Wstęp. Działania edukacyjne wykonywane przez pielęgniarkę podczas obecnych zmian w ochronie zdrowia oraz przy finansowej kondycji
służby zdrowia są najbardziej ekonomiczne dla placówek medycznych. Dobra edukacja informacyjna kierowana bezpośrednio do chorego
powoduje wzrost satysfakcji przy minimalnym wkładzie finansowym. Z kolej satysfakcja pacjenta wpływa na ocenę jakości usług
medycznych realizowanych przez poszczególne placówki służby zdrowia. Edukacja pacjenta to proces kolejno następujących, powiązanych
logicznie i przyczynowo czynności, które są podejmowane w celu wywołania zmian w zachowaniu pacjenta. Zakres zmian powinien
być określony w trakcie formułowania celu edukacji, który ma znaczący wpływ na postawę i przekonania pacjenta. Zatem celem edukacji
zdrowotnej pacjenta na oddziale chirurgicznym będzie wyposażenie go w wiedzę i umiejętności z zakresu: samokontroli, samoopieki
i samopielęgnacji, co ma istotny wpływ na dalszy rozwój choroby, ograniczenie jej następstw, a także przywracanie i utrzymanie zdrowia.

Cel pracy. Uwzględniając złożoność problematyki oddziału chirurgicznego oraz doradztwa zdrowotnego, podjęto badania, których celem
było ukazanie, w jakim stopniu funkcja edukacyjna jest realizowana przez pielęgniarki oddziału chirurgicznego wobec jego pacjentów.

Materiał i metody. Badania przeprowadzono w 2005 roku na Oddziale Chirurgii Ogólnej i Urazowej Samodzielnego Publicznego Zakładu
Opieki Zdrowotnej w Kraśniku. Materiał badawczy zebrano na podstawie metody sondażu diagnostycznego, wykorzystując trzy autorskie
kwestionariusze ankiety. Objęto nimi 200 pacjentów i 60 pielęgniarek. Zebrane dane empiryczne poddano analizie opisowej i statystycznej.

Wyniki i wnioski. Wyniki przeprowadzonych badań pozwoliły na rozpoznanie problemów, które pielęgniarka powinna uwzględnić
w planowanych działaniach edukacyjnych zarówno indywidualnych, jak i grupowych. Materiał empiryczny wskazuje, że wiedza pacjentów
oddziału chirurgicznego z zakresu zachowań zdrowotnych kształtuje się na poziomie podstawowym. U respondentów można zaobserwować
brak zależności między ich zachowaniem zdrowotnym a istniejącymi schorzeniami. Ponad 80% badanych stwierdziło, że informacje
udzielane przez personel pielęgniarski były wystarczające, natomiast same pielęgniarki oceniają swoją pracę edukacyjną jako potrzebną,
dającą wymierny efekt profilaktyczny i prewencyjny. Reasumując, można powiedzieć, że funkcja edukacyjna pielęgniarek chirurgicznych
jest realizowana w sposób zadowalający.

Problemy Pielęgniarstwa 2010; 18 (4): 420-428