eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
2/2016
vol. 20
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł przeglądowy

Jakość życia chorych na raka płuca

Marta Pękała, Joanna Kozaka

Psychoonkologia 2016; 20 (2): 90-97
Data publikacji online: 2016/09/05
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Rak płuca stanowi główną przyczynę zgonów z powodu chorób nowotworowych na świecie. U większości pacjentów jest rozpoznawany w zaawansowanym stadium i charakteryzuje się niepomyślnym rokowaniem. Mimo postępu medycyny radykalne leczenie tej choroby dające szansę na wyleczenie dotyczy nadal niewielkiego procenta chorych. W tej sytuacji niezwykle ważne jest zapewnienie pacjentom jak najlepszej jakości życia w okresie choroby. W prezentowanej pracy omówiono czynniki mające istotny wpływ na jakość życia pacjentów z rakiem płuca i przedstawiono najnowsze badania dotyczące tego zagadnienia. Przedstawiono wpływ terapii onkologicznej, dolegliwości somatycznych, zaburzeń nastroju i strategii radzenia sobie z chorobą na jakość życia chorych z rakiem płuca.

Lung cancer is the main cause of death resulting from cancer diseases in the world. It is diagnosed in advanced stages for the majority of patients and characterized by unfavorable prognosis. Apart from the advancements in medicine, the radical treatment of this disease giving the chance to cure concerns only a small percentage of patients. In the mentioned situation it is very important to provide patients with the best quality of life when they are ill. The factors having crucial influence on the life quality of patients suffering from lung cancer have been described and the latest research on this topic has been presented in this paper. The work presents the influence of oncological therapy, somatic afflictions, mood disorders and strategies of dealing with illness on the life quality of patients suffering from lung cancer.
słowa kluczowe:

