Cel: Celem badania była ocena pierwszej fazy wydzielania insuliny oraz stężenia peptydu C na czczo u krewnych pierwszego stopnia osób z cukrzycą typu 1 w zależności od obecności przeciwciał GADA (przeciwko dekarboksylazie kwasu glutaminowego), IAA (przeciwinsulinowych) oraz IA-2A (przeciwko fosfatazie tyrozyny białkowej).

Materiał i metody: Badanie przeprowadzono w grupie 90 krewnych pierwszego stopnia osób z cukrzycą typu 1 w wieku 16–65 lat. Stężenie peptydu C na czczo oznaczono metodą ELISA, stężenie insuliny w dożylnym teście obciążenia glukozą metodą ELISA, natomiast miana przeciwciał GADA, IAA i IA-2A metodą RIA.

Wyniki: U 28 osób spośród badanych (31,11%) stwierdzono obecność dodatniego miana przynajmniej jednego z przeciwciał. Największy odsetek stanowiły IAA (22,22%) i GADA (11,11%). Wykazano dodatnią korelację pomiędzy stężeniem peptydu C na czczo i IAA (r = 0,282, p < 0,002), a także istotnie statystycznie większe stężenie insuliny na czczo (p < 0,002) oraz istotnie statystycznie mniejsze stężenie insuliny w 1. min (p < 0,008) i w 3. min (p < 0,005) dożylnego testu obciążenia glukozą w grupie badanej w porównaniu z grupą kontrolną. Zaobserwowano istotnie statystycznie większe stężenie insuliny na czczo w grupie z dodatnim mianem IAA w porównaniu z grupą krewnych niemających przeciwciał przeciwinsulinowych (p < 0,04).

Wnioski: Zwiększenie stężenia peptydu C i insuliny na czczo przy zmniejszonej rezerwie czynnościowej komórek może sugerować kompensacyjny wzrost czynności wydzielniczej tych komórek w grupie krewnych pierwszego stopnia, w szczególności z dodatnim mianem przeciwciał, i stanowić czynnik opóźniający rozwój klinicznych objawów choroby.