Wstęp. Publiczna służba krwi jest integralną częścią polskiego systemu ochrony zdrowia. Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK) w Rzeszowie jest jednym z podmiotów publicznej służby krwi w Polsce zobowiązanym do zabezpieczenia w krew i jej składników placówek na terenie województwa podkarpackiego, a także uprawnionym do dystrybucji w tym zakresie na terenie całego kraju.

Cel. Poznanie czynników wpływających na honorowe oddawanie krwi przez krwiodawców na Podkarpaciu.

Materiały i metody. W badaniu wzięło udział 214 krwiodawców z Podkarpackiego. Przeprowadzono je z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety zawierającego pytania dotyczące danych socjodemograficznych z uwzględnieniem pytań o status krwiodawcy, a także ukierunkowane na determinanty, które mogły wpływać na decyzję o oddaniu krwi.

Wyniki. Większość badanych było wielokrotnymi dawcami krwi (N = 167; 78,0%). Najczęściej wskazywanym powodem oddania krwi za pierwszym razem była chęć pomocy innym (N = 146; 68,2%). Blisko 1/5 (N = 42) stwierdziła, że oddając krew, kierowała się możliwością wykonania podstawowych badań oraz konsultacji lekarskiej. Zaledwie dla 3,7% osób (N = 8) na podjęcie decyzji o oddaniu krwi i częstotliwości jej oddawania miała wpływ możliwość skorzystania z ulgi przy zakupie bezpłatnych leków.

Wnioski. Ustanowione przez przepisy prawa przywileje dla Honorowych Dawców Krwi (HDK) są przez krwiodawców wykorzystywane, lecz nie stanowią podstawowego bodźca determinującego ich decyzję, a jedynie czynnik zachęcający bądź rekompensujący. Taki stan rzeczy ułatwia pozyskiwanie większej liczby dawców oraz promowanie honorowego krwiodawstwa.

Problemy Pielęgniarstwa 2015; 23 (4): 477–483