Wprowadzenie. Przed rozpoczęciem fototerapii konieczna jest ocena wrażliwości skóry na promieniowanie ultrafioletowe. Dotychczas w wielu ośrodkach stosuje się klasyfikację fototypów skóry zaproponowaną w 1975 roku przez Fitzpatricka. Ocena fototypu na podstawie reakcji skóry na 30-minutową ekspozycję na słońce po raz pierwszy w okresie lata stała się przydatna do oszacowania początkowych dawek promieniowania ultrafioletowego podczas fototerapii. Od tego czasu ukazało się wiele prac badających zależność między fototypem skóry i jej wrażliwością na promieniowanie ultrafioletowe.
Cel pracy. Celem pracy było określenie przydatności oznaczania fototypu skóry jako parametru wrażliwości na UVA po miejscowym lub doustnym zastosowaniu psoralenu.
Materiał i metodyka. Do badania zakwalifikowano 317 osób w wieku 10–78 lat. Oceniano fototyp skóry zgodnie z klasyfikacją Fitzpatricka. U 281 pacjentów wykonano próbę fototoksyczną po 2 godzinach od przyjęcia 5-metoksypsoralenu w dawce 1,2–1,4 mg/kg m.c., a u 36 osób bezpośrednio po 20-minutowej kąpieli w roztworze 8-metoksypsoralenu (1 mg/l, 37°C). Wyniki badań poddano analizie statystycznej.
Wyniki. Wykazano istotną statystycznie korelację między fototypem skóry a minimalną dawką fototoksyczną (ang. minimal phototoxic dose – MPD). Średnia MPD wynosiła 2630 mJ/cm², a oznaczone wartości mieściły się w przedziale 1000–6000 mJ/cm². Stwierdzono szeroki zakres wartości MPD wśród osób z tym samym fototypem skóry oraz znaczny stopień identycznych wartości w sąsiednich fototypach. Wykazano istotnie większe wartości MPD po doustnym podaniu 5-MOP niż po kąpieli w roztworze 8-MOP. Nie wykazano istotnego związku między wynikami testów świetlnych a wiekiem i płcią badanych. Wyniki prób świetlnych nie różniły się między grupą pacjentów a grupą kontrolną.
Wnioski. Znaczna zmienność osobnicza MPD u pacjentów z identycznym typem skóry wskazuje na konieczność przeprowadzania testów świetlnych przed rozpoczęciem fototerapii. Ocena fototypu skóry według Fitzpatricka nie jest wystarczająca do ustalenia optymalnej dawki UVA podczas fotochemoterapii.