rak płuca, jakość życia, lęk, depresja, strategie radzenia sobie z chorobą

referencje:
Didkowska J. Epidemiologia i profilaktyka. W: Krzakowski M, Potemski P, Warzocha K, Wysocki P (red.). Onkologia kliniczna. ViaMedica, Gdańsk 2014; 1-15.
Majkowicz M. Wielopoziomowa ocena stanu podmiotowego pacjentów z chorobą nowotworową. Akademia Medyczna w Gdańsku, Gdańsk 2005.
Sell L. Communicating the diagnosis of lung cancer. Respir Med 1993; 87: 61-63.
Basińska B, Wojtacki J, Majkowicz M. Jakość życia u pacjentów z nowotworem oskrzeli i płuc. W: de Walden-Gałuszko K, Majkowicz M (red.). Jakość życia w chorobie nowotworowej. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1994; 120-130.
De Walden-Gałuszko K. Ocena jakości życia uwarunkowana stanem zdrowia. W: Meyza J (red.). Jakość życia w chorobie nowotworowej. Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Warszawa 1997; 99-104.
Schipper H, Clinch JJ, Olweny CLM. Quality of life studies. Definitions and conceptual issues. W: Spilker B (red.). Quality of life and pharmacoeconomics in clinical trials. Wyd. 2. Lippincott-Raven Publishers, Philadelphia 1996; 11-23.
De Walden-Gałuszko K. Jakość życia w chorobie nowotworowej. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1994.
Kosowicz M, Kulpa M, Ziętalewicz U i wsp. Umiejscowienie kontroli zdrowia a lęk i depresja u pacjentów z chorobą nowotworową tkanek miękkich i kości. Med Paliat 2014; 6: 165-169.
Rogiewicz M. Pomoc psychologiczna u chorych na raka płuca. Polska Medycyna Paliatywna 2004; 3: 301-313.
Walden-Gałuszko K. O nowych możliwościach pomocy chorym w zaawansowanym stadium choroby w świetle założeń psychologii pozytywnej. Med Paliat 2011; 4: 197-201.
Słowik-Gabryelska A, Chojnacka-Kowalewska G. Jakość życia chorych na pierwotnego raka płuca w zaawansowanej fazie nowotworu. Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska 2004; 59 suppl. 14: 159-164.
Wintner LM, Giesinger JM, Zabernigg A i wsp. Quality of life during chemotherapy in lung cancer patients: results across different treatment lines. Br J Cancer 2013; 109: 2301-2308.
Karczmarek-Borowska B, Pelc M. The quality of life of non-small cell lung cancer patients treated with chemotherapy. Pneumonol Alergol Pol 2014; 82: 349-357.
Zielińska-Więczkowska H, Betłakowski J. Jakość życia pacjen­tów z chorobą nowotworową poddanych chemioterapii. Współcz Onkol 2010; 14: 276-280.
EORTC; Scott NW, Fayers PM, Aaronson NK i wsp. On behalf of the EORTC Quality of Life Group. EORTC QLQ-C30, reference values 2008.
Montazeri A, Milroy R, Hole D i wsp. Quality of life in lung cancer patients: as an important prognostic factor. Lung Cancer 2001; 31: 233-240.
Li TC, Li CI, Tseng CH i wsp. Quality of life predicts survival in patients with non-small cell lung cancer. BMC Public Health 2012; 12: 790.
Leppert W. Jakość życia chorych na zaawansowanego raka płuca objętych opieką paliatywną stacjonarną i domową. Med Paliat 2010; 1: 25-34.
Tymińska K, Grzelewska-Rzymowska I. Ocena jakości życia chorych na raka płuc poddanych chemioterapii. Pneumonol Alergol Pol 2004; 72: 308-325.
Short PF, Vasey JJ, Belue R. Work disability associated with cancer survivorship and other chronic conditions. Psychooncology 2008; 17: 91-97.
Steiner JF, Cavender TA, Main DS i wsp. Assessing the impact of cancer on work outcomes. Cancer 2004; 101: 1703-1711.
Ślubowska M, Ślubowski T. Problemy psychosocjalne w raku piersi. Psychoonkologia 2008; 12: 14-25.
Chwiałkowski M, Liszewska E, Sokołowski J. Powikłania w przebiegu chemioterapii raka płuca. Przew Lek 2006; 5: 4-7.
Buss T, Modlińska A, Chełmińska M i wsp. Zmęczenie w chorobie nowotworowej. Częstość występowania i próba zdefiniowania problemu. Pol Merkuriusz Lek 2004; 16: 70-72.
Stone PC, Minton O. Cancer-related fatigue. Eur J Cancer 2008; 44: 1097-1104.
Nowicki A, Rządkowska B. Depresja i lęk u chorych z nowotworami złośliwymi. Współcz Onkol 2005; 9: 396-403.
Kozaka J. Psychologiczne uwarunkowania oceny jakości życia kobiet na różnych etapach leczenia choroby nowotworowej. Rozprawa doktorska. Uniwersytet Gdański, Gdańsk 2009.
Boström B, Sandh M, Lundberg D i wsp. A comparison of pain and health-related quality of life between two groups of cancer patients with differing average of pain. J Clin Nurs 2003; 12: 726-735.
Thielking PD. Cancer pain and anxiety. Curr Pain Headache Rep 2003; 7: 249-261.
Wool MS, Mor V. A multidimentional model for understanding cancer pain. Cancer Invest 2005; 23: 727-734.
Nowicki A, Krzymińska J, Kowalewski J. Ocena jakości życia chorych leczonych operacyjnie z powodu raka płuca. Współcz Onkol 2006; 10: 468-474.
Majkowicz M. Praktyczna ocena efektywności opieki paliatywnej – wybrane techniki badawcze. W: Majkowicz M, de Walden-Gałuszko K (red.). Ocena jakości medycyny paliatywnej w teorii i praktyce. Wydawnictwo Akademii Medycznej w Gdańsku, Zakład Medycyny Paliatywnej, Gdańsk 2000; 21-36.
Wachowicz M. Ocena jakości życia chorych na niedrobnokomórkowego raka płuca leczonych chirurgicznie lub przedoperacyjną chemioterapią i następową resekcją. Pneumonol Alergol Pol 2003; 3-4: 121-131.
McKoy JM, Fitzner KA, Edwards BJ i wsp. Cost condiserations in the management of cancer in the older patients. Oncology (Willinston Park) 2007; 21: 851-857.
