Polskie tłumaczenie Cognitive Reserve Index questionnaire do oceny rezerw poznawczych

Wstęp
Koncepcja rezerwy poznawczej, rozwijana od lat 80. XX wieku, opisuje indywidualną zdolność mózgu do kompensacji uszkodzeń lub zmian neurodegeneracyjnych, co minimalizuje ich kliniczne objawy. Celem niniejszego artykułu jest prezentacja prac nad polskim tłumaczeniem Cognitive Reserve Index questionnaire (CRIq) – narzędzia służącego do oceny rezerw poznawczych u osób dorosłych.

Materiał i metody
Za zgodą twórców oryginalny kwestionariusz przetłumaczono na język polski, stosując metodę tłumaczenia wprost i retłumaczenia (back-translation), a następnie zweryfikowano u native speakera języka angielskiego. Narzędzie zastosowano w wywiadach z 15 osobami z chorobą Alzheimera, wspieranymi przez ich bliskich, aby ocenić rezerwę poznawczą w trzech domenach: edukacja, aktywność zawodowa i rekreacja.

Wyniki
Stwierdzono, że ogólne wskaźniki CRIq mieściły się głównie w przedziale wyników średnich do wysokich. Sekcja Edukacja wykazała przeważnie wyniki średnio wysokie i wysokie (2/3 wyników), podczas gdy w sekcji Rekreacja tylko jeden wynik osiągnął poziom średnio wysoki. Wyniki w obszarze aktywności zawodowej były bardzo zróżnicowane, co odzwierciedlało obecność w grupie zarówno osób wykonujących prace fizyczne, jak i wymagające wysokich kwalifikacji.

Wnioski
Dane z wywiadu mogą mieć znaczenie dla wspierania osób z niepełnosprawnością poznawczą w utrzymaniu aktywności, natomiast dla osób bez zaburzeń neurologicznych pytania z kwestionariusza mogą stanowić dodatkową zachętę do rozwijania i pielęgnowania działań sprzyjających budowaniu rezerwy poznawczej. Cognitive Reserve Index questionnaire może stanowić uzupełnienie wywiadu klinicznego i sprzyjać praktykowaniu spersonalizowanej medycyny.



Introduction
The concept of cognitive reserve, developed since the 1980s, refers to individual differences in the brain’s ability to cope with neurodegenerative damage or changes without overt clinical symptoms. The purpose of this article is to present work on the Polish translation of the Cognitive Reserve Index questionnaire (CRIq), a tool for assessing cognitive reserves in adults.

Material and methods
With the permission of the authors of the original questionnaire, the sheet was translated into Polish using the method of straight translation and retranslation, and then verified by a native speaker of English. The tool was used to interview a group of 15 people with a diagnosis of Alzheimer’s disease with support from their relatives.

Results
All overall scores ranged from medium to high. 2/3 of the scores from the Education section fell within the medium-high and high scores, while only one score from the Recreation section fell within the medium-high. Scores in the area of labor activity varied, with the study group including people in both physical and high-skilled jobs.

Conclusions
The data from the interview may be important in supporting people with cognitive disabilities in maintaining their activity. For people without neurological disorders, the questionnaire questions may provide additional encouragement to undertake activities that promote the building of cognitive reserves. It can complement the clinical interview and promote the practice of personalised medicine.