Wprowadzenie: Wprowadzenie nowych technik operacyjnych oraz osiągnięcia w patofizjologii trzustki spowodowały modyfikacje postępowania leczniczego u chorych na ostre zapalenie trzustki (OZT).

Cel: Ocena wyników leczenia OZT w latach 1995-2000 i 2000-2005 oraz odległych następstw u 50 chorych po OZT.

Materiał i metody: Grupę badaną stanowiło 422 chorych leczonych na OZT na Oddziale Chirurgicznym Szpitala w Końskich. Rozpoznanie ustalano na podstawie obrazu klinicznego, badań laboratoryjnych i obrazowych. Badaniu follow-up poddano 50 chorych na OZT.

Wyniki: Zabiegów klasycznych w analizowanych przedziałach czasowych wykonano odpowiednio 40 (22%) i 24 (10%), natomiast metodą endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej (ECPW) 1 (0,5%) i 28 (12%). Odsetek zabiegów chirurgicznych w latach 1995-2000 był znamiennie statystycznie większy (p = 0,0011) niż odsetek w latach 2000-2005. W badaniach przeprowadzonych z udziałem 50 chorych poddanych obciążeniu glukozą stwierdzono prawidłowy profil glikemii u 13 chorych (26%), cukrzycę u 12 (24%), a nietolerancję glukozy u 22 (44%). W badaniu ultrasonograficznym prawidłowy obraz trzustki zaobserwowano u 14 pacjentów (18%), natomiast zmiany małe, średnie i duże odpowiednio u 22 (44%),
8 (16%) i 6 (12%) chorych po OZT.

Wnioski: Zmiany w postępowaniu w OZT doprowadziły do ograniczenia niepotrzebnych laparotomii i zwiększenia udziału ECPW w OZT. Całokształt zmian nie zmienił istotnie statystycznie częstości powikłań oraz śmiertelności w OZT. Choroba ta upośledza regulację gospodarki węglowodanowej, bez odzwierciedlenia w obrazie morfologicznym.