eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
2/2016
vol. 20
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł oryginalny

Korelaty przystosowania psychicznego do choroby jako wyznacznika jakości życia u pacjentów z nowotworami płuc

Agnieszka Marzena Krawczyk

Psychoonkologia 2016; 20 (2): 66-74
Data publikacji online: 2016/09/05
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Duży wpływ na ocenę jakości życia pacjentów z rakiem płuc ma zdolność szybkiego przystosowania psychicznego do choroby nowotworowej i radzenie sobie z objawami ubocznymi chemioterapii. Przystosowanie psychiczne do choroby jest uzależnione od wielu czynników, m.in. stylu radzenia sobie ze stresem oraz poziomu odczuwanego zmęczenia.

Celem badań było ustalenie związku między stylem radzenia sobie ze stresem i odczuwanym zmęczeniem a przystosowaniem psychicznym do choroby nowotworowej. Badania przeprowadzono wśród 36 pacjentów z rozpoznaniem drobnokomórkowego raka płuca poddanych chemioterapii na oddziale onkologii.

Przeprowadzone badania wykazały, że istnieje związek między destrukcyjnymi strategiami radzenia sobie z chorobą nowotworową płuc a odczuwanym zmęczeniem oraz stylem emocjonalnym i unikowym występującym w postaci angażowania się w czynności zastępcze. Korzystanie ze stylu zadaniowego zmniejsza u pacjentów poczucie bezradności.

The mental ability of quick adaptation to lung cancer and dealing with the side-effects of chemotherapy have high impact on the assessment of the quality of patient’s life. Mental adaptation of disease depends on many factors, including the style of coping with stress and the level of perceived fatigue.

The aim of the study is to determine the relationship between the style of coping with stress and feeling fatigue and mental adaptation to cancer. The study included 36 patients of hospital oncology department diagnosed with parvicellular lung cancer and treated with chemotherapy there.

The study showed that there is a relationship between destructive strategies of coping with lung cancer and feeling fatigue and emotional and avoidance styles where the last one manifests in the form of engagement in substitute activities. Use of the target-focused style reduces a sense of helplessness patients feel.
słowa kluczowe:

