Cel

Wśród uwarunkowań negatywnych następstw doświadczonych zdarzeń traumatycznych istotną rolę odgrywa osobowość oraz aktywność poznawcza, wyrażana w postaci ruminowania. Podjęte badania miały na celu ustalenie mediacyjnej roli ruminacji, traktowanych zarówno w kategoriach dyspozycji, jak i związanych z doznaną traumą, w relacji między osobowością a potraumatycznym stresem (PTSD) u osób chorych onkologicznie.

Metody

nalizie poddano wyniki badań 60 osób w wieku 18–78 lat (M = 50,4; SD = 17,74). Większość badanych (68,3%) stanowiły kobiety. W badaniach wykorzystano Skalę Wpływu Zdarzeń służącą do oceny nasilenia objawów PTSD, Inwentarz Osobo- wości NEO-FFI, Kwestionariusz Ruminacji-Refleksyjności oraz Inwentarz Ruminacji o Negatywnym Zdarzeniu.

Wyniki

Większość badanych (76,7%) ujawniła umiarkowane bądź wysokie nasilenie objawów PTSD. Niski poziom tych symptomów wykazało zaledwie 23,3% badanych. Jedynym wymiarem osobowości powiązanym z nasileniem objawów PTSD okazała się neurotyczność. Odgrywa ona predykcyjną rolę dla dyspozycyjnego ruminowania oraz natrętnego ruminowania o doświadczonym zdarzeniu. Z kolei ten rodzaj ruminacji sprzyja występowaniu objawów PTSD. Przeprowadzona analiza mediacji (model podwójnej mediacji) wskazała na znaczenie przede wszystkim ruminacji natrętnych o doświadczonym zdarzeniu jako czynnika wpływającego na nasilenie objawów PTSD.

Wnioski

Ruminacje zdają się pełnić ważniejszą funkcję w występowaniu objawów PTSD niż cechy osobowości. Ponadto ruminacje o doświadczonym zdarzeniu wydają się mieć większe znaczenie dla występowania tych objawów, niż dyspozycyjne ruminowanie o świecie i własnej osobie.