eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
3/2016
vol. 20
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł przeglądowy

Rozmowy o lęku przed śmiercią, zdrowiu psychicznym i seksualnym z pacjentem onkologicznym. Tabu z perspektywy psychoonkologii

Marzena Justyna Gmiterek

Psychoonkologia 2016; 20 (3): 133-141
Data publikacji online: 2017/01/06
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Polacy niechętnie rozmawiają o swojej seksualności, umieraniu czy poważnych problemach zdrowotnych. Jednak z zainteresowaniem śledzą wypowiedzi innych osób w programach telewizyjnych, radiowych, książkach czy na anonimowych forach internetowych poświęconych tym zagadnieniom. Obserwacja ta wskazuje, jak stopniowo poruszane są w społeczeństwie tematy tabu, dotyczące m.in. choroby onkologicznej, seksualności, zdrowia psychicznego i lęku przed śmiercią. Standardy pracy psychoonkologa, opieki nad pacjentem, etyka oraz prawa pacjenta motywują do przyjrzenia się temu niepisanemu kodeksowi. Wskazują potrzebę naruszania dotychczasowych granic, co niesie ze sobą wyzwanie dla wszystkich, którzy dostrzegają swoją rolę we wsparciu pacjenta. Celem minimalizowania wpływu tabu na sytuację chorego jest złagodzenie jego napięć i niepokojów, a rozmowa ma walor oddziaływań psychologicznych. Podejmowanie tematów tabu z należnym pacjentowi szacunkiem minimalizuje sankcje psychologiczne i społeczne samej choroby onkologicznej. Celem niniejszego artykułu jest zrozumienie, a nie wartościowanie znaczenia tabu w komunikacji z pacjentem onkologicznym. Autorka wskazuje potencjał i ograniczenia, jakie tkwią w rozmowach wokół tabu. Zaproponowane przez nią podejście ma na celu zwiększenie poczucia bezpieczeństwa pacjenta. Jest przejawem szacunku wobec jego problemów egzystencjalnych w chorobie nowotworowej. Dzięki takim rozmowom przybliżone zostają perspektywy osób chorych i zdrowych.

Poles are reluctant to talk about their sexuality, death or serious health problems. However, they are interested in media reports on these topics; they follow Internet forums and read various books about health issues. This observation suggests, that taboos related to oncological diseases, sexuality, mental condition and death anxiety are becoming gradually tamed. Continuous development of patients’ rights and ethical codes concerning treatment of oncological patients motivates psychologists to investigate this unwritten communication code limited by taboo. As a consequence, taboo boundaries may be affected. Exceeding this taboo is a great challenge for all, who undertake difficult conversations with patients having history of oncological diseases. The aim of taming the taboo is easing patients’ tension and anxiety so that the exchange of thoughts brought consolation in the disease. Undertaking taboos in a dignified manner with respect to the patient, minimizes psychological and social sanctions oncological disease. The aim of this article is to understand, not to validate, the meaning of taboo in communication with oncological patient. Author characterizes potential and limitations of overcoming unpleasant feelings will be pointed out. Proposed approach aims to increase the patient’s sense of security. It is a manifestation of respect for the oncological patient’s existential problems. Talks dictated by taboo bring closer worlds of patients and healthy people.
słowa kluczowe:

