Wstęp. Karmienie piersią jest najlepszym sposobem żywienia noworodków i niemowląt. Sposób ukończenia ciąży nie powinien mieć wpływu na powodzenie w karmieniu naturalnym, zwłaszcza że odsetek cięć cesarskich stale wzrasta.
Cel pracy. Celem głównym jest ocena realizacji zaleceń dotyczących opieki laktacyjnej nad kobietami po cięciu cesarskim w warszawskich szpitalach.
Materiał i metody. Badaniem objęto 256 kobiet, które w ciągu ostatnich 6 miesięcy urodziły dziecko w jednym z warszawskich szpitali, nie wcześniej jednak niż w 37. tygodniu ciąży.
Wyniki. Na bloku operacyjnym 45,8% respondentek miało z dzieckiem kontakt skóra do skóry. Większość z nich mogła przystawić dziecko do piersi podczas pierwszego kontaktu, w czym pomagał im personel. Ponad 50% noworodków dokarmiano sztucznym pokarmem, który najczęściej podawano butelką. Większość respondentek nie otrzymała instruktażu w zakresie przybierania odpowiednich pozycji do karmienia piersią, odciągania pokarmu oraz jego przechowywania.
Wnioski. Największe uchybienia w zakresie realizacji opieki laktacyjnej nad kobietami po cięciu cesarskim występują w warszawskich szpitalach klinicznych oraz szpitalach III stopnia referencyjności. Wysoki poziom realizacji tych zaleceń występuje w warszawskim ośrodku I stopnia referencyjności. W warszawskich Szpitalach Przyjaznych Dziecku (SPD) obserwuje się lepszą realizację niektórych zaleceń niż w innych placówkach, jednak różnice pomiędzy placówkami legitymującymi się tytułem SPD a placówkami bez tego tytułu są niewielkie.