eISSN: 2081-2833
ISSN: 2081-0016
Medycyna Paliatywna/Palliative Medicine
Bieżący numer Archiwum O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
3/2018
vol. 10
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł przeglądowy

Leczenie żywieniowe u dorosłych pacjentów z nowotworem objętych opieką paliatywną – rekomendacje Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego, Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej, Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej, Polskiego Towarzystwa Pielęgniarstwa Opieki Paliatywnej we współpracy z Polskim Towarzystwem Onkologii Klinicznej i Polskim Towarzystwem Gastroenterologicznym

Anna Zmarzły, Tomasz Dzierżanowski, Iwona Filipczak-Bryniarska, Jacek Sobocki, Aleksandra Ciałkowska-Rysz, Maciej Krzakowski, Grażyna Rydzewska, Agnieszka Mastalerz-Migas, Jarosław Drobnik, Iwona Traczyk, Krystyna Urbanowicz, Sławomir Rudzki, Przemysław Matras, Marek Kunecki, Konrad Matysiak, Krystyna Majewska, Izabela Kaptacz, Natalia Konik

MEDYCYNA PALIATYWNA 2018; 10(3): 95-114
Data publikacji online: 2018/11/21
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 

Wprowadzenie

Niedożywienie jest schorzeniem ogólnoustrojowym, cechującym się zmianą składu ciała, upośledzeniem fizycznej i mentalnej funkcji organizmu oraz niekorzystnym wpływem na wynik leczenia choroby podstawowej. Niedożywienie wśród pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową stanowi szczególny problem. Stwierdza się je u 60–80% z nich, a niemal 90% osób w schyłkowej fazie choroby nowotworowej umiera z objawami niedożywienia lub wyniszczenia.
Leczenie żywieniowe to istotna forma terapii u pacjentów objętych opieką paliatywną.
Z inicjatywy Polskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego i Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej powstała interdyscyplinarna grupa ekspertów, zrzeszająca przedstawicieli polskich towarzystw naukowych, specjalistów żywienia klinicznego, medycyny paliatywnej, medycyny rodzinnej, onkologii, gastroenterologii i dietetyki, środowiska lekarzy, pielęgniarek i dietetyków, którzy w codziennej pracy stosują wsparcie żywieniowe u pacjentów objętych opieką paliatywną. Opracowano rekomendacje, które systematyzują postępowanie żywieniowe u dorosłego chorego z nieuleczalnym nowotworem, przygotowane przez profesjonalistów (lekarzy, pielęgniarki, dietetycy) oraz przeszkolonych opiekunów faktycznych, w zakresie ich odpowiedzialności. W prace włączono przedstawicieli organizacji pacjentów onkologicznych oraz osób leczonych żywieniowo.
Zalecenia powinno się przyjmować całościowo. Wyrywkowe stosowanie poszczególnych wskazań bez uwzględnienia pozostałych może prowadzić do błędnych rozstrzygnięć klinicznych. Rekomendacje mają charakter ogólny i wymagają indywidualnej analizy danej sytuacji klinicznej.

Metodologia

Niniejsze zalecenia opracowano na podstawie przeglądu dostępnego piśmiennictwa z baz PubMed, Medline i Cochrane Library z okresu od 1 stycznia 2013 r. do 31 sierpnia 2018 r., ze szczególnym uwzględnieniem przeglądów systematycznych oraz zaleceń klinicznych uznanych towarzystw naukowych żywienia klinicznego. Uzyskano w ten sposób 12 przeglądów systematycznych, w tym 5 Cochrane Collaboration (3 dotyczyły dorosłych pacjentów w schyłkowym okresie choroby nowotworowej). Ze względu na bardzo niską jakość danych pojedynczych badań z randomizacją oraz brak możliwości wyciągnięcia rozstrzygających wniosków w analizowanych przeglądach odwołano się do najnowszych rekomendacji uznanych towarzystw...


Pełna treść artykułu...
referencje:
Cederholm T, Barazzoni R, Austin P i wsp. ESPEN guidelines on definitions and terminology of clinical nutrition. Clin Nutr 2017; 36: 49-64.
de Pinho NB, Martucci RB, Rodrigues VD i wsp. Malnutrition associated with nutrition impact symptoms and localization of the disease: Results of a multicentric research on oncological nutrition. Clin Nutr 2018; doi: 10.1016/j.clnu.2018.05.010.
Szczygieł B. Niedożywienie związane z chorobą. Wyd. 1. PZWL, Warszawa 2011.
Szczygieł B. Niedożywienie związane z choroba. Wyd. 2. PZWL, Warszawa 2012.
Baldwin C. The effectiveness of nutritional interventions in malnutrition and cachexia. Proc Nutr Soc 2015; 74: 397-404.
Blum D, Omlin A, Baracos VE i wsp.; European Palliative Care Research Collaborative. Cancer cachexia: a systematic literature review of items and domains associated with involuntary weight loss in cancer. Crit Rev Oncol Hematol 2011; 80: 114-144.
Caccialanza R, Pedrazzoli P, Cereda E i wsp. Nutritional Support in Cancer Patients: A Position Paper from the Italian Society of Medical Oncology (AIOM) and the Italian Society of Artifical Nutrition and Metabolism (SINPE). J Cancer 2016; 7: 131-135.
Fearon K, Strasser F, Anker SD i wsp. Definition and classification of cancer cachexia: an international consensus. Lancet Oncol 2011; 12: 489-495.
Arends J, Bachmann P, Baracos V i wsp. ESPEN guidelines on nutrition in cancer patients. Clin Nutr 2017; 36: 11-48.
Arends J, Baracos V, Bertz H i wsp. ESPEN expert group recommendations for action against cancer-related malnutrition. Clin Nutr 2017; 36: 1187-1196.
Childs DS, Jatoi A. A hunger for hunger: a review of palliative therapies for cancer-associated anorexia. Ann Palliat Med 2018; doi: 10.21037/apm.2018.05.08.
O’Hara P. The management of nutrition for palliative care patients. Health and Social Care 2017; 2: 21-38.
Kondrup J, Allison SP, Elia M i wsp. ESPEN guidelines for nutrition screening 2002. Clin Nutr 2003; 22: 415-421.
Henson CC, Burden S, Davidson SE, Lal S. Nutritional interventions for reducing gastrointestinal toxicity in adults undergoing radical pelvic radiotherapy. Cochrane Database Syst Rev 2013; 11: CD009896.
Gomes F, Schuetz P, Bounoure L i wsp. ESPEN guidelines on nutritional support for polymorbid internal medicine patients. Clin Nutr 2018; 37: 336-353.
Uster A, Ruehlin M, Mey S i wsp. Effects of nutrition and physical exercise intervention in palliative cancer patients: a randomized controlled trial. Clin Nutr 2018; 37: 1202-1209.
McGinley E. Role of nutrition in the finale stages of palliative care. J Commun Nursing 2014, Vol 29, No 1.
Rauh S, Anttonuzzo A, Bossi P i wsp. Nutrition in patients with cancer: a new area for medical oncologists? A practising oncologist’s interdisciplinary position paper. ESMO Open 2018; 3: e000345.
Langius JA, Zandbergen MC, Eerenstein SE i wsp. Effect of nutritional interventions on nutritional status, quality of life and mortality in patients with head and neck cancer receiving (chemo)radiotherapy: a systematic review. Clin Nutr 2013; 32: 671-678.
Kłęk S, Jankowski M, Kruszewski WJ i wsp. Clinical nutrition in oncology: Polish recommendations. Oncol Clin Pract 2015; 11: 172-188.
Kiss NK, Krishnasamy M, Isenring EA. The effect of nutrition intervention in lung cancer patients undergoing chemotherapy and/or radiotherapy: a systematic review. Nutr Cancer 2014; 66: 47-56.
Good P, Richard R, Syrmis W i wsp. Medically assisted nutrition for adult palliative care patients. Cochrane Database Syst Rev 2014; 4: CD006274.
Nutrition Support in Adults: Oral Nutrition Support, Enteral Tube Feeding and Parenteral Nutrition. Guideline 32. National Institute for Health and Clinical Excellence, 2006.
Stanga Z, Brunner A, Leuenberger M i wsp. Nutrition in clinical practice – the refeeding syndrome: illustrative cases and guidelines for prevention and treatment. Eur J Clin Nutr 2008; 62: 687e94.
Chow R, Bruera E, Chiu L i wsp. Enteral and parenteral nutrition in cancer patients: a systematic review and meta-analysis. Ann Palliat Med 2016; 5: 30-41.
van Dalen EC, Mank A, Leclercq E i wsp. Low bacterial diet versus control diet to prevent infection in cancer patients treated with chemotherapy causing episodes of neutropenia. Cochrane Database Syst Rev 2016; 4: CD006247.
Mohamad H, McNeill G, Haseen F i wsp. The effect of dietary and exercise interventions on body weight in prostate cancer patients: a systematic review. Nutr Cancer 2015; 67: 43-60.
Jacobs C, Hutton B, Ng T i wsp. Is there a role for oral or intravenous ascorbate (vitamin C) in treating patients with cancer? A systematic review. Oncologist 2015; 20: 210-223.
de van der Schueren MAE, Laviano A, Blanchard H i wsp. Systematic review and meta-analysis of the evidence for oral nutritional intervention on nutritional and clinical outcomes during chemo(radio)therapy: current evidence and guidance for design of future trials. Ann Oncol 2018; 29: 1141-1153.
Deutz NE, Safar A, Schutzler S i wsp. Muscle protein synthesis in cancer patients can be stimulated with a specially formulated medical food. Clin Nutr 2011; 30: 759e68.
Stratton RJ, Elia M. Encouraging appropriate, evidence based use of oral nutritional supplements. Proc Nut Soc 2010; 69: 477-487.
Bankhead R, Boullata J, Brantley S i wsp. ASPEN Enteral nutrition practice recommendations. JPEN J Parenter Enteral Nutr 2009; 33: 122-167.
Lochs H, Valentini L, Schuetz T. ESPEN guidelines on adult enteral nutrition. Clin Nutr 2006; 25: 177-360.
Howard JP. Administration of enteral tube feedings. W: Basics in Clinical Nutrition. Sobotka L (red.). ESPEN – Galen 2004; 214.
Pertkiewicz M. Żywienie dojelitowe w warunkach domowych. Postępy Żywienia Klinicznego 2006; 1: 5-13.
Muscaritoli M, Molfino A, Laviano A i wsp. Parenteral nutrition in advanced cancer patients. Crit Rev Oncol Hematol 2012; 84: 26-36.
Cotogni P. Enteral versus paraenteral nutrition in cancer patients: evidences and controversies. Ann Palliat Med 2016; 5: 42-49.
Sowerbutts AM, Lal S, Sremanakova J i wsp. Home parenteral nutrition for people with inoperable malignant bowel obstruction. Cochrane Database Syst Rev 2018; 8: CD012812.
Drinkwater B, Clarke BK, Jones J i wsp. Palliative home paraenteral nutrition: Clinical service evaluation and identifying potential prognostic factors to assist with patient selection. Clin Nutr ESPEN 2017; 22: 81-84.
Kunecki M, Karwowska K, Zmarzły A (red.). Domowe żywienie pozajelitowe. Continuo, Wrocław 2014.
Sobotka L (red.). Podstawy żywienia klinicznego. Edycja IV. Wydawnictwo Scientifica Sp. z o.o, Kraków 2013.
Drissi M, Cwieluch O, Lechner P i wsp. Nutrition care in patients with cancer: a retrospective multicenter analysis of current practice – indications for further studies? Clin Nutr 2015; 34: 207-211.
World Health Organization. Cancer pain relief. WHO, Geneva 1996.
Caraceni A, Hanks G, Kaasa S i wsp.; European Palliative Care Research Collaborative (EPCRC); European Association for Palliative Care (EAPC). Use of opioid analgesics in the treatment of cancer pain: evidence-based recommendations from the EAPC. Lancet Oncol 2012; 13: e58-e68.
NCCN Clinical practice Guideline In oncology. Adult Cancer Pain. Version 2.2017.
Fallon M, Giusti R, Aielli F. Management of cancer pain in adult patients: ESMO Clinical Practice Guidelines. Ann Oncol 2018; 29 (Suppl 4): iv149-iv174.
Ciałkowska-Rysz A, Dzierżanowski T. Podstawowe zasady farmakoterapii bólu u chorych na nowotwory i inne przewlekłe postępujące zagrażające życiu choroby. Medycyna Paliatywna 2014; 6: 1–6.
Twycross R, Wilcock A, Howard P. Palliative Care Formulary (PCF5). 5 wyd. Nottingham, 2014.
Roila F, Malassiotis A, Herrstetd J i wsp. 2016 MASCC and ESMO guideline update for the prevention of chemotherapy- and radiotherapy-induced nausea and vomiting and of nausea and vomiting in advanced cancer patients. Ann Oncol 2016; 27 (Suppl 5): 119-133.
Walsh D, Davies M, Ripamonti C i wsp. 2016 Updated MASCC/ESMO consensus recommendations: Management of nausea and vomiting in advanced cancer. Support. Care Cancer 2017; 25: 333-340.
Leppert W, Dzierżanowski T, Stachowiak A i wsp. Zaparcie stolca u chorych na nowotwory – zalecenia postępowania Grupy Ekspertów Polskiego Towarzystwa Medycyny Paliatywnej. Medycyna Paliatywna 2014; 6: 117-126.
Tschirhart EC, Du Q, Kelly AS. Factors influencing the use of intensive procedures at the end of life. J Am Geriatr Soc 2014; 62: 2088-2094.
Prevost V, Grach MC. Nutritional support and quality of life in cancer patients undergoing palliative care. Eur J Cancer Care (Engl) 2012; 21: 581-590.
Druml Ch, Ballmer P, Druml W i wsp. ESPEN guideline on ethical aspects of artifical nutrition and hydration. Clin Nutr 2016; 35: 545-556.
Good P, Richard R, Syrmis W i wsp. Medically assisted hydration for adult palliative care patients. Cochrane Database Syst Rev 2014; 4: CD006273.
© 2018 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe