eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
2/2015
vol. 19
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł oryginalny

Osobowość typu D a satysfakcja z życia i radzenie sobie z chorobą nowotworową

Joanna Kozaka, Patrycja Kobus

Psychoonkologia 2015, 2: 74–79
Data publikacji online: 2015/09/15
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Wstęp: Rozwój psychoonkologii przebiega w wielu ważnych kierunkach, a jednym z nich jest poszukiwanie powiązań uwarunkowań osobowościowych z adaptacją do sytuacji choroby i leczenia. Dużego znaczenia nabrało opisanie koncepcji osobowości typu D w chorobach somatycznych, także w chorobie nowotworowej. Celem pracy jest ocena natężenia cech osobowości typu D, poziomu satysfakcji z życia, a także stosowanych strategii radzenia sobie i powiązań między tymi zmiennymi u chorych w sytuacji silnego natężenia stresu (w trakcie chemioterapii nowotworu).

Materiał i metody: Badaniem objęto 40 pacjentów Wojewódzkiego Centrum Onkologicznego w Gdańsku. Wykorzystano Skalę do pomiaru typu D – DS-14, Skalę satysfakcji z życia – SWLS, Skalę przystosowania psychicznego do choroby nowotworowej – Mini-MAC.

Wyniki: Wykazano wysoką satysfakcję z życia u badanych chorych oraz częstsze stosowanie strategii konstruktywnych. Osobowość typu D stwierdzono u 20% pacjentów onkologicznych. Osoby te charakteryzują się niższą satysfakcją z życia niż osoby nienależące do tego typu i mają tendencję do stosowania destrukcyjnych strategii radzenia sobie z chorobą.

Wnioski: Osobowość stresowa częściej występuje u pacjentów onkologicznych, co wiąże się z niższą satysfakcją z życia oraz destrukcyjnym stylem radzenia sobie z chorobą. Jednakże w celu potwierdzenia tego wyniku i ustalenia kierunku zależności między osobowością typu D a chorobą nowotworową należałoby wykonać badania podłużne z udziałem większej grupy osób.

Introduction: The development of psychooncology extends in a number of important directions; one of them is to look for connections personality determinants of adaptation to the situation of the disease and treatment. Very significant is to describe the role of concept of personality D in somatic diseases, including cancer. The purpose of the study was to evaluate the intensity of type D personality traits, level of satisfaction with life coping strategies and links between these variables among cancer patients during chemiotherapy.

Material and methods: The purpose of the study was to evaluate the intensity of type D personality traits, level of satisfaction with life coping strategies and links between these variables among cancer patients during chemiotherapy.

Results: Type D personality was found in 20% of cancer patients who also have a lower satisfaction with life and tend to use destructive coping strategies. The study showed high satisfaction with life in all patients and an increased use of constructive strategies.

Conclusions: Type D personality is more common in cancer patients than in healthy subjects and is associated with lower satisfaction with life and the destructive style of coping with cancer. However it is necessary to perform longitudinal studies involving a larger group of people.
słowa kluczowe:

nowotwór, osobowość typu D, satysfakcja z życia, radzenie sobie z chorobą nowotworową