Arozullah AM, Calhoun EA, Wolf M i wsp. The financial burden of cancer: estimates of a study of insured women with breast cancer. J Support Oncol 2004; 2: 271-278.
Trzebiatowska I. Zaburzenia psychiczne w chorobie nowotworowej. W: de Walden-Gałuszko K. (red.). Psychoonkologia. Biblio­teka Psychiatrii Polskiej, Kraków 2000; 71-81.
Walden-Gałuszko K, Majkowicz M, Trzebiatowska I. Najczęstsze problemy psychiatryczne w ambulatoryjnej praktyce onkologicznej. Psychoonkologia 1998; 2: 21-26.
Mziray M, Żuralska R. Poczucie depresji, lęku i bólu a style radzenia sobie w sytuacji trudnej pacjentów z chorobą nowotworową. Przedsiębiorczość i Zarządzanie 2014; 15: 7-18.
Hopwood P, Stephens RJ. Depression in patients with lung cancer: prevalence and risk factors derived from quality-of-life data. J Clin Oncol 2000; 18: 893-903.
Szwat B, Słupski W, Krzyżanowski D. Sposoby radzenia sobie z chorobą nowotworową a poczucie depresji i nasilenie bólu u chorych objętych opieką paliatywną. Piel Zdr Publ 2011; 1: 35-41.
Krzyżanowski D, Uchmanowicz I, Chybicka A i wsp. Ocena nasilenia bólu, jego charakteru i stresu bólowego oraz prawdopodobieństwa wystąpienia depresji u pacjentów w terminalnej fazie choroby nowotworowej. Pol Med Rodz 2004; 6 supl. 1: 85-92.
Krzyżanowski D, Uchmanowicz I, Chybicka A i wsp. Ocena nasilenia problemów i potrzeb bólu i stresu bólowego u pacjentów w terminalnej fazie choroby nowotworowej. Pol Med Rodz 2004; 6: 204-209.
Baczewska B, Kropornicka B, Drozd C i wsp. Ocena bólu, lęku, depresji u pacjentów hospitalizowanych z powodu choroby nowotworowej. Przedsiębiorczość i Zarządzanie 2013; 14: 7-21.
Smith EM, Gomm SA, Dickens CM. Assessing the independent contribution to quality of life from anxiety and depression in patients with advanced cancer. Palliat Med 2003; 17: 509-513.
Visser MR, Smets EM. Fatigue, depression and quality of life in cancer patients: how are they related? Support Care Cancer 1998; 6: 101-108.
Redeker NS, Lev EL, Ruggiero J. Insomnia, fatigue, anxiety, depression, and quality of life of cancer patients undergoing chemotherapy. Sch Inq Nurs Pract 2000; 14: 275-290.
Pearman T. Quality of life and psychological adjustment in gynecologic cancer survivors. Health Qual Life Outcomes 2003; 20: 1-33.
Schou I, Ekeberg Ø, Ruland CM. The mediating role of appraisal and coping in the relationship between optimism-pessimism and quality of life. Psychooncology 2005; 14: 718-727.
Taylor SE, Stanton AL. Coping resources, coping processes and mental health. Ann Rev Clin Psychol 2007; 3: 377-401.
Watson M, Greer S, Rowden L i wsp. Relationships between emotional control, adjustment to cancer and depression and anxiety in breast cancer patients. Psychol Med 1991; 21: 51-57.
Pettingale KW. Coping and cancer prognosis. J Psychosom Res 1984; 28: 363-364.
Adamczak M. Wybrane procesy poznawcze i emocjonalne u kobiet po mastektomii. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań 1988.
Chojnacka-Szawłowska G. Kryzys w chorobie nowotworowej i sposoby jego przezwyciężania. W: de Walden-Gałuszko K (red.). Psychoonkologia. Biblioteka Psychiatrii Polskiej, Kraków 2000; 55-70.
Thomé B, Hallberg IR. Quality of life in older people with cancer – a gender perspective. Eur J Cancer Care 2004; 13: 454-463.
Juczyński Z. Radzenie sobie ze stresem spowodowanym chorobą nowotworową. W: de Walden-Gałuszko K (red.). Psychoonkologia. Biblioteka Psychiatrii Polskiej, Kraków 2000; 23-43.
Folkman S. Positive psychological states and coping with severe stress. Soc Sci Med 1997; 45: 1207-1221.
Folkman S. The case for positive emotions in the stress process. Anxiety Stress Coping 2008; 21: 3-14.
Billings DW, Folkman S, Acree M i wsp. Coping and physical health during caregiving: the roles of positive and negative affect. J Pers Soc Psychol 2000; 79: 131-142.
Morrill EF, Brewer NT, O’Neill SC i wsp. The interaction of posttraumatic growth and posttraumatic stress symptoms in predicting depressive symptoms quality of life. Psychooncology 2008; 17: 948-953.
Kulpa M, Owczarek K, Stypuła-Ciuba B. Przystosowanie psychiczne do choroby nowotworowej a jakość życia uwarunkowana stanem zdrowia u chorych onkologicznych. Med Paliat 2013; 5: 106-113.
Greer S, Morris T, Pettingale KW. Psychological response to breast cancer: effect on outcome. Lancet 1979; 2: 785-787.
Pettingale KW, Morris T, Greer S i wsp. Mental attitudes to cancer: an additional prognostic factor. Lancet 1985; 1: 750.
Juczyński Z. Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Warszawa 2001.
Faller H, Schmidt M. Prognostic value of depressive coping and depression in survival of lung cancer patients. Psychooncology 2004; 13: 359-363.
Shimizu K, Nakaya N, Saito-Nakaya K i wsp. Personality traits and coping styles explain anxiety in lung cancer patients to a greater extent than other factors. Jpn J Clin Oncol 2015; 45: 456-463.
Guzińska K, Dziedziul J, Rudnik A. Psychologiczne uwarunkowania jakości życia pacjentek poddanych radioterapii w odniesieniu do stopnia zaawansowania choroby i wieku. Psychoonkologia 2014; 2: 51-58.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe