Pacjenci oczekujący na leczenie w programach lekowych w reumatologii – analiza PTR
22 października 2026 r. w Sejmie RP odbyło się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Reumatycznych, pod przewodnictwem poseł Marii Koźlakiewicz, którego temat dotyczył ważnego dla pacjentów problemu kolejek do leczenia w programach lekowych: „Od kwalifikacji do leczenia – jak skutecznie monitorować kolejki do programów lekowych?”
Prezydium Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego reprezentowali: prof. Bogdan Batko, konsultant krajowy w dziedzinie reumatologii, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego (PTR), prof. Zbigniew Żuber, prezes PTR, prof. Magdalena Krajewska-Włodarczyk, wiceprezes PTR, konsultant wojewódzka w dziedzinie reumatologii dla województwa warmińsko-mazurskiego, dr hab. Marcin Stajszczyk, przewodniczący Komisji ds. Polityki Lekowej PTR, konsultant wojewódzki w dziedzinie reumatologii dla województwa śląskiego, oraz dr Piotr Krawiec, sekretarz PTR, konsultant wojewódzki w dziedzinie reumatologii dla województwa małopolskiego. W spotkaniu udział wzięli także prof. Brygida Kwiatkowska, członek ZG PTR oraz przedstawiciele środowiska pacjentów: Katarzyna Drożdż, Małgorzata Ufnal (Fundacja Rheuma Active) i Agata Młynarska (Fundacja Zdrowie bez Tabu).
Dla wielu pacjentów droga od pierwszych objawów, przez diagnozę, do rozpoczęcia skutecznego leczenia jest wciąż zbyt długa i pełna przeszkód. Objęcie refundacją nowoczesnych terapii nie zawsze oznacza możliwość ich szybkiego wdrożenia u każdego pacjenta, który tego potrzebuje. Problemy Narodowego Funduszu Zdrowia z bieżącym finansowaniem leczenia w ramach programów lekowych w poszczególnych szpitalach skutkują wydłużonym oczekiwaniem chorych na skuteczne leczenie. Za statystykami i kolejkami stoją konkretni ludzie, ich zdrowie, codzienne funkcjonowanie i jakość życia.
Podczas posiedzenia, w odpowiedzi na wniosek Zespołu Parlamentarnego i oczekiwania organizacji pacjentów, zgodnie z agendą posiedzenia, w punkcie „Kolejki do programów lekowych — jakie dane mamy i czego jeszcze potrzebujemy?” eksperci Prezydium ZG Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego przedstawili dane dotyczące realnej kolejki do leczenia w programach lekowych w reumatologii – chorych spełniających kryteria programów lekowych i zakwalifikowanych do leczenia poprzez system monitorowania programów terapeutycznych, którzy nie rozpoczęli leczenia.
Prezentowane dane (dane zagregowane dla wszystkich podmiotów leczniczych realizujących programy lekowe w reumatologii) obejmują okres kwalifikacji do leczenia od 1 stycznia do 30 września 2026 r. oraz status pacjenta – leczony lub nieleczony na dzień 19 lub 21 października 2026 r. w zależności od analizy. Pacjent nieleczony zgodnie z przyjętą metodologią to pacjent, który po kwalifikacji nie otrzymał pierwszej dawki leku (nie odnotowano w systemie podania lub wydania pierwszej dawki leku). Należy mieć na uwadze, że dane mają charakter dynamiczny w czasie. W przypadku pacjentów zakwalifikowanych do leczenia w drugiej połowie września, liczby pacjentów leczonych i nieleczonych mogą ulec największym zmianom w kolejnych tygodniach, ponieważ status pacjenta na 19 lub 21 października mógł wynikać z harmonogramu pracy ośrodka.
Przedstawione dane mogą nie wyczerpywać w pełni informacji o pacjentach oczekujących na leczenie w programach lekowych w reumatologii. Część pacjentów, którzy spełniają kryteria kwalifikacji, z uwagi na trudności finansowe podmiotów leczniczych, może nie być formalnie kwalifikowanych do leczenia. Ponadto listy pacjentów oczekujących na leczenia raportowane przez poszczególnych świadczeniodawców do oddziałów wojewódzkich NFZ mogą nie pokrywać się z danymi z systemu monitorowania programów terapeutycznych. Przedstawione przez Polskie Towarzystwo Reumatologiczne dane traktować należy jako minimalną liczbę chorych oczekujących na rozpoczęcie leczenia w programach lekowych na dzień zebrania danych. Konsultant krajowy w dziedzinie reumatologii, prof. Bogdan Batko, zwrócił się do NFZ o szczegółowe dane dot. kolejek do programów lekowych, oraz za pośrednictwem NFZ, do świadczeniodawców realizujących leczenie o prowadzenie kolejek zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W załączeniu do pobrania analiza dotyczące liczby pacjentów zakwalifikowanych do programów lekowych w okresie od 1 stycznia do 30 września 2026 r. oczekujących na rozpoczęcie terapii z podziałem według rozpoznania klinicznego (w skali całego kraju) oraz według województw i miesiąca kwalifikacji (zbiorczo dla wszystkich programów lekowych w reumatologii), która została przedstawiona podczas posiedzenia Zespołu. Analiza dostępna będzie także na stronie Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Reumatycznych.
Polskie Towarzystwo Reumatologiczne i konsultant krajowy w dziedzinie reumatologii, w miarę swoich możliwości, będą na bieżąco monitorować kolejki do programów lekowych oraz okresowo publikować analizy dotyczące tego problemu.
Od kwalifikacji do leczenia - jak skutecznie monitorować kolejki do programów lekowych?