eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
2/2016
vol. 20
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł przeglądowy

Rak płuca – epidemiologia, obraz kliniczny oraz społeczne następstwa choroby

Aleksandra Modlińska, Anna Kowalczyk

Psychoonkologia 2016; 20 (2): 57-65
Data publikacji online: 2016/09/05
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Nowotwory złośliwe są drugą (po chorobach układu krążenia) najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. Obserwuje się przy tym zmiany dotyczące zachorowalności i umieralności na nowotwory związane z paleniem papierosów. Istnieją przekonujące dowody, że ekspozycja na kancerogeny zawarte w dymie tytoniowym znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia wielu nowotworów, w tym raka krtani, jamy ustnej, gardła, przełyku, pęcherza moczowego. Około 85–90% wszystkich typów histologicznych raka płuca jest związanych z czynnym i biernym paleniem. W Europie rak płuca odpowiada za ponad 30% zgonów z powodu nowotworów. Polska nadal należy do krajów o bardzo wysokiej zachorowalności i śmiertelności z powodu raka płuca. Nowotwór ten jest obecnie najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym u mężczyzn i drugim co do zachorowalności nowotworem wśród kobiet. U obu płci roczny i pięcioletni czas przeżycia są jednymi z najkrótszych w Europie. Ostatnio wśród kobiet liczba zgonów powodowanych przez raka płuca przekroczyła liczbę zgonów wskutek raka piersi i wobec tego rak płuca stanowi pierwszą przyczynę zgonów z powodu nowotworów. Mimo wielu działań profilaktycznych, nowych metod diagnostycznych i terapeutycznych oraz poprawy opieki rokowanie nadal jest bardzo złe. Rak płuca charakteryzuje się jednym z najniższych długoterminowych wskaźników przeżycia wśród wszystkich nowotworów. Pacjenci w obliczu niekorzystnego rokowania doświadczają wielu problemów fizycznych i psychicznych, które mogą być skutecznie łagodzone dzięki objęciu opieką paliatywną. Niniejsza publikacja zawiera przegląd podstawowych informacji na temat epidemiologii, klasyfikacji histologicznej i klinicznej, strategii postępowania i roli dobrej kontroli objawów w zaawansowanej fazie raka płuca.

Malignant neoplasms are the second (after heart disease) leading cause of death in Poland. We can observe the changes of incidence and mortality due to cancer associated with cigarette smoking. There are convincing evidences that the exposure to tobacco smoke cancerogenes significantly increases the risk of many neoplasms including cancers of the larynx, mouth, upper throat, oesophagus, urinary bladder. Approximately 85-90% of all histological types of lung cancer are associated with active and passive smoking. In Europe lung cancer accounts for more than 30% of all cancer deaths. Poland still belongs to the countries with very high lung cancer incidence and lung cancer mortality. Lung cancer is currently most frequently new diagnosed neoplasm in males and the second most frequent cancer in females. In both genders 1-year and 5-year survivals time are one of the shortest in Europe. Recently the number of deaths among women caused by lung cancer exceeded the number of those who died from breast cancer. Despite many prophylactic activities, new diagnostic and treatment trials and improved supportive care, the prognosis remains very poor. Lung cancer has one of the lowest long-term survival rates of all cancers, and is the most common cause of cancer death. Patients face unfavorable life-expectancy and experience a lot of physical and psychological problems. They are the large group of cancer patients who usually received palliative care. This publication provides a review of basic information about epidemiology, histological and clinical classification, management strategies and role of good symptom control in advanced phase of lung cancer.
słowa kluczowe:

opieka paliatywna, interdyscyplinarność, zaawansowany rak płuca

referencje:
Jędrzejewski M, Thallinger C, Mrozik M i wsp. Public perception of cancer care in Poland and Austria. Oncologist 2015; 20: 28-36.
Potrykowska A, Strzelecki Z, Szymborski J i wsp. Zachorowalność i umieralność na nowotwory a sytuacja demograficzna Polski. Rządowa Rada Ludnościowa, Warszawa 2014.
Obecny stan zwalczania nowotworów w Polsce. Dokument w ramach projektu „Strategia walki z rakiem w Polsce w latach 2015–2024”. Polskie Towarzystwo Onkologiczne, 16 maja 2014 r.
Nowotwory jako problem medyczny i społeczny. Mierniki epidemiologiczne. Zarys epidemiologii nowotworów złośliwych. Wyniki leczenia nowotworów złośliwych. Organizacja walki z rakiem w Polsce. Grant „Modyfikacja i wdrożenie programu nauczania onkologii w polskich uczelniach medycznych”. Katedra Onkologii AM, Wrocław 2008.
Czapiński J, Panek T (red.). Diagnoza Społeczna 2013: Warunki i jakość życia Polaków. Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa 2013.
Jassem J, Przewoźniak K, Zatoński W. Tobacco control in Poland – successes and challenges. Transl Lung Cancer Res 2014; 3: 280-285.
World Health Organization. WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2008. The MPOWER package. World Health Orga­nization, Geneva 2008.
Hoffmann D, Hoffmann I. The changing cigarette, 1950–1995. J Toxicol Environ Health 1997; 50: 307-364.
Smith CJ, Perfetti TA, Rumple MA i wsp. “IARC group 2A Carcinogens” reported in cigarette mainstream smoke. Food Chem Toxicol 2000; 38: 371-383.
Smith CJ, Perfetti TA, Rumple MA i wsp. “IARC group 2B Carcinogens” reported in cigarette mainstream smoke. Food Chem Toxicol 2001; 39: 183-205.
Parkin DM, Pisani P, Lopez AD i wsp. At least one in seven cases of cancer is caused by smoking. Global estimates for 1985. Int J Cancer 1994; 59: 494-504.
Zatoński W, Przewoźniak K (red.). The Health Consequences of Tobacco Smoking in Poland. Ariel, Warsaw 1992.
Ustawa z dnia 8 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dz. U. 2010 Nr 81 poz. 529.
Ministry of Health of Poland: Global Adult Tobacco Survey. Poland 2009–2010. Ministry of Health, Warsaw 2010.
Moskalewicz J, Kiejna A, Wojtyniak B (red.). Kondycja psychiczna mieszkańców Polski: raport z badań „Epidemiologia zaburzeń psychiatrycznych i dostęp do psychiatrycznej opieki zdrowotnej – EZOP Polska”. Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2012.
Globalny sondaż dotyczący używania tytoniu przez osoby dorosłe (GATS) Polska 2009–2010. Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie, Warszawski Uniwersytet Medyczny.
Siegel R, Ward E, Brawley O i wsp. Cancer statistics, 2011: the impact of eliminating socioeconomic and racial disparities on premature cancer deaths. CA Cancer J Clin 2011; 61: 212-236.
Dela Cruz CS, Tanoue LT, Matthay RA. Lung cancer: epidemiology, etiology, and prevention. Clin Chest Med 2011; 32: 605-644.
Howlader N, Noone AM, Krapcho M i wsp. SEER Cancer Statistics Review, 1975-2012, National Cancer Institute, Bethesda. Updated November 18, 2015.
Uprzedź nowotwór i ciesz się życiem – efektywna profilaktyka chorób nowotworowych oraz promocja zdrowego stylu życia w powiecie sztumskim. Projekt w ramach Programu PL13 „Ograniczenie społecznych nierówności w zdrowiu” z funduszy Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz środków budżetu państwa, 2015.
Giovino GA, Mirza SA, Samet JM i wsp., GATS Collaborative Group. Tobacco use in 3 billion individuals from 16 countries: an analysis of nationally representative cross-sectional household surveys. Lancet 2012; 380: 668-679.
Wynder EL, Hoffmann D. Smoking and lung cancer: scientific challenges and opportunities. Cancer Res 1994; 54: 5284-5295.
Hill S, Blakely T, Kawachi I i wsp. Mortality among “never smokers” living with smokers: Two cohort studies, 1981-4 and 1996-9. BMJ 2004; 328: 988-989.
Alberg AJ, Samet JM. Epidemiology of lung cancer. Chest 2003; 123 (1 Suppl): 21S-49S.
Herbst RS, Heymach JV, Lippman SM. Lung cancer. N Engl J Med 2008; 359: 1367-1380.
The health consequences of smoking: a report of the Surgeon General. U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service, Centers for Disease Control and Prevention. Washington 2004. CDC Publication No 7829.
Krajnik M, Malec-Milewska M, Wordliczek J. Chory na nowotwór. Kompendium postępowania w wybranych sytuacjach klinicznych. Medical Education, Warszawa 2015; 147-149.
Davidson JR, MacLean AW, Brundage MD i wsp. Sleep disturbance in cancer patients. Soc Sci Med 2002; 54: 1309-1321.
Kelley MJ, McCrory DC. Prevention of lung cancer: summary of published evidence. Chest 2003; 123 (Suppl 1): 50S-59S.
Peto R, Darby S, Deo H i wsp. Smoking, smoking cessation, and lung cancer in the UK since 1950: combination of national statistics with two case-control studies. BMJ 2000; 321: 323-329.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe