Cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunologiczną, a niedobór insuliny jest wynikiem dysfunkcji komórek b. Leczenie cukrzycy typu 1 wymaga stałego podawania insuliny, co może być bardzo uciążliwe dla chorego. Bardzo skrupulatne stosowanie insulinoterapii nie chroni pacjenta przed powikłaniami. Dlatego od dawna trwają poszukiwania innych metod leczenia, a także sposobów zapobiegania zachorowaniu na cukrzycę. Główną przeszkodą w realizacji zadania profilaktycznego jest konieczność identyfikacji osób zagrożonych zachorowaniem na cukrzycę przed wystąpieniem autoimmunizacji. Wydaje się, że w chwili obecnej profilaktyka pierwotna jest nadal nierealna, ponieważ nie znamy wszystkich czynników prowadzących do aktywacji procesów autoimmunologicznych. Najbardziej zaawansowane są badania nad zastosowaniem późnej profilaktyki wtórnej u osób, u których rozwijają się zaburzenia tolerancji glukozy lub we wczesnym okresie po zachorowaniu na cukrzycę typu 1. Terapia genowa jest kolejną próbą alternatywnego leczenia i profilaktyki cukrzycy typu 1 i nadal wymaga dalszych badań. Ostatnie lata przyniosły wiele informacji na temat natury cukrzycy typu 1 i mechanizmów prowadzących do jej rozwoju. Nie ustalono jednak jeszcze, jakie czynniki decydują o inicjacji autoimmunizacji i co determinuje dynamikę tych procesów.