Retatrutyd w cukrzycy typu 2: przełom w farmakologicznej redukcji masy ciała
Równoczesna poprawa wyrównania metabolicznego i trwała redukcja masy ciała stanowią kluczowe wyzwanie w cukrzycy typu 2, gdyż pacjenci ci z reguły znacznie oporniej reagują na interwencje odchudzające.
Retatrutyd, będący potrójnym agonistą receptorów dla c, wzbudza ogromne nadzieje na przełamanie tej bariery. W międzynarodowym, wieloośrodkowym badaniu fazy 3 TRIUMPH-2 oceniono skuteczność i profil bezpieczeństwa tego leku u dorosłych z nadmierną masą ciała oraz niewystarczająco kontrolowaną cukrzycą typu 2.
Do próby włączono 1152 pacjentów ze średnim wyjściowym BMI wynoszącym 38,2 kg/m² oraz hemoglobiną glikowaną na poziomie 7,71 proc., leczonych dietą lub maksymalnie trzema doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi. Uczestników przydzielono losowo do podawanych podskórnie raz w tygodniu dawek retatrutydu (4 mg, 9 mg lub 12 mg) albo placebo.
Wyniki 80-tygodniowej terapii okazały się jednoznaczne: chorzy przyjmujący retatrutyd osiągnęli spektakularny, zależny od dawki spadek masy ciała, wynoszący odpowiednio 11,9 proc. dla dawki 4 mg, 16,8 proc. dla 9 mg oraz aż 18,8 proc. dla dawki 12 mg, w porównaniu z 5,1 proc. w grupie kontrolnej (z wysoce istotną przewagą wszystkich trzech dawek). Profil tolerancji leku pozostawał spójny ze znanymi cechami agonistów receptorów inkretynowych - dominowały objawy żołądkowo-jelitowe o przeważnie łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, biegunki (do 34 proc.) oraz nudności (do 28 proc. przy najwyższej dawce). W grupach otrzymujących wyższe dawki retatrutydu odnotowano ponadto częstsze występowanie epizodów hipotensji (do 6 proc.) oraz parestezji i dyzestezji (do 7 proc.), co przełożyło się na wyższy odsetek przedwczesnego zakończenia leczenia z powodu działań niepożądanych przy dawkach 9 mg i 12 mg (odpowiednio 12 proc. i 8 proc. wobec 5 proc. w grupie placebo).
Retatrutyd wyznacza nowy pułap możliwości farmakoterapii otyłości skojarzonej z cukrzycą typu 2, nierzadko pozwalając na uzyskanie redukcji masy ciała zbliżonej do wyników chirurgii bariatrycznej. Choć nasilenie działań niepożądanych przy najwyższych dawkach wymagać będzie starannego doboru pacjentów i ostrożnego miareczkowania dawki, potrójny mechanizm receptorowy stwarza realną szansę na istotną zmianę rokowania metabolicznego u chorych najbardziej obciążonych powikłaniami.