Wstęp. W większości krajów, również w Polsce, można zaobserwować narastający proces starzenia się społeczeństw. Wzrost ten pozostaje
w związku z wydłużeniem życia, co wynika między innymi z postępu medycyny i zwiększonej skuteczności terapii. Obecnie obserwuje
się większą liczbę ludzi starszych, przewlekle chorych i niepełnosprawnych.

Cel pracy. Celem pracy było zebranie informacji o potrzebach biopsychospołecznych osób przewlekle chorych, przebywających w środowisku
domowym, a zamieszkujących na północno-wschodnim Mazowszu. Celem badań było przygotowanie charakterystyki pacjenta przewlekle
chorego w opiece domowej oraz ustalenie potrzeb zdrowotnych i problemów życiowych.

Materiał i metody. W badaniach pacjentów i ich rodzin wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego - Kwestionariusz rozpoznania
pielęgniarskiego potrzeby opieki nad chorym w domu. Pytania były skierowane bezpośrednio do pacjenta i do jego opiekuna, gdyż podjęto
próbę określenia stanu zdrowia opiekuna chorego i wydolności opiekuńczej rodziny. Ankietę przeprowadzono u 459 osób chorych
i u 433 ich opiekunów. Najwięcej badanych pacjentów miało 60 i więcej lat (283 osoby), w tym 109 chorych było powyżej 75. roku życia.

Wyniki i wnioski. Rodzina jest najlepszą instytucją opieki długoterminowej. Ponad 96% osób chorych pozostaje pod opieką członków
rodzin, którzy codziennie, przez wiele miesięcy i lat świadczą usługi w zakresie czynności gospodarskich, osobistych, higienicznych, terapeutycznych,
pielęgnacyjnych, transportowych, a także zaspokajają potrzeby emocjonalne i towarzyskie, udzielając wsparcia psychicznego,
a często i finansowego. Osobom przewlekle chorym i ich rodzinom najczęściej udzielają pomocy pielęgniarka, lekarz rodzinny oraz
pracownik socjalny; 97 pacjentów (21,13%) zaznaczyło, że nie otrzymuje wsparcia z zewnątrz. W związku z przewidywanym zwiększonym
zapotrzebowaniem, zwłaszcza na usługi pielęgnacyjno-opiekuńcze, w zakresie rehabilitacji, geriatrii oraz opieki paliatywnej, istnieje konieczność
zagwarantowania odpowiedniego ilościowo i jakościowo poziomu świadczeń zdrowotnych i socjalnych osobom niemogącym
ze względu na istniejącą chorobę przewlekłą lub niepełnosprawność samodzielnie funkcjonować w środowisku zamieszkania.

Problemy Pielęgniarstwa 2010; 18 (2): 198-206