referencje:
Pedersen SS, Denollet J. Type D personality, cardiac events and impaired quality of life: a review. Eur J Cardiovasc Prev Rehabil 2003; 10: 241-248.
Juczyński Z, Ogińska-Bulik N, Kozak G. Wyznaczniki satysfakcji z życia chorych onkologicznie. W: Aktualności psychosomatyki okresu rozwojowego i dorosłości. Szewczyk L, Kulik A (red.). Wydawnictwo Proqurat, Lublin 2006; 17-29.
Ogińska-Bulik N. Osobowość typu D. Teoria i badania. Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi, Łódź 2011.
Denollet J. Personality and coronary heart disease: The Type-D Scale-16 (DS16). Ann Behav Med 1998; 20: 209-215.
Denollet J. DS14: standard assessment of negative affectivity, social inhibition, and Type D personality. Psychosom Med 2005; 67: 89-97.
Watson D, Pennebaker JW. Health complaints, stress and distress: exploring the central role of negative affectivity. Psychol Rev 1989; 96: 234-254.
Asendorpf JB. Social inhibition: A general-developmental perspective. W: Emotion inhibition and health. Traue HC, Pennebaker JW (red.). Hogrefe & Huber Publishers, Seattle 1993; 80-99.
Denollet J, Sys SU, Stroobant N, Rombouts H, Gillebert TC, Brutsaert DL. Personality as independent predictor of long-term mortality in patients with coronary heart disease. Lancet 1996; 347: 417-421.
Ogińska-Bulik N, Juczyński Z. Osobowość, stres a zdrowie. Difin, Warszawa 2008.
Shin DC, Johnson DM. Avowed happiness as an overall assessment of the quality of life. Soc Indic Res 1978; 5: 475-492.
Diener E, Diener C. Most people are happy. Psychol Sci 1996; 7: 181-185.
Ogińska-Bulik N, Juczyński Z. Osobowościowe wyznaczniki satysfakcji z życia. W: Psychologia zdrowia w poszukiwaniu pozytywnych inspiracji. Heszen I, Życińska J (red.). Wydawnictwo SWPS, Warszawa 2008; 117-134.
Krause JS, Sternberg M, Lottes S, Maides J. Mortality after spinal cord injury: an 11-year prospective study. Arch Phys Med Rehabil 1997; 78: 815-821.
Czapiński J. Osobowość szczęśliwego człowieka. W: Psychologia pozytywna. Nauka o szczęściu, zdrowiu, sile i cnotach człowieka. Czapiński J (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008; 359-379.
Denollet J, Vaes J, Brutsaert DL. Inadequate response to treatment in coronary heart disease: adverse effects of type D personality and younger age on 5-year prognosis and quality of life. Circulation 2000; 102: 630-635.
Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal and coping. Springer Publishing Company, Nowy Jork 1984.
Heszen I. Psychologia stresu. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2013.
Heszen I. Problemy zdrowotne i radzenie sobie z nimi – od zaprzeczania do emocji pozytywnych. W: Zdrowie w cyklu życia człowieka. Ogińska-Bulik N (red.). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012; 179-194.
Juczyński Z, Ogińska-Bulik N. Narzędzia Pomiaru Stresu i Radzenia Sobie ze Stresem. Pracownia Testów Psychologicznych, Warszawa 2009.
Juczyński Z. Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Pracownia Testów Psychologicznych, Warszawa 2001.
Habra ME, Linden W, Anderson JC, Weinberg J. Type D personality is related to cardiovascular and neuroendocrine reactivity to acute stress. J Psychosom Res 2003; 55: 235-245.
Pennebaker JW, Traue HC. Inhibition and psychosomatic processes. W: Emotion, inhibition and health. Traue HC, Pennebaker JW (red.). Hogrefe & Huber Publishers, Seattle 1993; 146-163.
Roysamb E. Personality and well-being. W: Handbook of Personality and Health. Vollrath M (red.). Wiley, Chichester 2006; 115-134.
Czapiński J. Psychologiczne teorie szczęścia. W: Psychologia pozytywna. Nauka o szczęściu, zdrowiu, sile i cnotach człowieka. Czapiński J (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004; 51-102.
Izdebski P. Psychologiczne aspekty przebiegu choroby nowotworowej piersi. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2007.
Rieker PP, Edbril SD, Garnick MB. Curative testis cancer therapy: Psychosocial sequelae. J Clin Oncol 1985; 3: 1117-1126.
Folkman S, Moskowitz JT. Positive affect and meaning-focused coping during significant psychological stress. W: The scope of social psychology: Theory and application. Hewstone M, Schut H, de Wit J, van den Bos K, Stroebe M (red.). Psychology Press, Hove 2006; 193-208.
Folkman S. The case for positive emotions in the stress process. Anxiety Stress Coping 2008; 21: 3-14.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe