Przetwarzanie interoceptywne i jego dysfunkcje – zmiany w aktywacji kory wyspy w wybranych zaburzeniach psychicznych
Uniwersytet SWPS, Warszawa, Polska
Interocepcja to zdolność odbierania, przetwarzania i interpretowania sygnałów pochodzących z wnętrza ciała, takich jak rytm serca, oddech czy temperatura. Obejmuje zarówno nieświadome procesy utrzymujące homeostazę, jak i świadome odczuwanie stanów cielesnych, które stanowią podstawę emocji, samoregulacji i poczucia cielesnej tożsamości. Interocepcja umożliwia organizmowi adekwatne reagowanie na zmieniające się warunki wewnętrzne i zewnętrzne, wspierając regulację emocjonalną i adaptacyjne zachowania. Strukturą mózgu kluczową dla przetwarzania interoceptywnego jest kora wyspy, której zróżnicowana budowa i rozległe połączenia pozwalają na integrację sygnałów somatycznych z procesami emocjonalnymi, percepcyjnymi i poznawczymi. Region ten tworzy wraz z przednią korą zakrętu obręczy tzw. sieć istotności, uczestniczącą w monitorowaniu znaczenia bodźców i koordynowaniu aktywności innych sieci mózgowych. W artykule omówiono aktualne dane neurobiologiczne dotyczące organizacji funkcjonalnej kory wyspy oraz jej znaczenia w zaburzeniach psychicznych, w których występują zakłócenia przetwarzania interoceptywnego. Zmiany w aktywności i łączności funkcjonalnej kory wyspy mają charakter transdiagnostyczny i mogą stanowić wspólny mechanizm dysfunkcji obserwowanych w depresji, zaburzeniach lękowych, schizofrenii oraz w zaburzeniach odżywiania. W depresji obserwuje się obniżoną aktywność kory wyspy, w zaburzeniach lękowych – jej hiperaktywację, w schizofrenii – zaburzoną łączność z innymi sieciami mózgu, a w zaburzeniach odżywiania – zróżnicowane wzorce aktywacji zależne od typu choroby. Interocepcja jawi się tym samym jako proces o fundamentalnym znaczeniu dla utrzymania równowagi fizycznej i psychicznej.
Słowa kluczowe
interocepcja, kora wyspy, homeostaza, zaburzenia psychiczne, zaburzenia depresyjne, zaburzenia lękowe
Dostępne w
Zintergrowane z