eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
4/2015
vol. 19
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł oryginalny

Poziom kompetencji emocjonalno-społecznych u dzieci leczonych z powodu choroby nowotworowej

Karolina Agata Faber, Natalia Jach-Salamon

Psychoonkologia 2015, 4:129–137
Data publikacji online: 2015/11/03
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Wstęp: Rozpoznanie choroby nowotworowej traktowane jest jako wydarzenie krytyczne w życiu małego pacjenta oraz całej jego rodziny, ponieważ jej nagłe wystąpienie niesie ze sobą wytrącenie z codziennego funkcjonowania, powoduje ograniczenie aktywności społecznej dziecka oraz duże obciążenie emocjonalne. Jednocześnie wpływa na zwiększenie dojrzałości w zakresie kompetencji emocjonalno-społecznych, wzmacniając więzi między członkami rodziny i ich emocjonalne współodczuwanie. Celem przeprowadzonych badań było poznanie specyfiki funkcjonowania społeczno-emocjonalnego dzieci leczonych z powodu choroby nowotworowej.

Materiał i metody: Badaniem objęte zostały dzieci leczone w Klinice Hematologii, Onkologii i Transplantologii przy Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Lublinie oraz ich zdrowi rówieśnicy. Przebadano 62 dzieci – 31 dzieci będących w trakcie lub po zakończeniu leczenia hematologicznego/onkologicznego oraz 31 dzieci zdrowych. Do pomiaru kompetencji emocjonalno-społecznych dzieci zastosowano wybrane testy ze Skal Inteligencji i Rozwoju dla Dzieci (Intelligence and Development Scales – IDS) w wieku 5–10 lat: Rozpoznawanie emocji, Regulacja emocji, Rozumienie sytuacji społecznych, Strategie społeczne.

Wyniki i wnioski: Wyniki wskazują, że dzieci leczone z powodu choroby nowotworowej posiadają wyższy poziom umiejętności rozpoznawania, nazywania i różnicowania stanów emocjonalnych innych ludzi, jak również regulowania własnych emocji w porównaniu z grupą dzieci zdrowych. Ponadto nie stwierdzono różnic w zakresie umiejętności społecznych, które wyrażają się w zdolności do adekwatnego rozumienia sytuacji społecznych oraz w obszarze stosowania strategii społecznych między grupą kliniczną i kontrolną. Autorki podkreślają konieczność prowadzenia szerszych badań w obszarze funkcjonowania społeczno-emocjonalnego dzieci leczonych z powodu choroby nowotworowej.

Introduction: The diagnosis of cancer is treated as a critical event in the life of the young patient and his entire family. The reason is that the sudden onset of it brings precipitation of daily functioning, bringing social and emotional problems. At the same time this situation increases the social and affective maturity and also strengthening bonds between family members and enhance their emotional empathy. The aim of the study was to assess the specificity of socio-emotional functioning of children treated for cancer.

Material and methods: The study covered children treated for the cancer at the Department of Hematology, Oncology and Transplantation at the University Children’s Hospital in Lublin and their healthy peers. The study included 31 children who were treated of oncological and hematological and 31 healthy children. The selected tests of Intelligence and Development Scales (IDS): recognition of emotions, emotions adjustment, understanding social situations, social strategies were used for the measurement of socio-emotional competence of children.

Results and conclusions: The results indicate that the children treated for cancer have a higher level of skills such as recognition, naming and differentiation of other people’s emotional states, as well as they can regulate their own emotions more effectively than healthy children. Nevertheless between the clinical and control group there was no difference in terms of social skills such as ability of proper understanding of social situations and use of social strategies. The authors emphasize the need for a broader research in the area of socio-emotional functioning of children treated for cancer and their families.
słowa kluczowe:

kompetencje emocjonalno-społeczne dzieci, choroba nowotworowa, rozpoznawanie emocji, regulacja emocji, strategie społeczne, rozumienie sytuacji społecznych

referencje:
Kazak AE, Noll RB. The integration of psychology in pediatric concology research and practice: collaboration to improve care and outcomes for children and families. Am Psychol 2015; 70: 146-158.
Deręgowska J. Edukacja dzieci i młodzieży z chorobą nowo­tworową jako czynnik wsparcia. Studia Edukacyjne 2012; 21: 279-298.
Hasselbarth B, Graubner U. Psychoonkologia w pediatrii. W: Psychoonkologia. Diagnostyka – metody terapeutyczne. Dorfuller M, Dzietzfelbinger H. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
Stachowicz-Stencel T, Stefonowicz J, Bień E, Balcerska A. Odległe następstwa leczenia nowotworów złośliwych u dzieci. Forum Medycyny Rodzinnej 2009; 3: 485-493.
Kowalczyk JR, Samardakiewicz M. Dziecko z chorobą nowo­tworową. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998.
Noll RB, Kupst MJ. Commentary: The psychological impact of pediatric cancer: hardiness, the exception or the rule? J Pediatr Psychol 2007; 32: 1089-1098.
Dolgin MJ, Phipps S, Fairclough DL i wsp. Trajectories of adjustment in mothers of children with newly diagnosed cancer: a natural history investigation. J Pediatr Psychol 2007; 32: 771-782.
Maggiolini A, Grassi R, Adamoli L i wsp. Self-image in adolescent survivors of long-term childhood leukemia. J Pediatr Hematol Oncol 2000; 22: 417-421.
Jaklewicz H (red.). Psychopatologia wieku dziecięcego. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2013.
Noll RB, Gartstein MA, Vannatta K i wsp. Social, emotional, and behavioral functioning of children with cancer. Pediatrics 1999; 103: 71-78.
Reiter-Purtill J, Vannatta K, Gerhardt CA i wsp. A controlled longitudinal study of the social functioning of children who completed treatment for cancer. J Pediatr Hematol Oncol 2003; 25: 467-473.
Vannatta K, Gerhardt CA, Wells RJ, Noll RB. Intensity of CNS treatment for pediatric cancer: Prediction of social outcomes in survivors. Pediatr Blood Cancer 2007; 49: 716-722.
Mackie E, Hill J, Kondryn H, Mcnally R. Adult psychosocial outcomes in long-term survivors of acute limfoblastic leukemia and Wilm’s tumor: a controled study. Lacnet 2000; 355: 1310-1314.
Matczak A, Martowska K. Z badań nad uwarunkowaniami kompetencji emocjonalnych. Studia Psychologica 2011; 11: 5-18.
Martowska K. Psychologiczne uwarunkowania kompetencji społecznych. Liberi Libri, Warszawa 2012.
Saarni C. Społeczny kontekst rozwoju emocjonalnego. W: Psychologia emocji. Lewis M, Haviland-Jones JM. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2005.
Ştefan CA, Bălaj A, Porumb M i wsp. Preschool screening for social and emotional competencies – development and psychometric properties. Cognition Brain Behavior 2009; 13: 121-146.
Parhomenko K. Diagnostic Methods of Socio-Emotional Competence in Children. Procedia – Social and Behavioral Sciences 2014; 146: 329-333.
Matczak A. Kwestionariusz Kompetencji Społecznych KKS. Podręcznik. Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Warszawa 2001.
Knopp A. Kompetencje społeczne – pomiar i aplikacja praktyczna, 2013; dostępne na: www.ore.edu.pl.
Czub M (red.). Diagnoza funkcjonowania społeczno-emocjo­nalnego dziecka w wieku od 1,5 do 5,5 lat. Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa 2014.
Gawda B. Wiek przedszkolny i wczesnoszkolny jako kluczowy okres dla rozwoju kompetencji emocjonalnych. W: Nauczyciel przyszłości. Poprawa jakości kształcenia. Nowotnik-Kozicka M, Frymus A (red.). Publikacja pokonferencyjna, Radom; 145-158.
Tanyel NE. Emotional Regulation: Developing Toddlers’ Social Competence. Dimensions of Early Childhood 2009; 37: 10-15.
Radochoński M. Psychopatologia życia emocjonalnego dzieci i młodzieży. Wybrane zagadnienia. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2009.
Kielar-Turska M. Średnie dzieciństwo. Wiek przedszkolny. W: Psychologia rozwoju człowieka. Podręcznik akademicki. Trempała T (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014.
Górecka-Mostowicz B. Co dzieci wiedzą o emocjach? Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2015.
Kielar-Turska M. Średnie dzieciństwo. Wiek przedszkolny. W: Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka. Harwas-Napierała B, Trempała J (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005.
Kołodziejczyk A. Późne dzieciństwo – młodszy wiek szkolny. W: Psychologia rozwoju człowieka. Podręcznik akademicki. Trempała J (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2014.
Jaworowska A, Matczak A, Fecenec D. Skale Inteligencji i Rozwoju dla dzieci w wieku 5–10 lat. IDS. Podręcznik. Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Warszawa 2012.
Krasowicz-Kupis G, Wiejak K. Skala inteligencji Wechslera dla dzieci (WISC-R) w praktyce psychologicznej. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008.
Heszen J, Sęk H. Psychologia zdrowia. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007.
Matczak A, Knopp KA. Znaczenie inteligencji emocjonalnej w funkcjonowaniu człowieka. Liberi Libri, Warszawa 2013.
Antoszewska B. Dziecko z chorobą nowotworową – problemy psychopedagogiczne. Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2006.
Buck R. Prime theory: an integrated view of motivation and emotion. Psychological Review 1985; 92: 389-413.
Ogińska-Bulik N. Osobowy wzrost u nastolatków zmagających się z chorobą nowotworową. Psychoonkologia 2012; 1: 1-8.
Czapiński J. Szczęście – złudzenie czy konieczność? Cebulowa teoria szczęścia w świetle nowych danych empirycznych. W: Złudzenia, które pozwalają żyć. Kofta M (red.). Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
Samardakiewicz M. Opieka psychologiczna nad dzieckiem z chorobą nowotworową. W: Onkologia i hematologia dzie­cięca. Tom 2. Chybicka A, Sawicz-Birkowska K (red.). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe