Wstęp: Określenie „jakość życia” – quality of life (QL) pojawiło się w amerykańskim słowniku medycznym po II wojnie światowej i przechodziło stopniową ewolucję znaczenia. Biorąc pod uwagę uzyskiwane wyniki badań jakości życia, wydaje się, że kolejne doświadczenia otrzymywane przy mierzeniu jakości życia przyczyniają się stopniowo do rozwoju lepszych metod leczniczych i diagnostycznych niż obecnie istniejące, co w rezultacie powinno doprowadzić do jeszcze lepszego rozumienia czynników wpływających na jakość życia zależną od stanu zdrowia u leczonych pacjentów.
Cel pracy: Ocena jakości życia chorych z tętniakiem aorty brzusznej przed i po zabiegu operacyjnym.
Materiał i metody:Badania przeprowadzono wśród 70 chorych z rozpoznanym tętniakiem aorty brzusznej, którzy zostali poddani planowej operacji rekonstrukcyjnej aorty brzusznej (grupa I), oraz wśród 70 pacjentów z małym nieoperowanym tętniakiem aorty brzusznej (grupa II). Badania prowadzono w Klinice Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi od 1.07.2002 r. do 31.03.2004 r.
Oceny stanu jakości zdrowia dokonano, posługując się kwestionariuszem uniwersalnym SF 36.
Niezbędne obliczenia przeprowadzone zostały za pomocą pakietów: Statistica 7.1 i Excel 2008.
Wyniki: Analiza wyników poszczególnych skal wykazała, że u większości chorych bezpośrednio po operacji średnie parametry określające jakość życia uległy nieznacznemu obniżeniu. Różnice te nie okazały się istotne statystycznie (p > 0,05), z wyjątkiem oceny tolerancji bólu. W tym przypadku nastąpiło istotne statystycznie obniżenie średniej oceny (p < 0,001). Nieznacznemu podwyższeniu uległa średnia oceny zdrowia, ale nie był to wzrost istotny statystycznie (p > 0,05).
Porównując wyniki przed operacją z wynikami uzyskanymi w 3.–4. mies. po operacji, obserwuje się istotne statystycznie zwiększenie średniej oceny aktywności fizycznej (p < 0,001), wzrost oceny samopoczucia psychicznego (p < 0,01), oceny tolerancji bólu (p < 0,001) i ogólnej oceny zdrowia (p < 0,001). Istotnie statystycznie uległa zmniejszeniu średnia poczucia siły (p < 0,01). Pozostałe parametry nie uległy istotnym statystycznie statystycznym zmianom (p > 0,05).
W badaniu zaobserwowano także pomiędzy okresem bezpośrednio po operacji a 3–4 mies. później istotne statystycznie zmiany ocen poszczególnych kategorii skal: ocena aktywności fizycznej (p < 0,001), aktywności społecznej (p < 0,01), poprawa samopoczucia psychicznego (p < 0,01), wzrost tolerancji bólu (p < 0,001) i ogólnej oceny zdrowia (p < 0,001).
Wnioski:
1. Operacja tętniaka aorty brzusznej wiąże się ze znacznymi zaburzeniami w odczuwaniu jakości życia.
2. We wczesnym okresie pooperacyjnym obserwuje się znaczący spadek wszystkich składowych jakości życia.
3. Istotny wzrost parametrów jakości życia u chorych operowanych z powodu tętniaka aorty brzusznej następuje dopiero po 3–4 mies. od operacji.
4. Chorzy z tętniakiem aorty brzusznej zarówno przed zabiegiem chirurgicznym, jak i po nim powinni mieć zapewnioną stałą opiekę psychologa.