Wstęp. Ograniczona sprawność i funkcja motoryczna człowieka powoduje, że potrzebuje on pomocy
pielęgniarki. Wymaga zdiagnozowania pielęgniarskiego i oceny stopnia naruszenia sprawności ruchowej,
wyboru metod rehabilitacji przyłóżkowej i usprawniania kompensacyjnego oraz oceny skuteczności
tych działań wobec pacjenta.
Zawodowa funkcja rehabilitacyjna pielęgniarek jest zaliczana, przez teoretyków pielęgniarstwa polskiego,
do funkcji współzależnych. Zadania rehabilitacyjne realizowane przez pielęgniarki wobec pacjenta
są ustalane wspólnie z innymi członkami zespołu terapeutycznego z uwzględnieniem specyfiki
zastosowanego leczenia. Podmiotem kompleksowej rehabilitacji z udziałem pielęgniarek jest człowiek,
który z powodu wady wrodzonej narządu ruchu musi utrzymać sprawność i niezależność albo z powodu
urazu, wypadku lub choroby zwyrodnieniowej narządu ruchu czy układu nerwowego musi
odzyskać to, co utracił z funkcji motorycznych i lokomocyjnych.

Cel pracy. Celem badania było zanalizowanie, jaki jest udział pielęgniarek w rehabilitacji pacjentów
niepełnosprawnych ruchowo. Analizy dokonano na podstawie opinii pacjentów. Oceniano również
potrzeby pacjentów w zakresie odzyskiwania sprawności ruchowej i samodzielności przy współudziale
pielęgniarek i z ich pomocą.

Materiał i metody. Badaniem objęto 100 osób (56 kobiet i 44 mężczyzn) po operacji wszczepienia
protezy stawu biodrowego (58), z reumatoidalnym zapaleniem stawów (23) i po przebytym udarze
mózgu (19).
Badanie przeprowadzono na oddziałach: chirurgii ortopedycznej i urazowej oraz rehabilitacji leczniczej.
Poprzez ankietę pacjenci wyrazili również swoje oczekiwania związane z pobytem na oddziałach (93)
oraz przystosowaniem pomieszczeń oddziałów do ich możliwości ruchowych (41).

Wyniki. 62% badanych osób uważa, że pielęgniarki wykonują czynności związane z usprawnianiem
osób niepełnosprawnych ruchowo oraz współuczestniczą w rehabilitacji medycznej. W opinii respondentów
pielęgniarki pokazywały sposoby wykonywania czynności w nowej sytuacji zdrowotnej, pokazywały
sposób wykonywania ćwiczeń w łóżku, nadzorowały ich wykonywanie, czuwały nad bezpieczeństwem
usprawniania i poruszania się z pomocą kul.

Wnioski. Pielęgniarki realizują zadania zawodowej funkcji rehabilitacyjnej wobec osób niepełnosprawnych
ruchowo. Sprawność ruchowa i samodzielność osób niepełnosprawnych ruchowo zwiększa się
w wyniku prowadzonej przez pielęgniarki rehabilitacji przyłóżkowej oraz wykonywania zadań zawodowej
funkcji rehabilitacyjnej.