Streszczenie
1/2016
vol. 20
Artykuł oryginalny
Wskaźniki stresu potraumatycznego u rodziców dzieci kończących leczenie onkologiczne – rola oceny opieki medycznej, wsparcia społecznego oraz prężności osobowej
- Instytut Psychologii, Uniwersytet Łódzki
- NZOZ Gajusz w Łodzi
- Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 4 im. Marii Konopnickiej w Łodzi
- Instytut Statystyki i Demografii, Uniwersytet Łódzki
Psychoonkologia 2016, 20 (1): 9–16
Data publikacji online: 2016/06/30
Wstęp: Choroba onkologiczna dziecka to szczególny rodzaj kryzysu, który stawia rodziców wobec poważnego wyzwania – muszą poradzić sobie nie tylko z własnymi emocjami (przerażenie, złość, bezradność, poczucie winy), utrzymać funkcjonowanie rodziny (zapewnić utrzymanie, opiekę nad pozostałymi dziećmi itd.), lecz przede wszystkim muszą opiekować się swoim chorym dzieckiem i dawać mu wsparcie podczas długiego i trudnego procesu leczenia. W wielu badaniach wskazuje się na szczególnie wysoki poziom stresu rodzicielskiego oraz objawów stresu potraumatycznego (posttraumatic stress symptoms – PTSS) po zakończonym leczeniu.
Cel: Celem prezentowanych badań jest określenie predyktorów PTSS wśród rodziców młodzieży kończącej leczenie onkologiczne i przechodzącej pod opiekę poradni.
Materiał i metody: Badaniami objęto 52 rodziców dzieci w wieku od 12 do 20 lat. Wskaźniki stresu potraumatycznego mierzono Skalą Wpływu Zdarzeń (w adaptacji Z. Juczyńskiego), wsparcie społeczne zmodyfikowaną wersją Skali Wsparcia Społecznego Fridricha i Sommera (w adaptacji Z. Juczyńskiego), a do oceny pomocy medycznej wykorzystano własną ankietę. W analizie uwzględniono również zmienne socjodemograficzne oraz medyczną ocenę przebiegu choroby.
Wyniki: Przeprowadzone badania potwierdziły ryzyko wystąpienia PTSS u rodziców dzieci chorych onkologicznie (jest ono szczególnie wysokie u matek) i pozwoliły wyodrębnić jego wyznaczniki. Wśród badanych zmiennych, które mogą mieć wpływ na nasilenie PTSS, istotne okazały się te związane z sytuacją rodzinną, w tym przede wszystkim wykształcenie ojca. Wśród zmiennych osobowych istotny dla ryzyka pojawienia się PTSS okazał się jeden z wymiarów prężności osobowej – kompetencje osobiste do radzenia sobie i tolerancja negatywnych emocji.
Cel: Celem prezentowanych badań jest określenie predyktorów PTSS wśród rodziców młodzieży kończącej leczenie onkologiczne i przechodzącej pod opiekę poradni.
Materiał i metody: Badaniami objęto 52 rodziców dzieci w wieku od 12 do 20 lat. Wskaźniki stresu potraumatycznego mierzono Skalą Wpływu Zdarzeń (w adaptacji Z. Juczyńskiego), wsparcie społeczne zmodyfikowaną wersją Skali Wsparcia Społecznego Fridricha i Sommera (w adaptacji Z. Juczyńskiego), a do oceny pomocy medycznej wykorzystano własną ankietę. W analizie uwzględniono również zmienne socjodemograficzne oraz medyczną ocenę przebiegu choroby.
Wyniki: Przeprowadzone badania potwierdziły ryzyko wystąpienia PTSS u rodziców dzieci chorych onkologicznie (jest ono szczególnie wysokie u matek) i pozwoliły wyodrębnić jego wyznaczniki. Wśród badanych zmiennych, które mogą mieć wpływ na nasilenie PTSS, istotne okazały się te związane z sytuacją rodzinną, w tym przede wszystkim wykształcenie ojca. Wśród zmiennych osobowych istotny dla ryzyka pojawienia się PTSS okazał się jeden z wymiarów prężności osobowej – kompetencje osobiste do radzenia sobie i tolerancja negatywnych emocji.
Słowa kluczowe
rodzice dzieci chorych onkologicznie, symptomy stresu potraumatycznego (PTSS), wsparcie społeczne, prężność
Zintergrowane z