nowotwór, tabu, emocje, komunikacja z pacjentami

referencje:
Rogiewicz M. Praktyczny podręcznik psychoonkologii dorosłych. Medycyna Praktyczna, Kraków 2015; 23-81.
Sontag S. Choroba jako metafora. AIDS i jego metafory. Wyd. Karakter, Kraków 2016.
Kołakowski L. Moje słuszne poglądy na wszystko. Znak, Kraków 1999.
Sawicka G. Konwencja a tabu językowe. Język a Kultura 2009; 21: 31-46.
Dąbrowska A. Tabu w języku i kulturze. Język a kultura. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2009; 241-257.
Leszczyński Z. Szkice o tabu językowym. Redakcja Wydawnictwa KUL, Lublin 1988; 10-20.
Mazurkiewicz A. Mam go! Rak piersi; strefa prywatna, strefa publiczna. Wydawnictwo Amazonki, Warszawa 2012.
de Walden-Gałuszko K. Nowe aspekty pojęcia jakości życia w psychoonkologii w świetle założeń psychologii pozytywnej. Psychoonkologia 2011; 2: 65-69.
de Walden-Gałuszko K. Psychoonkologia w praktyce klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011; 68-100.
Kowalska A, Jarosz M, Sak J, Pawlikowski J, Patryn R, Pacian A, Włoszczak-Szubzda A. Etyczne aspekty komunikacyjne lekarz-pacjent. Medycyna Ogólna 2010; 16: 427-435.
http://psz.praca.gov.pl/rynek-pracy/bazy-danych/klasyfikacja-zawodow-i-specjalnosci/wyszukiwarka-opisow-zawodow/-/klasyfikacja_zawodow/zawod/229909?p_p_lifecycle=2&p_p_state=exclusive&p_p_resource_id=pdf&p_p_cacheability=cacheLevelPage&_jobclassificationportlet_WAR_nnkportlet_targetExtension=pdf (19.12.2015).
Chmielarczyk W, Pruszyński A, Wojtaszczyk K, Komorowska K. Educere – refleksja nad edukacją onkologiczną. J Oncol 2007; 57: 469-470.
Dorfmuller M. Trzy ważne pojęcia: czas, wsparcie i czułość, w tym seksualność. W: Dorfmuller M, Dietzfelbinger H. Psychoonkologia. Diagnostyka – metody terapeutyczne. Elsevier & Partner, Wrocław 2011; 121-128.
Yalom I. Patrząc w słońce. Jak przezwyciężyć grozę śmierci. Instytut Psychologii Zdrowia PTP, Warszawa 2008; 159-232.
Yalom I. Psychoterapia egzystencjalna. Instytut Psychologii Zdrowia PTP, Warszawa 2010; 17-33.
Dorfmuller M. Podstawy komunikacji. W: Dorfmuller M, Dietzfelbinger H. Psychoonkologia. Diagnostyka – metody terapeutyczne. Elsevier & Partner, Wrocław 2011; 89-92.
Schimel J, Simon L, Greenberg J i wsp. Support for a functional perspective on stereotypes: Evidence that mortality salience enhances stereotypic thinking and preferences. J Pers Soc Psychol 1999; 77: 905-926.
Schover LR. Problemy seksualne a choroby przewlekłe. W: Leib­lum SR, Rosen RC. Terapia zaburzeń seksualnych. GWP, Gdańsk 2005.
http://www.worldsexology.org/wp-content/uploads/2013/08/declaration_of_sexual_rights_sep03_2014.pdf (19.12.2015).
Bancroft J. Ginekologia. W: Bancroft J. Seksualność człowiek. Elsevier & Partner, Wrocław 2009.
Tchórzewska-Korba H. Rehabilitacja chorych na nowotwory z elementami psychoonkologii. CMKP, Warszawa 2011; 5-23.
Skrenty Ż. Obowiązek informowania pacjenta wobec jego prawa do samostanowienia. PWSZ IPiA 2015; 9: 103-124.
http://walkazrakiem.pl/sites/default/files/library/files/strategia_walki_z_rakiem_w_polsce_2015_2024.pdf (19.12.2015).
Motyka M. Znaczenie komunikacji terapeutycznej z pacjentem. Sztuka Leczenia 2013; 3-4: 17-24.
Meller D, Milik A. Komunikacja interpersonalna w zakładach opieki zdrowotnej. Zarządzanie i Finanse. Journal of Management and Finance 2014; 2: 133-144.
Jarosz MJ, Kawczyńska-Butrym Z, Włoszczak-Szubzda A. Modele komunikacji relacji lekarz-pacjent-rodzina. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2012; 18: 212-218.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe