zwiększenie poziomu wyszczepialności jest codzienna edukacja.

– Wśród dzieci wyszczepialność jest bardzo dobra, oparta na kalendarzu szczepień. Znacznie gorzej jest w przypadku dorosłych. Często uważamy, że jesteśmy niezniszczalni i nie musimy się szczepić. W krajach Europy Zachodniej poziom przyjmowania szczepionek zalecanych wynosi kilkadziesiąt procent, u nas kilka procent. Dlatego warto przyjrzeć się rozwiązaniom w innych państwach – powiedział.

Podkreślił znaczenie dokumentów strategicznych, w tym polityki lekowej.

– W nowej odsłonie tego dokumentu znajdują się ciekawe rozwiązania, takie jak rozszerzenie listy podmiotów uprawnionych do szczepień – zasada „jednego okienka” – czy wzmocnienie szczepień w aptekach – wskazał.

– Warto bardziej elastycznie podejść do wydatków, czyli inwestycji w szczepienia, bo to jest bezsprzeczne, że ona się zwraca, ale pewne koszty na początku trzeba ponieść. Jeśli szczepienia mogłyby być zapisane nie jako deficyt, ale jako inwestycja w bezpieczeństwo kraju, to byłoby idealne rozwiązanie – podsumował Krzysztof Kępiński.

Żyjemy krócej – dlaczego?

Jak wskazała Agnieszka Leszczyńska, prezes Angelini Pharma Polska, aż 38,8 proc. pacjentów nie przestrzega zaleceń terapeutycznych, z czego około połowy przyznaje, że zapomina o przyjęciu leków. Skutkiem są dodatkowe przyjęcia na szpitalne oddziały ratunkowe i większe ryzyko hospitalizacji. Rozwiązaniem tego problemu jest zwiększenie odpowiedzialności pacjentów, wprowadzenie rutynowej weryfikacji sposobu przyjmowania leków przez lekarzy oraz lepsze wykorzystanie potencjału farmaceutów.

– Żyjemy krócej – dlaczego? Zaniedbania są także po stronie pacjentów, ale jeżeli przyjmujemy terapię przez miesiąc i wracamy do lekarza po receptę, to ile razy lekarz zapyta, jak stosowaliśmy preparat i czy zgodnie z zaleceniem? Wielu lekarzy, wypisując leki na choroby przewlekłe, nie pyta, ile razy pacjent zapomniał o ich przyjmowaniu. To są proste, bezkosztowe rzeczy stanowiące dużą korzyść dla pacjenta i systemu – powiedziała.

– W kontekście firm farmaceutycznych ktoś mógłby powiedzieć, że niewiele da się tu zrobić, ale to nieprawda. Jako prezes firmy innowacyjnej, która jest także liderem w psychiatrii i neurologii, uważam, że naszym kluczowym zadaniem jest praca nad nowymi molekułami. W przypadku chorób przewlekłych musimy dążyć do tworzenia leków, które przyjmuje się jak najrzadziej, bo to automatycznie poprawia adherencję – tłumaczyła Agnieszka Leszczyńska.

– Podczas rozmów refundacyjnych z resortem zdrowia często słyszymy stwierdzenie: skoro ten lek jest już na rynku, to po co nam kolejny? Odpowiedź jest prosta: ten nowy lek przyjmuje się raz, a nie trzy razy dziennie. Dla pacjenta to ogromna różnica, która ma kluczowe znaczenie w prawidłowym przebiegu terapii – przekonywała.

Badania nad modelem opieki

Anna Tybińkowska, zastępca prezesa do spraw finansowania badań w Agencji Badań Medycznych, podkreśliła, że ABM jako instytucja wspierająca badania kliniczne i eksperymenty badawcze może być również swoistym laboratorium zmian organizacyjnych w systemie ochrony zdrowia. Dotyczy to m.in. procedur medycznych, nowych modeli opieki czy rozwiązań testowanych w ramach badań pilotażowych, które mogą wpływać na jakość i efektywność świadczeń.

– Funkcjonujemy w kulturze medycyny opartej na dowodach naukowych (evidence-based medicine). Dostarczanie takich dowodów jest jedną z naszych najważniejszych misji w systemie. Podstawę do tego daje nam ustawa o ABM, która przewiduje inicjowanie i realizację własnych badań naukowych – powiedziała.

