Wstęp: W piśmiennictwie światowym ukazały się pojedyncze doniesienia dostarczające dowodów na zasadność oceny krtani i części krtaniowej gardła (gardło dolne) podczas endoskopii górnego odcinka przewodu pokarmowego (GOPP) i podkreślające możliwość wykrycia istotnych patologii. W codziennej praktyce krtań i gardło dolne są jednak rzadko oceniane przez endoskopistów. Zwiększa się liczba wykonywanych badań GOPP, a wraz z tym prawdopodobieństwo wykrycia zmiany krtani bądź części krtaniowej gardła u pacjenta, który zgłosił się w celu wykonania gastroduodenoskopii. Biorąc pod uwagę fakt, że w Polsce rak krtani stanowi 8. przyczynę zgonów z powodu nowotworów złośliwych wśród mężczyzn, wydaje się, że ocena krtani i jej okolicy w trakcie endoskopii jest szczególnie uzasadniona.
Cel: W ośrodku autorów podjęto prospektywną próbę oceny częstości występowania patologii krtani i części krtaniowej gardła podczas endoskopii GOPP.
Materiał i metody: Przez 28 mies. (w latach 2007–2009) w Klinice Gastroenterologii PAM wykonano 7039 endoskopii diagnostycznych GOPP. Krtań i gardło dolne oceniano przy wprowadzaniu aparatu na początku badania oraz podczas wycofywania aparatu. Pacjentów z podejrzanymi zmianami tych okolic kierowano na konsultację laryngologiczną w celu weryfikacji rozpoznań oraz dalszych zaleceń.
Wyniki: Krtań oceniono u 6897 chorych (98%). Nieprawidłowości w obrębie krtani bądź części krtaniowej gardła wykryto w 40 przypadkach (0,58%). U 5 chorych były to zmiany nowotworowe lub zwiększające ryzyko rozwoju raka, w tym u 3 stwierdzono raka, a u 2 leukoplakię. U pojedynczych pacjentów rozpoznano torbiele przednagłośniowe i krwiaka okolicy zapierściennej. W pozostałych przypadkach występowały zmiany o charakterze zapalnym, bez istotnego znaczenia klinicznego. Ocena krtani wydłużała czas endoskopii jedynie o kilka sekund.
Wnioski: Na podstawie badań własnych i danych z piśmiennictwa autorzy zachęcają do oceny krtani i części krtaniowej gardła podczas endoskopii GOPP. Postępowanie takie pozwala na wykrycie istotnych zmian, nie przedłuża badania i nie obciąża dodatkowo pacjenta.