Wstęp: Leczenie bólu w chorobach nowotworowych jest wyzwaniem dla lekarzy, samych pacjentów oraz ich rodzin. W leczeniu bólu przebijającego standardem stał się szybko działający fentanyl w formie przezśluzówkowej. Celem pracy była ocena ekonomicznych aspektów związanych z finansowaniem ze środków publicznych leków zawierających fentanyl, ze szczególnym uwzględnieniem analizy porównawczej w zakresie opłacalności, dostępności oraz cen poszczególnych preparatów w tej grupie leków.

Materiał i metody: W przeprowadzonej porównawczej analizie farmakoekonomicznej ocenie poddano 3 preparaty zawierające fentanyl: tabletki podpoliczkowe, aerozol do nosa oraz tabletki podjęzykowe, w odniesieniu do placebo w warunkach polskich. Specyficzne dla kraju dane kosztowe pochodziły ze źródeł publicznych, informacje o zużytych zasobach z danych literaturowych oraz opinii ekspertów, dane dotyczące skuteczności terapii z metaanalizy badań klinicznych z randomizacją, a dane na temat użyteczności stanu zdrowia z oceny dokonanej metodą handlowania czasem.

Wyniki: Preparaty fentanylu znajdują zastosowanie we wszystkich formach opieki zdrowotnej zajmującej się leczeniem bólu przebijającego. Metaanaliza badań z randomizacją wykazała, że wszystkie analizowane preparaty cechuje wyższa efektywność kliniczna w porównaniu z placebo. Najczęściej stosowane są dawki zawierające 200 g substancji czynnej, 28- lub 40-dawkowe. Najbardziej znaczące grupy kosztów to koszty hospitalizacji i leków. Przy przyjętych założeniach koszty opieki paliatywnej w domu chorego wydają się porównywalne z kosztami wizyt lekarza POZ. Na podstawie zastosowanego modelu dla polskich danych kosztowych w scenariuszu podstawowym wykazano, że wszystkie formy fentanylu są kosztowo efektywne w warunkach polskiego systemu ochrony zdrowia, natomiast fentanyl w postaci aerozolu do nosa jest preparatem dominującym (opcją najtańszą i najskuteczniejszą), a więc najbardziej opłacalną formą terapii.

Wnioski: Wybór odpowiedniej terapii może się przyczynić do polepszenia jakości życia chorych oraz bardziej optymalnej alokacji zasobów ochrony zdrowia.