Kryzys w domowej respiratoroterapii

Ogólnopolski Związek Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej informuje w komunikacie, że sytuacja pacjentów skierowanych do domowej respiratoroterapii ulega dalszemu pogorszeniu.

– Z każdym tygodniem rośnie liczba chorych kwalifikowanych przez szpitale do wentylacji domowej, którzy nie mogą znaleźć świadczeniodawcy gotowego ich przyjąć. W większości województw tworzą się już kolejki pacjentów oczekujących na oddziałach szpitalnych na objęcie opieką domową – wskazuje OZŚWM.

Ministerstwo Zdrowia nadal bez gotowości do spotkania

Związek podaje, że pomimo wielokrotnych próśb kierowanych do resortu zdrowia wciąż nie ma gotowości do spotkania i rozmów o rozwiązaniu narastającego problemu. Brak dialogu uniemożliwia wdrożenie działań systemowych, które mogłyby zatrzymać narastający kryzys. Od września ubiegłego roku związek regularnie alarmował resort zdrowia o narastającym problemie.

NFZ deklaruje zapłatę, ale nie przedstawia żadnej propozycji

– Narodowy Fundusz Zdrowia publicznie deklaruje, że pokryje koszty świadczeń udzielonych pacjentom w 2025 roku. Jednak do dziś tylko pięć oddziałów wojewódzkich NFZ przedstawiło świadczeniodawcom propozycje rozliczeń – pisze OZŚWM.

– Świadczeniodawcy zrzeszeni w naszym związku mają pod opieką pacjentów, wobec których świadczenia zrealizowane przez cały ubiegły rok do dzisiaj nie zostały rozliczone. Co więcej, rozpoczęliśmy rok 2026 z sytuacją, w której około 30 proc. pacjentów objętych opieką nie zostało ujętych w planie rzeczowo-finansowym. Oznacza to, że kilka tysięcy osób już pozostających pod naszą opieką nie będzie w ogóle finansowanych w bieżącym roku – mówi Robert Suchanke, prezes OZŚWM. I pyta: – Jak w tej sytuacji mamy przyjmować kolejnych, których szpitale kwalifikują do opieki domowej, skoro finansowanie dla obecnych pacjentów nie zostało zabezpieczone?

Sprzeczne komunikaty pogłębiają chaos

Związek podkreśla, że świadczeniodawcy znajdują się w sytuacji prawnie i etycznie niejednoznacznej.

– Z jednej strony konsultant krajowa zarzuca nam nieetyczne działanie, a z drugiej strony otrzymujemy pisma z NFZ, że pacjentów ponad limit przyjmujemy na własne ryzyko. Zwróciliśmy się do Ministerstwa Zdrowia o jednoznaczne rekomendacje, jak mamy postępować wobec pacjentów, których dotyczy ten konflikt komunikatów. Resort jednak milczy, a pacjenci nadal czekają – zaznacza Marcin Warzecha, sekretarz OZŚWM.

Nowy model świadczenia nadal zablokowany

OZŚWM od miesięcy apeluje o pilne wdrożenie nowego modelu świadczenia opracowanego przez AOTMiT w 2023 roku. Model ten:

• porządkuje ścieżkę kwalifikacji i przeprowadzanych okresowo kontroli,
• wprowadza telemonitoring, umożliwiający szczegółową kontrolę terapii,
• obniża koszty świadczenia, pozwalając objąć opieką większą liczbę pacjentów,
• poprawia bezpieczeństwo i dostępność dla pacjentów.

Związek wskazuje, że pomimo gotowości na zmianę środowiska świadczeniodawców oraz lekarzy anestezjologów, neurologów i pulmonologów, a także środowiska pacjentów prace nad wdrożeniem modelu pozostają wstrzymane.

– Z pisemnych informacji kierowanych z Ministerstwa Zdrowia wynika, że proces ten jest blokowany przez jedną osobę – konsultant krajową w dziedzinie chorób płuc. Blokowanie rozwiązania, które zwiększa bezpieczeństwo pacjentów i przynosi znaczne oszczędności dla budżetu, jest decyzją trudną do zrozumienia i jeszcze trudniejszą do zaakceptowania – twierdzi Marcin Warzecha.

Związek zwrócił się do ministra finansów

Wobec absencji MZ związek zwrócił się do ministra finansów z prośbą o wsparcie w rozwiązaniu krytycznej sytuacji finansowej świadczenia oraz pomocy we wdrożeniu nowego modelu świadczenia.

– Podkreślamy, że model AOTMiT jest korzystny ekonomicznie i w dłuższej perspektywie generuje znaczące oszczędności dla płatnika publicznego. Może szef resortu finansów wesprze resort zdrowia, skoro ten nie jest w stanie samodzielnie rozwiązać zaistniałego problemu – wyraża nadzieję Robert Suchanke.

W związku z oficjalną informacją, że od 1 lipca 2026 roku ponownie wzrosną wynagrodzenia m.in. dla lekarzy, OZŚWM zwraca uwagę na rosnącą asymetrię decyzji finansowych w ochronie zdrowia.

– Podczas gdy środki na wynagrodzenia personelu medycznego są corocznie zwiększane, finansowanie opieki nad pacjentami wymagającymi wentylacji domowej pozostaje niewystarczające, a w praktyce – zmniejsza się dostępność do świadczeń. W tej sytuacji związek apeluje do ministra finansów również o wsparcie w przywróceniu równowagi finansowej świadczenia oraz o zaangażowanie w zapewnienie, by wzrosty wynagrodzeń nie odbywały się kosztem najbardziej potrzebujących pacjentów – czytamy w komunikacie OZŚWM.

Związek deklaruje jednocześnie pełną gotowość do współpracy ze wszystkimi instytucjami zaangażowanymi w system ochrony zdrowia. Dodaje, że skuteczne rozwiązanie obecnego kryzysu będzie możliwe wyłącznie po:

• rozliczeniu świadczeń za 2025 roku,
• uporządkowaniu zasad finansowania na 2026 roku i kolejne lata,
• wdrożeniu nowego modelu opieki.

W ocenie związku bez podjęcia tych działań kryzys w opiece domowej będzie się pogłębiał, a liczba pacjentów pozbawionych dostępu do wentylacji domowej – stale rosła.