Wstęp. Zachowania zdrowotne dzieci i młodzieży dotyczące odżywiania i aktywności fizycznej w odbiorze społecznym są postrzegane
niekorzystnie. Może to być spowodowane brakiem wiedzy na temat prozdrowotnego stylu życia i jego wpływu na zdrowie, złymi nawykami
wywodzącymi się ze środowiska domowego, niedostateczną opieką medyczną, naśladowaniem niekorzystnych wzorów zachowań
preferowanych w grupie rówieśniczej. Skuteczną metodą zmiany tych zachowań może być bezpośrednie oddziaływanie na dzieci i młodzież
przez pielęgniarkę szkolną, poprzez systematyczną edukację zdrowotną i promocję zdrowia.

Cel pracy. Celem badań było ustalenie roli pielęgniarki szkolnej w promowaniu zdrowego stylu życia w opinii uczniów.

Materiał i metody. Badania przeprowadzono w grudniu 2008 roku wśród 90 uczniów z trzech różnych szkół (szkoła podstawowa, gimnazjum
i zespół szkół) wybranych w sposób losowy, systematyczny, warstwowy. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem
techniki ankietowania. Narzędziem badawczym był autorski kwestionariusz ankiety.

Wyniki. Wśród respondentów dominowały przeciętne zachowania zdrowotne (74%). Korzystne zachowania preferowała tylko 1/5 uczniów
(21%), niekorzystne 5%. Zachowania uczniów w poszczególnych badanych obszarach były zróżnicowane i zależały od grupy wiekowej.
Niekorzystne zachowania dotyczące odżywiania dominowały wśród uczniów gimnazjum (80%) i szkoły ponadgimnazjalnej (80%). Niska
aktywność ruchowa (62% przeciętne, 20% niekorzystne) i stosowanie używek (66% zachowania niekorzystne, 24% przeciętne) w największym
stopniu dotyczyło uczniów szkoły ponadgimnazjalnej, natomiast największe trudności w radzeniu sobie ze stresem przejawiali gimnazjaliści
(80% niekorzystne). Według uczniów w hierarchii źródeł wiedzy na temat zdrowego stylu życia pielęgniarka szkolna zajmowała ostatnie
miejsce - za internetem, rodzicami, rówieśnikami, literaturą. Połowa badanych (49%) oceniła poziom i skuteczność oddziaływań pielęgniarki
w promocji zdrowia jako niski, 28% poniżej przeciętnego poziomu, 21% jako przeciętny, tylko 2% powyżej przeciętnych oczekiwań. Większość
respondentów stwierdziła, że zajęcia dotyczące zdrowego stylu życia odbywają się sporadycznie (41%) lub w ogóle się nie odbywają
(41%). Tylko 1% respondentów przyznał, że spotkania te odbywają się raz w miesiącu, a 17% ankietowanych uznało, że raz w semestrze.

Wnioski:

1. Prawidłowe zasady stylu życia powinny być wpajane dziecku od najmłodszych lat.

2. Niezbędna jest aktywizacja działań pielęgniarki szkolnej w promowaniu zdrowego stylu życia zgodnie z 8. standardem postępowania
w profilaktycznej opiece zdrowotnej nad uczniami na wszystkich poziomach nauczania.

Problemy Pielęgniarstwa 2010; 18 (2): 184-190