Cel

Artykuł stanowi próbę oceny zasadności farmakoterapii zachowań trudnych w autyzmie u dzieci i młodzieży. Omawiane są w szczególności wybór leku i dawkowanie, długość terapii i jej potencjalna skuteczność oraz profil działań niepożądanych.

Poglądy

Trudne zachowania są często obserwowane u dzieci i młodzieży, u których rozpoznano autyzm. Dane dostępne w literaturze wskazują, że są one przyczyną wzrostu zastosowania leków przeciwpsychotycznych i polifarmakoterapii. Badania kliniczne z udziałem pacjentów z trudnymi zachowaniami w przebiegu autyzmu dotyczyły wielu leków. Jednak dotychczas tylko w przypadku arypiprazolu i risperidonu udowodniono w sposób zgodny z zasadami medycyny opartej na dowodach skuteczność i bezpieczeństwo. Dane wskazują na podobne wyniki obu leków w zakresie odpowiedzi na leczenie, a także na kilka różnic dotyczących skutków działań niepożądanych. Ryzyko znaczącego przyrostu masy ciała u dzieci i młodzieży z rozpoznaniem autyzmu i zachowaniami trudnymi w wyniku terapii zarówno arypiprazolem, jak i risperidonem jest porównywalne. Risperidon jednak częściej niż arypiprazol wywołuje zaburzenia metaboliczne i objawy pozapiramidowe. Dodatkowo w sposób istotny statystycznie zwiększa stężenie prolaktyny w omawianej populacji pacjentów. Arypiprazol jest natomiast związany z częstszym występowaniem sedacji.

Wnioski

Farmakoterapia trudnych zachowań w autyzmie u dzieci i młodzieży powinna być rozpatrywana jedynie jako forma dodatkowego wsparcia wielokierunkowego podejścia terapeutycznego. Jej zastosowanie wydaje się zasadne tylko wtedy, gdy interwencje behawioralne i ukierunkowane na trening umiejętności społecznych wykazały niedostateczną skuteczność. Efektywność i skutki uboczne podczas długoterminowych terapii arypiprazolem i risperidonem nie zostały określone zgodnie z medycyną opartą na dowodach i wymagają dalszych badań.