eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
3/2016
vol. 20
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł oryginalny

Optymizm jako moderator zmęczenia i jakości życia pacjentek z nowotworem piersi i narządu płciowego w trakcie oraz po leczeniu przeciwnowotworowym

Agnieszka Pietrzyk, Magdalena Franc, Sebastian Lizińczyk

Psychoonkologia 2016; 20 (3): 112-122
Data publikacji online: 2017/01/06
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Wstęp: Celem badania jest określenie kierunku i siły wpływu optymizmu dyspozycyjnego na poziom zmęczenia związanego z chorobą nowotworową i jej leczeniem oraz jakość życia pacjentek z rakiem piersi i narządu płciowego.

Materiał i metody: Zbadano 3 grupy pacjentek (po 50 osób każda) leczonych z powodu nowotworu piersi, trzonu macicy i szyjki macicy. Wiek badanych kobiet w każdej grupie mieścił się w przedziale 20–60 lat. Żadna z respondentek nie zmagała się przed leczeniem onkologicznym z zaburzeniami psychicznymi. Badane wypełniły 3 kwestionariusze: BFI (ocena zmęczenia), QLQ-C30 (ocena jakości życia), LOT-R (ocena poziomu optymizmu).

Wyniki: Optymizm pacjentek w czasie leczenia onkologicznego łagodzi doświadczane zmęczenie i somatyczne objawy uboczne terapii, ale nie wpływa na poziom funkcjonowania psychospołecznego. W okresie po leczeniu optymizm pacjentek podnosi ich ocenę funkcjonowania emocjonalnego, poznawczego i społecznego, a obniża ocenę doświadczanych objawów somatycznych.

Wnioski: Wyniki badania pokazują dynamicznie zmieniającą się rolę optymizmu, która z jednej strony zależy od fazy leczenia (początek vs zakończenie), a z drugiej – od obszaru jego oddziaływania – ciało, umysł, emocje.

Introduction: The purpose of our research is to evaluate the impact of optimism on cancer-related fatigue and quality of life of patients with breast and gynaecological cancer.

Material and method: Three groups of patients (each of 50 women) with breast, uterus and cervical cancer were examined. They were 20 to 60 years old. They didn’t undergo for psychic disease before oncological treatment. The examined women filled 3 questionnaires: BFI (fatigue), QLQ-C30 (quality of life), LOT-R (optimism).

Results: The optimism of patients under oncological treatment diminishes their cancer-related fatigue and somatic side effects of treatment but doesn’t influence their psychosocial activities. The optimism of patients after oncological treatment improves their emotional, cognitive and social functioning and diminishes their somatic side effects of treatment.

Conclusions: The results of our research indicate dynamically chanching role of patients’ optimism. On one side this role depends on the stage of patients’ oncological treatment (early stage vs. finish). On the other side its role depends on patients’ functionning – body, mind or emotions.
słowa kluczowe:

optymizm, zmęczenie, jakość życia pacjentek z nowotworem piersi i narządu płciowego