Zwróciła uwagę, że interwencją nie musi być wyłącznie lek. Agencja może badać również modele organizacyjne, nowe ścieżki pacjenta czy sposoby świadczenia opieki.

– Możemy zaprojektować badanie i dostarczyć dowodów na skuteczność określonego rozwiązania. Jego późniejsze wdrożenie do systemu, kontraktowanie i wycena nie należą już do kompetencji ABM, lecz Narodowego Funduszu Zdrowia i Ministerstwa Zdrowia – wskazała ekspertka.

– Mamy już przykłady takich projektów. Jednym z nich jest badanie modelu opieki, a nie konkretnego produktu leczniczego. Chodzi o pilotaż usługi, w której farmaceuta wspiera pacjenta rozpoczynającego terapię nowym lekiem w chorobie przewlekłej. To odpowiednik angielskiego rozwiązania nowej medycyny (NMS), którego skuteczność została wykazana w badaniu randomizowanym – podkreśliła Anna Tybińkowska.

Drugi projekt obecnie realizowany przez ABM dotyczy konsolidacji lekowej przy wypisie pacjenta ze szpitala, czyli uzgadniania listy przyjmowanych przez niego leków na styku opieki szpitalnej i domowej.

– Oba projekty pokazują, że ABM może być laboratorium rozwiązań nie tylko w obszarze nowych leków, lecz także bliżej pacjenta, jego organizacji opieki i poprawy bezpieczeństwa – zaznaczyła przedstawicielka agencji.

Zdecydujmy, jaką chcemy mieć ochronę zdrowia

– Czy możemy ponadpartyjnie rozmawiać o zdrowiu? – zastanawiała się senator dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor. – Mam takie marzenie, choć ostatni czas pokazuje, że niestety, gdy zbliżają się wybory, zdrowie jest wykorzystywane głównie do celów populistycznych. Powinniśmy wszyscy usiąść do stołu i rozmawiać, nakreślając kierunek i cel, który chcemy osiągnąć. Żeby to jednak zrobić, musimy postawić diagnozę. Bo jaki mamy system ochrony zdrowia w Polsce? Ja próbuję cały czas go przyporządkować do różnych modeli: mamy jednego publicznego płatnika, ale wielu pacjentów płaci abonament z własnej kieszeni, a jest to znaczący budżet w naszym systemie, gdyż wynosi ok. 76 mld zł, czyli niemal 2 proc. PKB. Jak to wszystko połączyć? Czy mamy połączyć system publiczny i prywatny, biorąc pod uwagę także dostęp do danych, którymi musimy gospodarować i odpowiednio je zabezpieczać? Chciałabym rozmawiać ze wszystkimi obozami politycznymi, aby nakreślić kierunek naszego systemu, by nie był on przedmiotem walki politycznej w okresie wyborczym – apelowała.

– Dla mnie wizją zmian systemowych jest uwolnienie od procedur medycznych i płacenie za efekt terapeutyczny. Czy to jest proste? Nie, ale powinniśmy wszyscy usiąść do stołu i rozmawiać, przywołując także pewne rozwiązania wdrożone w innych krajach europejskich – podkreśliła ekspertka.

Doktor Agnieszka Gorgoń-Komor wskazała na potrzebę zdefiniowania dostępności świadczeń. Zaznaczyła, że dostępność powinna być oparta na wszystkich filarach ochrony zdrowia, wskazując, że funkcję diagnostyczno-terapeutyczną musi pełnić przede wszystkim podstawowa opieka zdrowotna, a hospitalizacja powinna być ostatecznością dla najciężej chorych.

– W wielu miejscach szpitale są jedyną placówką, gdzie wykonywane są świadczenia zdrowotne czy hospitalizacje krótkoterminowe, ale żeby to się opłacało, pacjent musi przeleżeć dłużej w szpitalu w celu korzystnego rozliczenia. Wiemy z prasy o różnych patologiach, ale one biorą się z tego, że przez wiele lat nie zmieniliśmy systemu. Mam nadzieję, że kiedy spotkamy się na kongresie Wizja Zdrowia za rok, to nie poprzestaniemy tylko na rozmowach, tylko realnie odczujemy zmiany, które osiągniemy ponad podziałami. Robię wszystko, żeby działać konsolidacyjnie, aby nasza opieka zdrowotna nie była jedynie tematem do realizacji różnych populistycznych obietnic – zapewniła dr Agnieszka Gorgoń-Komor.

Co jest pilne, a co jest ważne w systemie ochrony zdrowia

– Co powinno znaleźć się w takiej wizji zdrowia, żeby nie była tylko pięknym, kolorowym dokumentem stworzonym przez kogoś – albo przez sztuczną inteligencję – ale żeby rzeczywiście przyniosła realne rezultaty? Jak uniknąć ścieżek, które są ślepymi ulicami? Dziś widzę wiele bardzo dobrych inicjatyw. Niestety, nie łączą się one w całość. Nie widać ich wspólnego celu. Wizja, którą realizujemy, jest wciąż krótkoterminowa i przypomina strategię działania osoby wychodzącej z choroby alkoholowej, która koncentruje się na tym, żeby przetrwać bez picia do jutra, potem do końca tygodnia, a następnie do końca miesiąca – zobrazowała Anna Gołębicka, DBA, ekonomistka, ekspertka Centrum im. Adama Smitha.

– Niestety, pilne wyprzedza ważne. Warto przypomnieć słowa Eisenhowera: „Mam dwa rodzaje problemów: pilne i ważne. Pilne nie są ważne, a ważne nigdy nie są pilne”. Przypomina mi to też refleksję ludzi ze świata nowych technologii, którzy zwracają uwagę, że przeceniamy efekty, które mają pojawić się jutro, a nie doceniamy tych strategicznych, których rezultaty zobaczymy dopiero w przyszłości – wskazała ekspertka.

Zwróciła uwagę, że dużo mówi się o realnych przyczynach problemów w systemie ochrony zdrowia, pojawia się także wiele możliwych kierunków zmian, ale niewiele robimy z głębokimi naprawami, bo wciąż to, co pilne i potrzebne na już, wygrywa z tym, co strategiczne, długofalowe.

– Społeczeństwo potrzebuje wizji, z którą może się utożsamić. Musi być ona osadzona w czasie, mieć wykonawców, konkretne działania i jasno określony cel. Taką wizję można budować na dwa sposoby, szczególnie jeśli weźmiemy pod uwagę pieniądze, o których cały czas rozmawiamy i które są niezwykle ważne. Możemy najpierw policzyć, ile mamy środków do wydania, a następnie zastanowić się, jak i na co je przeznaczyć, jasno określając, że na więcej pieniędzy nie wystarczy. Możemy jednak podejść do tego inaczej: najpierw stworzyć system ochrony zdrowia, jaki chcemy mieć, następnie policzyć, ile będzie kosztował i sprawdzić, czy jesteśmy w stanie zapewnić odpowiednie finansowanie i skąd ma ono pochodzić – tłumaczyła Anna Gołębicka.

– Często dyskutujemy o tym, czy powinniśmy wzorować się na modelu szwajcarskim, francuskim, amerykańskim czy singapurskim. Każdy z nich ma swoje zalety, ale nie możemy po prostu skopiować gotowego rozwiązania. Wszystko trzeba uszyć na miarę i dopasować do naszego społeczeństwa, czyli do jego potrzeb zdrowotnych, historii i mentalności. Łączmy kropki, słuchajmy się nawzajem. Myślę, że nasza wizja zdrowia powinna się opierać na kilku fundamentalnych zmianach. Powinniśmy zmieniać walkę z chorobą w walkę o zdrowie, bo dziś ciągle leczymy choroby, a nie produkujemy zdrowia. To semantyka, ale ważna, bo stawia na profilaktykę, szybkie wykrywanie i efektywne ścieżki pacjenta. Powinniśmy zmieniać procedury w leczenie i wyleczenie, zagubienie pacjenta w systemie w jego prowadzenie, a cwaniactwo w uczciwość – podsumowała ekspertka.

Więcej materiałów z konferencji po kliknięciu w poniższy baner.

Działy: Aktualności w Menedżer Zdrowia Tylko w „Menedżerze Zdrowia” Aktualności
Tagi: Kongres Wizja Zdrowia – Diagnoza i Przyszłość – Foresight Medyczny Wizja Zdrowia Wizja Zdrowia 2026 polska wizja zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda Michał Byliniak Bartłomiej Chmielowiec Jakub Szulc Marcin Czech Anna Gołębicka Agnieszka Gorgoń-Komor Łukasz Jankowski Krzysztof Kępiński Krzysztof Kopeć Agnieszka Leszczyńska Anna Tybińkowska Jarosław Fedorowski Rafał Staszewski