przystosowanie psychiczne do choroby, zmęczenie, nowotwór płuc

referencje:
Potemski P. Rak płuca. W: Onkologia. Kordek R, Jassem J, Krzakowski M, Jeziorski A (red.). Via Medica, Gdańsk 2006.
Jacobsen PB, Donovan KA, Vadaparampil ST, Small BJ. Systematic review and meta-analysis of psychological and activity-based interventions for cancer related fatigue. Health Psychol 2007; 26: 660-667.
Juczyński Z. Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Warszawa 2001.
De Walden-Gałuszko K. Psychoonkologia. Biblioteka Psychiatrii Polskiej, Kraków 2000.
Niedzielski A, Humeniuk E, Błaziak P, Fedoruk D. Stopień akceptacji choroby w wybranych chorobach przewlekłych. Wiado­mości Lekarskie 2007; 60: 5-6.
Krawczyk A. Zmęczenie i strategie zmagania się z chorobą nowotworową na różnych etapach leczenia. Sztuka Leczenia 2013; 1-2: 21-30.
Dolińska-Zygmunt G. Behawioralne wyznaczniki zdrowia – zachowania zdrowotne. W: Podstawy psychologii zdrowia. Dolińska-Zygmunt G (red.). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2001.
Heszen I, Sęk H. Psychologia zdrowia. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.
Łosiak W. Proces zmagania się ze stresem choroby przez pacjentów. W: Zmagając się z chorobą nowotworową. Psychologia współczesna wobec pacjentów onkologicznych. Kubacka-Jasiecka D, Łosiak W (red.). Wydawnictwo UJ, Kraków 1999.
Heszen I. Psychologia stresu. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2013.
Malicka I, Szczepańska J, Anioł K, Rymaszewska J, Woźniewski M. Zaburzenia nastroju i strategie przystosowania do choroby u kobiet leczonych operacyjne z powodu nowotworu piersi i narządów rodnych. Współcz Onkol 2009; 1: 41-46.
Boryczko-Pater B. Osobowość a style radzenia sobie z chorobą nowotworową u pacjentów Oddziału Otolaryngologicznego. Sztuka Leczenia 2011; 3-4: 37-67.
Endler NS, Parker JD. Multidimensional assessment of coping: A critical evaluation. J Pers Soc Psychol 1990; 58: 844-854.
Bidzan M. Jakość życia pacjentek z różnym stopniem nasilenia wysiłkowego nietrzymania moczu. Impuls, Kraków 2008.
Chojnacka-Szawłowska G. Radzenie sobie z chorobą nowotworową jako sytuacją stresową. W: Psychologiczne aspekty przewlekłych chorób somatycznych. Chojnacka-Szawłowska G (red.). Vizja Press & IT, Warszawa 2012.
Wrześniewski K. Style a strategie radzenia sobie ze stresem. Problemy pomiaru. W: Człowiek w sytuacji stresu. Heszen-Niejodek I, Ratajczak Z (red.). Wydawnictwo UŚ, Katowice 2000.
Tomczak K. Style radzenia sobie w sytuacji stresowej, przekonanie o własnej skuteczności, nadzieja na sukces u studentów rozpoczynających i kończących studia. Psychoterapia 2009; 149: 67-79.
Pyk M, Michno M, Nowak-Szymańska M. Zmęczenie, ból, lęk i depresja u chorych onkologicznych. Studia Medyczne Akademii Świętokrzyskiej, Kielce 2003.
Hoffman AJ, Given BA, von Eye A, Gift AG, Given CW. Relationships among pain, fatigue, insomnia and gender in persons with lung cancer. Oncol Nurs Forum 2007; 34: 785-792.
Rzepka K, Nowicki A. Zespół zmęczenia u chorych na raka piersi. Współcz Onkol 2010; 14: 321-325.
Reddy S, Bruera E, Pace E i wsp. Clinically important improvement in the intensity of fatigue in patients with advanced cancer. J Palliat Med 2007; 10: 1068-1075.
Vogelzang NJ, Breitbart W, Cella D i wsp. Patient caregiver and oncologist perceptions of cancer-related fatigue: results of tripart assessment survey. Semin Hematol 1997; 2: 4-12.
Newell S, Sanson-Fisher RW, Girgis A i wsp. How well do medical oncologists perception reflect their patients reported physical and psychosocial problems? Data from a survey of five oncologists. Cancer 1998; 83: 1640-1651.
Krawczyk A. Osobowościowe uwarunkowania przewlekłego zmęczenia. Wydawnictwo WAM, Kraków 2012.
Strelau J, Jaworska A, Wrześniewski K, Szczepaniak P. Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych. Pracownia Testów Psychologicznych, Warszawa 2007.
De Walden-Gałuszko K. Psychoonkologia w praktyce klinicznej. PZWL, Warszawa 2011.
Sęk H. Wprowadzenie do psychologii klinicznej. Scholar, Warszawa 2005.
Bąk-Sosnowska M, Oleszko K, Skrzypulec-Plinta V. Adaptacja psychologiczna dojrzałych kobiet w pierwszych dobach po zabiegu mastektomii. Prz Menopauzalny 2013; 2: 120-124.
Wyszomirska J, Gajda M, Janas J, Gomulski M, Wydmański J. Ocena wpływu wsparcia społecznego na psychiczne przystosowanie do choroby nowotworowej pacjentów w trakcie leczenia paliatywnego lub radykalnego. Psychoonkologia 2014; 3: 89-96.
Dębska G, Milaniak I, Moskal J. Wpływ zmęczenia na jakość życia pacjentów z drobnokomórkowym nowotworem płuc w zależności od cyklu chemioterapii. Psychoonkologia 2015; 2: 49-55.
Dagnelie PC, Pijls-Johannesma MC, Lambin P, Beijer S, De Ruys­scher D, Kempen GI. Impact of fatigue on overall quality of live in lung and breast cancer patients selected for high-dose radiotherapy. Ann Oncol 2007; 18: 940-944.
Curt GA, Breitbart W, Cella D i wsp. Impact of cancer-related fatigue on the lives of patients: new finding from the Fatigue Coalition. Oncologist 2000; 5: 353-360.
Buss T. Wybrane metody zwalczania zmęczenia w przebiegu choroby nowotworowej. Medycyna Paliatywna w Praktyce 2008; 2: 148-154.
Berger AM, Abernethy AP, Atkinson A. NCCN Practice Guidelines in Oncology-Cancer-Related Fatigue. www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/fatigue.pdf.
Portenoy RK, Itri LM. Cancer-related fatigue: guidelines for evaluation and management. Oncologist 1999; 4: 1-10.
Grabińska K, Szewczyk-Cisek I, Hernik P, Mykała-Cieśla J, Kaziród D. Problemy i potrzeby psychosocjalne pacjentów poddanych chemioterapii onkologicznej. Psychoonkologia 2011; 2: 39-47.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe