Wprowadzenie. Pęcherzyca jest dermatozą pęcherzową o podłożu autoimmunologicznym, cechującą się występowaniem autoprzeciwciał skierowanych przeciw antygenom desmosomalnym. Jest to ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu choroba skóry, wymagająca długotrwałego przyjmowania preparatów kortykosteroidowych w wysokich dawkach. Terapia ta wiąże się z ryzykiem pojawienia się różnych objawów niepożądanych. Glikokortykosteroidy (GKS) upośledzają absorpcję wapnia z przewodu pokarmowego, zwiększają jego utratę z moczem, hamują syntezę 25-hydroksycholekalcyferolu w wątrobie i 1,25-dwuhydroksycholekalcyferolu w nerkach. Właściwe zaopatrzenie organizmu w witaminę D ma fundamentalne znaczenie w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej, modulowaniu odpowiedzi immunologicznej, jak również w procesie wzrostu i różnicowania komórek. Niedobór jej aktywnych metabolitów nie tylko przyczynia się do osteomalacji i osteoporozy, lecz także może zwiększać ryzyko rozwoju wielu różnych chorób, m.in. cukrzycy typu 1, zespołu metabolicznego, chorób sercowo-naczyniowych, a jednocześnie wpływać na przebieg choroby autoimmunologicznej, jaką jest pęcherzyca.

Cel pracy. Porównanie wyników stężeń 25(OH)D₃ w surowicy chorych na pęcherzycę i osób zdrowych, stanowiących grupę kontrolną.

Materiał i metodyka. Badaniem objęto grupę 29 chorych na pęcherzycę (17 kobiet, 12 mężczyzn) w wieku od 23 do 75 lat (średni wiek 57,4 roku), leczonych w latach 1994–2009 w Klinice Dermatologii i Wenerologii Uniwersytetu Medycznego oraz Centrum Diagnostyczno-Leczniczym Chorób Skóry w Łodzi, a także 24 zdrowych wolontariuszy, dobranych odpowiednio pod względem płci i wieku. Stężenie 25(OH)D₃ oznaczano metodą immunoenzymatyczną (Immunodiagnostic AG).

Wyniki. W grupie chorych na pęcherzycę stężenie 25(OH)D₃ było niższe od zalecanego poziomu (tj. 30–80 ng/ml) u 24 (82,8%) osób, w tym u 5 (17,2%) stwierdzono hipowitaminozę, u 9 (31,1 %) niedobór,

a u 10 (34,5%) deficyt. W tej populacji pacjentów średnie stężenie 25-hydroksycholekalcyferolu wynosiło 17,2 ng/ml i było niższe w porównaniu z grupą kontrolną o 19,0 ng/ml, tj. o 52,5%. Wykazana różnica w rozkładzie tej cechy była znamienna statystycznie (p < 0,001).

Wnioski. Prawidłowa suplementacja witaminą D jest istotna w trakcie prowadzenia długotrwałej terapii pęcherzycy lekami immunosupresyjnymi i może się przyczynić do zmniejszenia ryzyka jej wystąpienia u osób o pewnych predyspozycjach genetycznych.