eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
3/2016
vol. 20
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł przeglądowy

Terapia poznawczo-behawioralna bólu w przebiegu choroby nowotworowej – podejście spersonalizowane

Renata Machowska, Bożena Marciniak

Psychoonkologia 2016; 20 (3): 142-153
Data publikacji online: 2017/01/06
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Celem pracy jest przedstawienie zagadnień dotyczących terapii poznawczo-behawioralnej (cognitive behavioral therapy – CBT) i możliwości zastosowania tego podejścia w leczeniu pacjentów z bólem nowotworowym. Omówiono specyfikę bólu u osób z chorobą nowotworową z uwzględnieniem skal oceny natężenia bólu oraz psychologicznego dystresu, którego identyfikacja ułatwia kierowanie pacjentów do specjalistycznych usług psychologicznych. Przedstawiono poznawczy model bólu, a także zaprezentowano zastosowanie i efektywność terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu bólu w tej grupie pacjentów. W szczególności skupiono się na opisaniu modyfikacji CBT w leczeniu bólu nowotworowego pod kątem podejścia terapeutycznego spersonalizowanego, „szytego na miarę” konkretnego pacjenta. Wdrożenie rozwiązań spersonalizowanych, zorientowanych na osobę pomaga w podjęciu właściwej decyzji o zastosowaniu optymalnej terapii w optymalnym czasie oraz dostosowaniu formy terapii i sposobu jej dostarczenia do aktualnych możliwości pacjenta.

The aim of this study was to demonstrate the issues concerning the application of cognitive behavioral therapy (CBT) in the treatment of patients suffering from cancer related pains. In order to simplify the referral process of patients for specialist psychological treatments, specification of pains related to cancer, pain intensity scales and the identification of the related psychological distress were discussed. The cognitive pain model, and the implementation and effectiveness of the cognitive behavioural therapy in the above-mentioned, specific groups of patients were also demonstrated. Special emphasis was given to the possible modifications of the CBT related to cancer pain treatment in order to provide personalized, “tailor-made” therapies for each individual. The implementation of these findings concerning each individual would help in choosing the optimal therapy during the most optimal time, and it would aid the modification of these therapies to provide the most suited way of help adjusted to the patient’s actual needs and capabilities.
słowa kluczowe:

