Kofeina a choroby neurodegeneracyjne

Cel
Niniejszy przegląd ma na celu podsumowanie aktualnych odkryć naukowych dotyczących wpływu kofeiny na ośrodkowy układ nerwowy. Kofeina ma potencjalnie korzystny wpływ na zdrowie neurologiczne, wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające i neuroprotekcyjne. Badania sugerują, że kofeina może spowalniać postęp chorób neurodegeneracyjnych poprzez zmniejszenie akumulacji białek amyloidowych i alfa-synukleiny, które są charakterystyczne dla chorób Alzheimera i Parkinsona. Kofeina może również zmniejszać stres oksydacyjny i przeciwdziałać mechanizmom zapalnym, które prowadzą do uszkodzenia neuronów. Ponadto regularne spożywanie kofeiny może poprawić funkcje poznawcze, w tym koncentrację i pamięć, szczególnie u osób starszych.

Przegląd literatury
Przegląd literatury przeprowadzono z wykorzystaniem najnowszych materiałów naukowych z lat 2016–2023, dostępnych za pośrednictwem PubMed, MDPI i IARC, koncentrując się na wybranych słowach kluczowych. Odwołano się do starszych badań, aby zapewnić ogólną charakterystykę kofeiny. Materiały cytowane opierają się na badaniach z różnych światowych instytucji, badających wpływ kofeiny i kawy na różne aspekty neurologiczne i psychiatryczne.

Wnioski
Spożycie kofeiny wykazuje potencjalne korzyści zdrowotne, szczególnie w kontekście neuroprotekcji i zapobiegania chorobom neurodegeneracyjnym. Istnieją jednak pewne luki w wiedzy na temat mechanizmów działania kofeiny i jej interakcji z innymi składnikami kawy. Konieczne są dalsze badania w celu dokładniejszego określenia jej roli w zapobieganiu chorobom neurodegeneracyjnym i zrozumienia mechanizmów molekularnych odpowiedzialnych za jej pozytywne działanie.



Objectives
This review aims to summarise current scientific findings regarding the effects of caffeine on the central nervous system. Caffeine may exert beneficial effects on neurological health, including anti-inflammatory, antioxidant, and neuroprotective properties. Studies suggest that caffeine may slow the progression of neurodegenerative diseases by reducing the accumulation of amyloid proteins and alpha-synuclein, characteristic of Alzheimer’s and Parkinson’s diseases. Caffeine may also reduce oxidative stress and counteract inflammatory mechanisms leading to neuronal damage. Furthermore, regular caffeine consumption may improve cognitive functions, including concentration and memory, particularly in older adults.

Literature review
The literature review was conducted using scientific publications from 2016 to 2023, accessed via PubMed, MDPI, and IARC, and focused on selected keywords. Earlier studies were also consulted to provide a comprehensive characterisation of caffeine. The cited literature is based on research conducted by institutions worldwide, examining the neurological and psychiatric effects of caffeine and coffee.

Conclusions
Caffeine consumption demonstrates potential health benefits, particularly in neuroprotection and the prevention of neurodegenerative diseases. However, significant gaps remain regarding the mechanisms of caffeine action and its interactions with other coffee constituents. Further research is required to more precisely define caffeine’s role in preventing neurodegenerative diseases and to understand the molecular mechanisms underlying its beneficial effects.