referencje:
Poulson J. Więcej niż zmęczony. Suplement J Clin Oncol 2003; 21: 112-113.
Mock V, Atkinson A, Barsevick i wsp. NCCN Practice Guidelines for Cancer-Related Fatigue. Oncology 2000; 14: 151-161.
Breitbart WS, Alici Y. Fatigue. W: Holland J, Breitbart WS, Jacobsen P, Lederberger M, Loscolzo M, McCorkle R (red.). Psycho-oncology. Oxford University Press, New York 2010; 236-244.
de Walden-Galuszko K. Psychoonkologia w praktyce klinicznej. Wyd. PZWL, Warszawa 2011.
Dorfmuller M, Dietzfelbinger H. Psychoonkologia. Diagnostyka. Metody terapeutyczne. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
Curt GA, Breitbart WS, Cella D i wsp. Impact of cancer-related fatigue on the lives of patients: New findings from Fatigue Coalition. Oncologist 2000; 5: 353-360.
Pyszora A. Efektywność fizjoterapii stosowanej u pacjentów cierpiących z powodu zmęczenia związanego z chorobą nowotworową. Medycyna Palitywna w Praktyce 2008; 2: 164-168.
Wojtukiewicz M, Sawicki Z, Sierko E, Kieszkowska-Grudny A. Zespół przewlekłego zmęczenia u chorych na nowotwory poddawanych chemioterapii. Nowotwory 2007; 57: 695-701.
Rucińska M, Tokajuk P, Wojtukiewicz M. Zespół przewlekłego zmęczenia u chorych na nowotwory leczonych energią promienistą. Nowotwory 2004; 54: 143-147.
Dagnelie PC, Pijls-Johannesma MC, Lambin P, Beijer S, De Ruysscher D, Kempen GI. Impact of fatigue on overall quality of life in lunge and breast cancer patients selected for high-dose radiotheraphy. Ann Oncol 2007; 18: 940-940.
Beijer S, Kempen GI, Pijls-Johannesma MC, de Graeff A, Dagnelie PC. Determinants of overall quality of life in preterminal cancer patients. Int J Cancer 2008; 23: 232-235.
Dębska G, Milaniak I, Moskal J. Wpływ zmęczenia na jakość życia pacjentów z drobnokomórkowym nowotworem płuc w zależności od cyklu chemioterapii. Psychoonkologia 2015; 19: 49-55.
Cella D, Davis K, Breitbart W, Curt G; Fatigue Coalition. Cancer – related fatigue prevalence of proposed diagnostic criteria in a United States sample of cancer survivors. J Clin Oncol 2001; 19: 3385-3391.
Papuć E. Jakość życia i sposoby jej ujmowania. Curr Probl Psychiatry 2011; 12: 141-145.
Trzebiatowski J. Jakość życia w perspektywie nauk społecznych i medycznych – systematyzacja ujęć definicyjnych. Hygeia Public Health 2011; 46: 25-31.
Okła W, Steuden S. Wprowadzenie w problematykę jakości życia. W: Steuden S, Okła W (red.). Jakość życia w chorobie. Wyd. KUL, Lublin 2007; 33-48.
Schipper H. Quality of life. Principles of clinical paradigm. J Psychosoc Oncol 1990; 8: 171-185.
de Walden-Gałuszko K. Ocena jakości życia uwarunkowana stanem zdrowia. W: Meyza J (red.). Jakość życia w chorobie nowotworowej. Centrum Onkologii, Instytut Marii Curie-Skłodowskiej, Warszawa 1997; 77-82.
Cela D. Quality of life. W: Holland J (red.). Psychooncology. Oxford University Press, New York 1998; 1135-1146.
Peterman AH, Cella D. Quality of life. W: Kazdin AE (red.). Encyclopedia of psychology. Oxford University Press, New York 2000; 401-495.
Majkowicz M. Problemy i perspektywy oceny jakości życia w chorobie nowotworowej. W: de Walden-Gałuszko K (red.). Psychoonkologia. Biblioteka Psychiatrii Polskiej, Kraków 2000; 141-148.
Kiebert GM. Jakość życia jako cel badań w onkologii. W: Meyza J (red.). Jakość życia w chorobie nowotworowej. Centrum Onkologii, Instytut Marii Curie-Skłodowskiej, Warszawa 1997; 77-82.
Perkins EA, Small BJ, Balducci L, Extermann M, Robb C, Haley WE. Individual differences in well-being in older breast cancer survivors. Crit Rev Oncol Hematol 2007; 62: 74-83.
Stach R. Optymizm. Badania nad optymizmem jako mechanizmem adaptacyjnym. Wyd. UJ, Kraków 2006.
Ogińska-Bulik N, Juczyński Z. Osobowość, stres, zdrowie. Wyd. Difin, Warszawa 2010.
Juczyński Z. Narzędzia pomiaru w promocji zdrowia i psychologii zdrowia. Wyd. Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Warszawa 2001.
Given B, Given CH. The older patients: W: Holland J, Breitbart W, Jacobsen P, Lederberger M, Loscolzo M, McCorke R (red.). Psycho-oncology. Oxford University Press, New York 2010; 491-496.
Scheier MF, Carver CS. Self-consciousness, outcome expectancy and persistence. J Res Personality 1982; 16: 409-418.
Scheier MF, Carver CS. Self-regulatory processes and responses to health: Effects to optimism on well-being. W: Suls J, Wallston K (red.). Social Psychology Foundations of Health. Backwell, Oxford 2003; 395-428.
Rasmussen HN, Scheier MF, Greenhouse JB. Optimism and physical health: A meta-analytic review. Ann Behav Med 2009; 37: 239-256.
Scheier MF, Carver CS. On the power of positive thinking: the benefits of being optimistic. Current Directions in Psychological Sciences 1993; 2: 26-30.
Carver CS, Scheier MF. Optimism. W: Snyder SC, Lopez S (red.). Handbook of positive psychology. Oxford University Press, New York 2005; 231-243.
Peters ML, Flink IK, Boersma K, Linton SJ. Manipulating optimism: Can imaging a best possible self be used to increase positive future expectancies? J Positive Psychology 2010; 5: 204-211.
Peterson C. The future of optimism. Am Psychol 2000; 55: 44-55.
McGinnis AL. Potęga optymizmu. Wyd. Exeter, Warszawa 1993.
Seligman M. Optymizmu można się nauczyć. Wyd. Media Rodzina, Poznań 1993.
Segerstrom SC, Taylor SE, Kemeny ME, Fahey JL. Optimism is associated with mood, coping and immune change in response to stress. J Pers Soc Psychol 2003; 74: 570-585.
Seligman M. Prawdziwe szczęście. Psychologia pozytywna a urzeczywistnianie naszych możliwości trwałego spełnienia. Wyd. Media Rodzina, Poznań 2005.
Carver CS, Pozo C, Harris SD, et al. How coping mediates the effect of optimism on distress. A study of women with early breast cancer. J Pers Soc Psychol 1993; 65: 375-390.
Tallman BA, Altmeier E, Garcia C. Finding benefit from cancer. J Counseling Psychol 2007; 54: 481-487.
Ogińska-Bulik N. Pozytywne skutki doświadczeń traumatycznych, czyli kiedy łzy zamieniają się w perły. Wyd. Difin, Warszawa 2013.
Jean-Pierre P, Figueroa-Moseley CD, Kohli S, Fiscella K, Palesh OG, Morrow GR. Assessment of cancer-related fatigue: implication for clinical diagnosis and treatment. Oncologist 2007; 1: 11-21.
de Walden-Gałuszko K, Majkowicz M. Model oceny jakości opieki paliatywnej realizowanej w warunkach stacjonarnych. AM, Zakład Medycyny Paliatywnej, Gdańsk 2001.
Życińska J, Januszek M, Kudłacik M, Pawlak A. Ocena właściwości psychometrycznych polskiej wersji Brief Fatique Inventory wśród chorych z rozpoznaniem nowotworu płuc. Psychoonkologia 2016; 20: 75-82.
Aronson N, Cull A, Kaasa S, Spranger M. Kwestionariusz EORTC do oceny jakości życia chorych na nowotwory. W: Meyza
J (red.). Jakość życia w chorobie nowotworowej. Centrum Onkologii, Instytut Marii Curie-Skłodowskiej, Warszawa 1997; 13-36.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe