Wstęp. Postępujący proces starzenia się społeczeństwa skłania do zadania pytania o częstość występowania uzależnień, nie tylko ze względu na negatywny wpływ na stan zdrowia, ale również ze względu na konsekwencje społeczne.

Cel. Calem pracy było rozpoznanie uzależnień od alkoholu i tytoniu u osób starszych.

Materiał i metody. Badanie przeprowadzono wśród 100 osób po 60. roku życia. W badaniu posłużono się metryczką pytań demograficzno-społecznych własnej konstrukcji oraz kwestionariuszami: Tolerancji Nikotyny Fagerströma (FTND), Rozpoznawania Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu (AUDIT), Krótkim Alkoholowym Michigeńskim Testem Przesiewowym — Wersja Geriatryczna (S-MAST-G).

Wyniki. Wśród badanych 21% paliło tytoń, mężczyźni częściej niż kobiety palili (25% vs. 17%) i wykazywali wyższy stopień uzależnienia. Problemy z alkoholem wykazano u co czwartej badanej osoby (23%). Mężczyźni częściej niż kobiety wykazywali obecność problemów alkoholowych (p = 0,0001). Tylko mężczyźni wykazywali picie alkoholu ryzykowne i szkodliwe, ponad połowa badanych kobiet wykazała picie o niskim ryzyku (p = 0,04). Osoby niepalące tytoń w większości nie miały problemów alkoholowych. Wśród osób palących tytoń wykazano problem z alkoholem (p = 0,0007) oraz objawy picia szkodliwego (p = 0,006).

Wnioski. Płeć stanowi predyktor w identyfikowaniu uzależnień u osób starszych, tylko mężczyźni wykazali picie alkoholu ryzykowne i szkodliwe. Współwystępowanie uzależnień od tytoniu i alkoholu stanowi problem zdrowotny osób starszych, których należy systematycznie motywować do zmiany zachowań oraz wspierać odpowiednią terapią.