Wstęp. Przeszczepianie narządów stało się rutynową procedurą medyczną, jednak liczba oczekujących stale znacznie przewyższa pulę dostępnych narządów. Regulacje prawne, kampanie społeczne i edukacyjne przyczyniają się do wzrostu liczby dawców. Istnieje potrzeba poszukiwania mechanizmów podejmowania decyzji dotyczących dawstwa narządów oraz oceny postaw i wiedzy różnych grup społecznych w celu zidentyfikowania potrzeb edukacyjnych.

Cel. Celem pracy była ocena wpływu wiedzy i postaw wobec przeszczepiania narządów na deklarację oddania narządów wśród różnych grup społecznych.

Materiał i metody. Grupę badaną stanowiło 191 osób (135 K, 56 M) w wieku 16–61 lat (śr. 26,86 ± 12,88) uczestniczących w spotkaniach edukacyjnych na temat dawstwa narządów — uczniowie, nauczyciele i pielęgniarki. Narzędzia badawcze: kwestionariusz indywidualny — badanie postaw wobec transplantologii składający się z 24 pytań zamkniętych (za zgodą Urzędu Statystycznego w Krakowie).

Wyniki. Przeszczepianie komórek, tkanek i narządów od dawców żywych akceptuje 97,38% badanych, 95,81% od osób zmarłych. Nie stwierdzono różnicy pomiędzy akceptacją przeszczepienia narządów a grupami. Zgodę na oddanie narządów za życia wyraża 67%, 78,53% po śmierci. Stwierdzono istotnie statystycznie różnice pomiędzy gotowością do oddania szpiku (p = 0,008), oddania narządu za życia (p = 0,004), gotowością do podpisania oświadczenia woli (p = 0,031) a grupami oraz wiedzą i postawami.

Wnioski. Badana grupa jest w większości pozytywnie nastawiona do zabiegów transplantacji narządów i tkanek oraz deklaruje chęć oddania narządu po śmierci. Przynależność do grup społecznych różnicuje te postawy oraz wiedzę. Istnieje zatem konieczność przeprowadzania szkoleń edukacyjnych.

Problemy Pielęgniarstwa 2015; 23 (1): 40–45