eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
4/2016
vol. 20
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł przeglądowy

Medykalizacja śmierci a prawa i godność dziecka u kresu życia

Agnieszka Kruszecka-Krówka, Grażyna Cepuch

Psychoonkologia 2016; 20 (4): 197-202
Data publikacji online: 2017/03/14
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Choroba nowotworowa dziecka nie jest czymś naturalnym, łatwym do zaakceptowania. Tym bardziej pogodzenie się z jej nieuleczalnością jest trudne zarówno dla rodziców, jak i dla zespołu medycznego. Przeszkodą w ofiarowaniu pacjentowi holistycznej opieki u kresu życia, a także zagrożeniem jego fundamentalnych praw oraz godności jest medykalizacja umierania i śmierci. U podstaw tego zjawiska leżą działania medyczne, w tym leczenie, ingerujące w umieranie i śmierć z zamierzeniem zatrzymania tego nieuniknionego procesu.

W opiece pielęgniarskiej nad dzieckiem umierającym szczególne znaczenie należy przypisać komunikacji z nim, będącej zarazem wyrazem ludzkiej troski oraz działaniem terapeutycznym. Stanowi ona relację interpersonalną, której charakter z jednej strony określony jest przez chorobę i osobistą sytuację życiową dziecka, a z drugiej – przez postawę i podejście pielęgniarki.

Komunikacja, okazanie dziecku empatii, szacunku oraz akceptacja i przestrzeganie jego praw, przy jednoczesnym wyeliminowaniu powierzchowności, pośpiechu i przekonania o nieprzyzwoitości cierpienia i śmierci wydają się niezbędne w realizacji dojrzałej, profesjonalnej opieki pielęgniarskiej.

Cancer of the child isn’t something natural, simple to accept. The acceptance with its incurability is difficult both for parents and medical staff. The medicalization of the death is an obstacle to giving the holistic care to the patient at the end of the life and a threat to the children’s rights and dignity at the end of the life. We must appereciate the special significance of communication with the dying person, which is a sign of the human concern and therapeutic action, too. The contact with the child constitutes the peculiar interpersonal relationship. From one side, its character is determined by illness and patient’s personal situation in life and from the other side by the nurse’s attitude. Not only communication, but also empathy, respect and approval are needed in relationship with dying child as much as resignation from the hurry to give completely professional nursing care.
słowa kluczowe:

medykalizacja śmierci, dziecko, godność, prawa dziecka, pielęgniarka, komunikacja

referencje:
Cepuch G, Domańska D, Dębska G. Ból i cierpienie a godność i prawa dziecka chorego w aspekcie uporczywej terapii. Psycho­onkologia 2013; 4: 163-169.
Szczepaniak L. Szpitalne rozmowy o sensie życia. Bioetyczne Zeszyty Pediatrii 2012; 7-12.
Baran J. Zastosowanie koncepcji stresu traumatycznego w badaniach dzieci z chorobami nowotworowymi i ich rodziców. Psychoonkologia 2009; 1-2: 28-32.
Guzowski A, Krajewska-Kułak E, Kułak W i wsp. Współczesne postawy wobec śmierci i umierania. Med Paliat 2013; 5: 163-170.
Łuczak J. Filozofia i organizacja opieki paliatywnej – hospicyjnej. W: Terminalnie chory – hospicjum. Prace Komisji Etyki Medycznej. Gibiński K. (red). Polska Akademia Umiejętności, Kraków 1996; 27.
Sleziona M, Kryżanowski D. Postawy pielęgniarek wobec umierania i śmierci pacjenta. Piel Zdr Publ 2011; 1: 217-223.
Bejda G, Kułak A, Guzowski A i wsp. Zmiany percepcji i postaw wobec śmierci, umierania, kultu zmarłych i pochówku. Med Paliat 2014; 6: 190-198.
Rygorowicz E, Guzowski A, Krajewska-Kułak E, Grassmann M. Potrzeby duchowe chorych, śmierć i cierpienie w percepcji studentów. Med Paliat 2015; 7: 186-200.
Muszala A. Wychowanie dziecka do ewentualnego przeżywania choroby, fizycznego bólu i cierpienia. SSC 2013; 1: 89-97.
Krajewska-Kułak E, Sochocka L, Guzowski A. Dziecko wobec doświadczeń wynikających ze śmierci i umierania. Analiza opinii osób młodych. Med Paliat 2015; 7: 256-267.
Binnebesel J. Psychopedagogiczne aspekty rozmowy z dzieckiem o śmierci i umieraniu. Psychoonkologia 2011; 1: 11-15.
Dangel T. Godność dziecka – refleksja lekarza. W: Zeszyty Sekcji Psychologii Klinicznej Dziecka. Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Warszawa 2006; 4: 47-61.
Nyklewicz W, Krajewska-Kułak E. Śmierć a emocje pielęgniarek – doniesienia wstępne. Prob Pielęg 2008; 16: 248-254.
Kołakowski L. Mini wykłady o maxi sprawach. Wydawnictwo Znak, Kraków 2009; 165-172.
Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 Dz. U. 1997 nr 78 poz. 483.
Konwencja o Prawach Dziecka Dz. U. z dnia 23 grudnia 1991 r.
http://www2.mz.gov.pl/wwwmz/index?mr=m4&ms=1&ml=pl&mi=5&mx=0&mt=&my=5&ma=01435 (dostęp 21.09.2016 r.).
Korczak J. Jak kochać dziecko. Wydawnictwo Jacek Santorski, Warszawa 1998; 8, 39-40, 42.
http://www.hospicjum.waw.pl/phocadownload/Etyka/KartaACTDlaDzieciZeSchorzeniamiZagrazajacymiZyciuIIchRodzin.pdf (dostęp 21.09.2016 r.).
http://www.hospicjum.waw.pl/phocadownload/Etyka/KartaPrawDzieckaSmiertelnieChoregoWDomu.pdf (dostęp 21.09.2016 r.).
Dangel T. Opieka paliatywna w onkologii dziecięcej. W: Opieka paliatywna nad dziećmi. Fundacja Warszawskie Hospicjum dla Dzieci, Warszawa 2006; 48-56.
Motyka M. Komunikacja terapeutyczna. W: Komunikowanie interpersonalne w pielęgniarstwie. Krajewska-Kułak E, Kwiatkowska A, Panek W (red.). Wydawnictwo Czelej, Lublin 2003.
Szczepaniak L. Rozmowa o cierpieniu i śmierci. Bioetyczne Zeszyty Pediatrii 2012; 98-111.
Dzierżęga M. Samotność w chorobie. W: Duchowa troska o chorego. Szczepaniak L. Wydawnictwo Księży Sercanów, Kraków 1999.
Kubler-Ross E. Rozmowy o śmierci i umieraniu. Wydawnictwo Media Rodzina, Poznań 1998.
Szczepaniak L. Troska o dziecko umierające w szpitalu. Studium z pogranicza medycyny i teologii moralnej. Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy, Kraków 2008.
Wilczek-Różyczka E, Zajkowska E, Wojtas K. Postawy lekarzy i pielęgniarek wobec cierpienia. Psychoterapia 2008; 144: 79-89.
Marciniak A, Ślusarska BJ, Nowicki G. Zdolności empatyczne oraz sposoby radzenia sobie pielęgniarek z trudnościami w opiece nad pacjentami onkologicznymi. Med Paliat 2015; 7: 161-167.
Pilecka W. Przewlekła choroba somatyczna w życiu i rozwoju dziecka. Wydawnictwo Uniwersytet Jagiellońskiego, Kraków 2002.
Pucko Z. Czy cierpienie ma sens?: teodycea wobec bólu i cierpienia. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2004.
Ośka E, Skura-Madziała A. Wsparcie w chorobie nowotworowej – rola pielęgniarki. Opieka Onkologiczna 2015; 4: 6-9.
Cepuch G, Domańska D. Współcierpienie rodziców w cierpieniu ich dzieci – nieprofesjonalne krótkie rozważania. Psychoonkologia 2014; 4: 160-163.
Ångström-Brännström Ch, Norberg A, Strandberg G et al. Parents’ Experiences of What Comforts Them When Their Child is Suffering From Cancer. J Pediatr Oncol Nurs 2010; 27: 266-275.
Woodgate RL. Living in a World Without Closure: Reality for Parents Who Have Experienced the Death of a Child. J Palliat Care 2006; 22: 75-82.
Foster TL, Lafond DA, Reggio C, Hinds PS. Pediatric palliative care in childhood cancer nursing: from diagnosis to cure or end of life. Semin Oncol Nurs 2010; 26: 205-221.
Guzowski A, Krajewska-Kułak E, Rozwadowska E, Cybulski M. Postrzeganie wybranych aspektów okresu żałoby i osierocenia. Med Paliat 2014; 6: 55-62.
Fopka-Kowalczyk M. Wsparcie oczekiwane przez pracowników opieki paliatywnej w kontekście poczucia straty po śmierci pacjentów. Med Paliat 2015; 7: 122-129.
Ewing B. Wish fulfillment: Palliative Care and End-of-Life Intervention. Pediatr Nurs 2009; 35: 81-85.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe