Wstęp

Osoby z diagnozą schizofrenii doświadczają lęku o podobnym nasileniu jak osoby z diagnozą zaburzeń lękowych oraz znacznie częściej i silniej niż osoby zdrowe. Lęk jest związany z takimi negatywnymi konsekwencjami, jak gorsze funkcjonowanie społeczne, zwiększone ryzyko nawrotu objawów i większe ryzyko samobójstwa. Celem niniejszego badania był opis wraz z jakościową analizą doświadczania lęku u osoby z diagnozą schizofrenii.

Materiał i metody

Przeprowadzono częściowo ustrukturowany wywiad na temat doświadczania lęku z 26-letnią kobietą, która od sześciu lat ma diagnozę schizofrenii paranoidalnej. W badaniu wykorzystano szeroko stosowaną jakościową metodę analizy danych – interpretacyjną analizę fenomenologiczną (Interpretative Phenomenological Analysis – IPA).

Wyniki

Na podstawie przeprowadzonej rozmowy wyodrębniono pięć głównych tematów: (1) objawy pozytywne jako źródło lęku w psychozie, (2) powody, dla których lęk w psychozie jest szczególnie trudnym doświadczeniem, (3) lęk w remisji, (4) radzenie sobie z lękiem, (5) wgląd.

Wnioski

Badanie ilustruje sposób przeżywania lęku u osoby z diagnozą schizofrenii. Dla uczestniczki badania lęk w psychozie jest silniejszy i trudniejszy do przezwyciężenia niż lęk w remisji, ze względu na: treści prześladowcze urojeń, poczucie utraty kontroli, brak krytycyzmu do treści lękowych oraz towarzyszące myśli samobójcze. Istotnymi aspektami radzenia sobie z lękiem psychotycznym mogą być: krytyczne spojrzenie na objawy psychotyczne, poczucie kontroli nad lękiem oraz wsparcie ze strony otoczenia. Uczestniczka rozmowy wskazuje, że siła jej lęku w remisji jest na podobnym poziomie jak u zdrowej, lękliwej osoby. Wyjątkiem są sytuacje, kiedy lęk w remisji jest wywołany przez miejsca i wspomnienia z okresu psychozy, co wpisuje się w koncepcję postpsychotycznego zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD). Badanie może stanowić punkt wyjścia do dalszych eksploracji ilościowych.