eISSN: 1644-4116
ISSN: 1429-8538
Psychoonkologia
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
NOWOŚĆ
Portal dla onkologów!
www.eonkologia.pl
1/2016
vol. 20
 
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
więcej
 
 
streszczenie artykułu:
Artykuł oryginalny

Wskaźniki stresu potraumatycznego u rodziców dzieci kończących leczenie onkologiczne – rola oceny opieki medycznej, wsparcia społecznego oraz prężności osobowej

Bogna Monika Kędzierska, Paula Rol, Justyna Wiktorowicz

Psychoonkologia 2016, 20 (1): 9–16
Data publikacji online: 2016/06/30
Pełna treść artykułu
Pobierz cytowanie
ENW
EndNote
BIB
JabRef, Mendeley
RIS
Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero
AMA
APA
Chicago
Harvard
MLA
Vancouver
 
Wstęp: Choroba onkologiczna dziecka to szczególny rodzaj kryzysu, który stawia rodziców wobec poważnego wyzwania – muszą poradzić sobie nie tylko z włas­nymi emocjami (przerażenie, złość, bezradność, poczucie winy), utrzymać funkcjonowanie rodziny (zapewnić utrzymanie, opiekę nad pozostałymi dziećmi itd.), lecz przede wszystkim muszą opiekować się swoim chorym dzieckiem i dawać mu wsparcie podczas długiego i trudnego procesu leczenia. W wielu badaniach wskazuje się na szczególnie wysoki poziom stresu rodzicielskiego oraz objawów stresu potraumatycznego (posttraumatic stress symptoms – PTSS) po zakończonym leczeniu.

Cel: Celem prezentowanych badań jest określenie predyktorów PTSS wśród rodziców młodzieży kończącej leczenie onkologiczne i przechodzącej pod opiekę poradni.

Materiał i metody: Badaniami objęto 52 rodziców dzieci w wieku od 12 do 20 lat. Wskaźniki stresu potraumatycznego mierzono Skalą Wpływu Zdarzeń (w adaptacji Z. Juczyńskiego), wsparcie społeczne zmodyfikowaną wersją Skali Wsparcia Społecznego Fridricha i Sommera (w adaptacji Z. Juczyńskiego), a do oceny pomocy medycznej wykorzystano własną ankietę. W analizie uwzględniono również zmienne socjodemograficzne oraz medyczną ocenę przebiegu choroby.

Wyniki: Przeprowadzone badania potwierdziły ryzyko wystąpienia PTSS u rodziców dzieci chorych onkologicznie (jest ono szczególnie wysokie u matek) i pozwoliły wyodrębnić jego wyznaczniki. Wśród badanych zmiennych, które mogą mieć wpływ na nasilenie PTSS, istotne okazały się te związane z sytuacją rodzinną, w tym przede wszystkim wykształcenie ojca. Wśród zmiennych osobowych istotny dla ryzyka pojawienia się PTSS okazał się jeden z wymiarów prężności osobowej – kompetencje osobiste do radzenia sobie i tolerancja negatywnych emocji.

Introduction: Child’s cancer is a particular kind of crisis – it’s very challenging for the parents because they not only need to cope with their own emotions (fright, anger, hopelessness, guiltiness) and keep the whole family functioning (provide a family and take care of other children) but primarily they need to care about a child with cancer and be a support during long and difficult cancer treatment. There is a lot of research that demonstrate high level of parenting stress and posttraumatic stress symptoms (PTSS) after cancer treatment is finished.

Aim: The aim of the study is to extract the predictors of PTSS in a group of parents of children who have finished cancer treatment and become patients of children’s oncology clinic.

Material and methods: Fifty-two parents of 12 to 20 years old children participated in a study. The indicators of posttraumatic stress was measured by using Impact Event Scale (adapted to polish version by Juczyński), social suport – by modified version of Social Support Questionaire by Sommer and Fydrich (adapted to polish version by Juczyński) and a self-administered questionnaire was used to assess a quality of a medical care. In this analysis social-demographic variables and medical assessment of a course of a cancer disease were also taken into consideration.

Results: The research confirmed a risk of PTSS in a group of parents of children with cancer (the risk is especially high in a group of mothers) and let extract the predictors of posttraumatic stress. Among the variables, statistically significant were variables associated with a family situation, including father’s education level. Among the personal variables significant for a PTSS risk was one of the resiliency factors – personal skills to cope and tolerance to negative emotions.
słowa kluczowe:

rodzice dzieci chorych onkologicznie, symptomy stresu potraumatycznego (PTSS), wsparcie społeczne, prężność

referencje:
Kazak AE, Alderfer M, Rourke MT i wsp. Posttraumatic stress disorder (PTSD) and posttraumatic stress symptoms (PTSS) in families of adolescent childhood cancer survivors. J Pediatr Psychol 2004; 29: 211-219.
Davis GL, Parra GR, Phipps S. Parental posttraumatic stress symptoms due to childhood cancer and child outcomes: investigation of the role of child anger regulation. Child Health Care 2010; 39: 173-184.
Kwak M, Zebrack BJ, Meeske KA i wsp. Trajectories of psychological distress in adolescent and young adult patients with cancer: a 1-year longitudinal study. J Clin Oncol 2013; 31: 1-7.
Pai ALH, Greenley RN, Lewandowski A i wsp. A meta-analytic review of the influence of pediatric cancer on parents and family functioning. J Fam Psychol 2007; 21: 407-415.
Nir Y. Posttraumatic stress disorder in children with cancer. W: Eth S, Pynoos R (red.). Posttraumatic stress disorder in children. American Psychiatric Association Press, Washington 1985; 123-132.
Stuber M, Kazak E, Meeske K i wsp. Predictors of posttraumatic stress symptoms in childhood cancer survivors. Pediatrics 1997; 6: 957-965.
Barakat L, Kazak A, Meadows AT i wsp. Families surviving childhood cancer: a comparison of post-traumatic stress symptoms with families of healthy children. J Pediatr Psychol 1997; 22: 843-859.
De Vries APJ, Kassam-Adams N, Cnaan A i wsp. Looking beyond the physical injury: Posttraumatic stress disorder in children and parents after pediatric traffic injury. Pediatrics 1999; 104: 1293-1299.
Green BL, Korol M, Grace MC i wsp. Children and disaster: Age, gender, and parental effects on PTSD symptoms. J Am Acad Child Psy 1991; 30: 945-951.
Tremolada M, Bonichini S, Schiavo S, Pillon M. Post-traumatic stress symptoms in mothers of children with leukemia undergoing the first 12 months of therapy: predictive models. Psychol Health 2012; 27: 1448-1462.
Brown RT, Madan-Swain A, Lambert R. Posttraumatic stress symptoms in adolescent survivors of childhood cancer and their mothers. J Trauma Stress 2003; 16: 309-318.
Manne S, DuHamel K, Redd WH. Association of psychological vulnerability factors to post-traumatic stress symptomatology in mothers of pediatric cancer survivors. Psychooncology 2000; 9: 372-384.
Taïeb O, Moro MR, Baubet T i wsp. Posttraumatic stress symptoms after childhood cancer. Eur Child Adolesc Psych 2003; 12: 255-264.
Kazak AE, Barakat L, Meeske K i wsp. Posttraumatic stress, family functioning, and social support in survivors of childhood leukemia and their mothers and fathers. J Consult Clin Psych 1997; 65: 120-129.
Alderfer MA, Annunziato RA, Kazak AE. Patterns of posttraumatic stress symptoms in parents of childchood cancer survivors. J Fam Psychol 2005; 19: 430-440.
Stuber ML, Christakis DA, Houskamp B, Kazak AE. Posttrauma symptoms in childhood leukemia survivors and their parents. Psychosomatics 1996; 37: 254-261.
Juczyński Z, Ogińska-Bulik N. Pomiar zaburzeń po stresie traumatycznym – polska wersja Zrewidowanej Skali Wpływu Zdarzeń. Psychiatria 2009; 6: 15-25.
Juczyński Z. Kwestionariusz Wsparcia Społecznego (F-SozU K-22) 2001 (praca niepublikowana).
Juczyński Z, Ogińska-Bulik N. Skala Pomiaru Prężności. Now Psychol 2008; 3: 39-56.
Ogińska-Bulik N. Prężność psychiczna a zadowolenie z życia osób uzależnionych od alkoholu. Alkohol Narkom 2014; 27: 319-324.
Best M, Stresisand R, Catania L, Kazak AE. Parental distress during pediatric leukemia and posttraumatic stress symptoms after treatment ends. J Pediatr Psychol 2001; 26: 299-307.
Elhers A, Clark DM. A cognitive model of posttraumatic stress disorder. Behav Res Therapy 2000; 38: 319-345.
© 2019 Termedia Sp. z o.o. All rights reserved.
Developed by Bentus.
PayU - płatności internetowe