terapia poznawczo-behawioralna, ból nowotworowy, terapia spersonalizowana

referencje:
Rucińska M. Choroba nowotworowa – wprowadzenie. Choroba nowotworowa a inne choroby przewlekłe – etiologia, epidemiologia, rokowanie. W: Praktyczny podręcznik psychoonkologii dorosłych. Rogiewicz M (red.). Medycyna Praktyczna, Kraków 2015; 23-30.
Kotlińska-Lemieszek A, Łuczak J. Problemy opieki paliatywnej w praktyce lekarza rodzinnego. W: Medycyna rodzinna. Latkowski JB, Lukas W (red.). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004; 937-942.
Krawczyk A. Kontrola bólu u pacjentów z chorobą nowotworową leczonych przyczynowo i objawowo. Psychoonkologia 2015; 1: 12-18.
Nekolaichuk CL, Fainsinger RL, Aass N i wsp. The Edmonton Classification System for Cancer Pain: comparison of pain classification features and pain intensity across diverse palliative care setting in eight countries. J Palliat Med 2013; 16: 516-523.
De Walden-Gałuszko K. Jakie są psychologiczne reakcje na niektóre objawy somatyczne. Ból. W: Psychoonkologia w praktyce klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011; 29-33.
Krajnik M. Postępowanie w wybranych objawach chorobowych. Ból u chorego na nowotwór. W: Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych. Gajewski P (red. prowadzący). Medycyna Praktyczna, Kraków 2013; 2486-2500.
Krajnik M. Stadium zaawansowane choroby nowotworowej. Problemy medyczne – leczenie objawowe w zaawansowanej chorobie nowotworowej. W: Praktyczny podręcznik psychoonkologii dorosłych. Rogiewicz M (red.). Medycyna Praktyczna, Kraków 2015; 215-217.
Keefe FJ, Abernethy AP, Wheeler JL, Somers. Cancer Pain: Assessment and Management. Cambridge University Press 2009.
De Walden-Gałuszko K. Profesjonalne metody pomocy psychologicznej. W: Psychoonkologia w praktyce klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011; 215-221.
Pietrzyk A. Interwencje poznawczo-behawioralne dla chorych na nowotwory i ich bliskich – możliwość podnoszenia jakości ich życia. Psychoonkologia 2008; 12: 58-65.
Skowrońska M. Terapia poznawczo-behawioralna bólu przewlekłego. Psychoonkologia 2011; 1: 25-35.
Amigo P, Fainsinger RL, Nekolaichuk C, Quan H. Audit of Resource Utillization in a Reginal Palliative Care Program Using the Edmonton Classification System for Cancer Pain (ESC-CP). J Palliat Med 2008; 11: 816-818.
Moorey S, Greer S. Terapia poznawczo-behawioralna osób z chorobą nowotworową. Alliance Press, Gdynia 2007.
Jarosz J. Leksykon pojęć i definicji – medycyna paliatywna i leczenie bólów nowotworowych. Journal of Oncology 2007; 1: 64-72.
Ciałkowska-Rysz A, Leppert W. Medycyna paliatywna. W: Onkologia. Podręcznik dla studentów i lekarzy. Kordek R, Jasseman J, Krzakowski M, Jeziorski A (red.). Via Medica, Gdańsk 2004; 252-259.
Walewska E, Ścisło L. Wspomaganie walki z bólem nowotworowym. Przegląd Urologiczny 2006; 5: 39.
Nekolaichuk CL, Fainsinger R, Lawlor PG. A validation study of a pain classification system for advanced cancer patients using content experts: the Edmonton Classification System of Cancer Pain. Palliat Med 2005; 19: 466-476.
Knudsen AK, Aass N, Fainsinger R, Caraceni A, Klepstad P, Jordhoy M i wsp. Classification of pain in cancer patients – a systematic literature review. Palliat Med 2009; 23: 295-308.
www.palliative.org: (ECS-CP) Pain Manual. pdf; Quick User Guide Online D1-Jan13.pdf
De Walden-Galuszko K, Majkowicz M. Psychologiczno-kliniczna ocena bólu przewlekłego. Wskazania dla lekarzy pierwszego kontaktu oraz poradni przeciwbólowych i paliatywnych. Wydawnictwo AMG, Gdańsk 2003.
Araszkiewicz A, Bartkowiak W, Starzec W. Zaburzenia lękowe w chorobie nowotworowej. Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej 2004; 4: 157-166.
Wang HL, Kroenke K, Wu J, Theobald D, Rawl SM. Predictors of cancer-related pain improvement over time. Psychosom Med 2012; 74: 642-647.
Zaza C, Baine N. Cancer pain and psychosocial factors: a critical review of the literature. J Pain Symptom Manage 2002; 24: 526-542.
Grassi L, Caruso R, Sabato S, Massarenti S, Nanni MG; The UniFe Psychiatry Working Group Coauthors. Psychosocial screening and assessment in oncology and palliative care setting. Front Psychol 2014; 5: 1485.
Greer S, Moorey S, Watson M. Patients’ adjustment to cancer: the Mental Adjustment to Cancer (MAC) scale vs clinical ratings. J Psychosom Res 1989; 33: 373-377.
Watson M, Homewood J. Mental Adjustment to Cancer Scale: psychometric properties in a large cancer cohort. Psychooncology 2008; 17: 1146-1151.
Juczyński Z. Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Warszawa 2009.
Ehde DM, Dillworth TM, Turner JA. Cognitive-behavioral Therapy for Individuals with Chronic Pain. Efficacy, Innovations, and Directions for Research. Am Psychol 2014; 69: 153-166.
Syrjala KL, Jensen MP, Mendoza EM, Yi JC, Fisher HM, Keefe FJ. Psychological and behavioral approaches to cancer pain management. J Clin Oncol 2014; 32: 1703-1711.
Hoffman BM, Papas RK, Chatkoff DK, Kerns RD. Meta-analysis of psychological interventions for chronic low back pain. Health Psychol 2007; 26: 1-9.
Henschke N, Ostelo RW, van Tulder MW i wsp. Behavioural treatment forchronic low-back pain. Cochrane Database Syst Rev 2010; (7): CD002014.
Andrasik F. What does the evidence show? Efficacy of behavioural treatments for recurrent headaches in adults. Neurol Sci 2007; 28 (Suppl. 2): S70-S77.
Turk DC, Swanson KS, Tunks ER. Psychological approaches in the treatment of chronic pain patients – when pills, scalpels, and needles are not enough. Can J Psychiatry 2008; 53: 213-223.
Nestoriuc Y, Martin A. Efficacy of biofeedback for migraine: a meta-analysis. Pain 2007; 128: 111-127.
Nestoriuc Y, Rief W, Martin A. Meta-analysis of biofeedback for tension-type headache: efficacy, specificity, and treatment moderators. J Consul Clin Psychol 2008; 76: 379-396.
Sheinfeld GS, Krebs P, Badr H i wsp. Meta-analysis of psychosocial interventions to reduce pain in patients with cancer. J Clin Oncol 2012; 30: 539-547.
Tatrow K, Montgomery GH. Cognitive-Behavioral Therapy Techniques for Distres and Pain in Breast Cancer Patients. J Behav Med 2006; 29: 17-27.
Bergman Nordgren L. Individually tailored internet-based cognitive behavioural therapy for anxiety disorders. Department of Behavioural Sciences and Learning, 2013.
Dalton JA, Keefe FJ, Carlson J, Youngblood R. Tailoring cognitive-behavioral treatment for cancer pain. Pain Manag Nurs 2004; 5: 3-18.
Dworkin SF, Huggins KH, Wilson L i wsp. A randomized clinical trial usingresearch diagnostic criteria for temporomandibular disorders-Axis II to target clinic cases for a tailored self-care TMD treatment program. J Orof Pain 2002; 16: 48-63.
Wells-Federman C, Arnstein P, Caudill M. Nurse-led pain management program: effect on self-efficacy, pain intensity, pain-related disability, and depressive symptoms in chronic pain patients. Pain Manag Nurs 2002; 3: 131-140.
Dysvik E, Kvaloy JT, Natvig GK. The effectiveness of an improved multidisciplinary pain management programme: a 6- and 12-month follow-up study. J Adv Nurs 2012; 68: 1061-1072.
Kerns RD, Rosenberg R. Predicting responses to self-management treatments for chronic pain: application of the Pain Stages of Change model. Pain 2000; 84: 49-55.
Heapy AA, Stroud MW, Higgins DM, Sellinger JJ. Tailoring cognitive-behavioral therapy for chronic pain: a case study. J Clin Psychol 2006; 62: 1345-1354.
Dalton JA, Keefe FJ, Carlson J, Youngblood R. Tailoring cognitive-behavioral treatment for cancer pain. Pain Manag Nurs 2004; 5: 3-18.
Greer JA, Prigerson HG, Safren SA. Tailoring Cognitive-Behavioral Therapy to Treat Anxiety Comorbid wit Advanced Cancer. J Cogn Psychother 2010; 24: 294-313.
Moorey S, Greer S. Cognitive-behavioral therapy for people with cancer. Oxford University Press, New York 2002.
Taylor RR. Cognitive behavioral therapy for chronic illness and disability. Springer, New York 2006.
van Koulil S, van Lankveld W, Kraaimaat FW i wsp. Tailored cognitive-behvioral therapy and exercise training for high-risk patients with fibromyalgia. Arthrits Care Res (Hoboken) 2010; 62: 1377-1385.
Dalton JA, Feuerstein M, Carlson J, Roghman K. Biobehavioral pain profile: development and psychometric properties. Pain 1994; 57: 95-107.
Moorey S, Greer S. Oxford Guide to CBT for People with Cancer. Oxford University Press 2012.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe