Cel

Celem niniejszego artykułu jest syntetyczne przedstawienie wyników najnowszych badań dotyczących komponentów dysregulacji emocji w zaburzeniu osobowości borderline (ZOB).

Poglądy

Dysregulacja emocji stanowi jeden z najpoważniejszych problemów w ZOB i przejawia się w wielu aspektach funkcjonowania emocjonalnego. Badania nad dysregulacją emocji w tym zaburzeniu dotyczą różnych jej komponentów, wyróżnianych przez odmienne modele teoretyczne. Na podstawie przeglądu literatury empirycznej wyróżniamy trzy główne komponenty dysregulacji emocji w ZOB: (1) wrażliwość emocjonalną, (2) nieprawidłowy przebieg emocji w zakresie: (a) reaktywności emocjonalnej, (b) powolnego powrotu do wyjściowego stanu emocjonalnego, (c) intensywności emocji negatywnych, (d) labilności emocji negatywnych, oraz (3) nieadaptacyjne aspekty stosowania strategii regulacji emocji (opisane na przykładzie wybranych strategii: poznawczych, interpersonalnych i samouszkadzania się).

Wnioski

Choć wiele zagadnień dotyczących dysregulacji emocji w ZOB wymaga jeszcze wyjaśnienia, badacze zgadzają się co do tego, że zjawisko to charakteryzuje się złożonym obrazem klinicznym. Przegląd najnowszych badań na temat wrażliwości emocjonalnej w ZOB wskazuje na mieszane wyniki dotyczące wrażliwości na bodźce jednego typu (tj. ekspresje mimiczne), ale w spójny sposób sugeruje większą wrażliwość w reakcji na ich inny rodzaj (tj. sceny emocjonalne). Wyniki dotyczące reaktywności i szybkości powrotu do wyjściowego stanu emocjonalnego wskazują na znaczenie rodzaju bodźców wzbudzających emocje w kształtowaniu tych procesów. Rezultaty badań w zakresie stosowania poznawczych i interpersonalnych strategii regulacji emocji, a także predyktorów samouszkadzania się, nie są jednak spójne. Przyszłe badania powinny więc skoncentrować się na zidentyfikowaniu czynników, które mogą wpływać na zróżnicowanie wyników badań dotyczących różnych komponentów dysregulacji emocji. W celu lepszego dostosowania psychoterapii do potrzeb osób z ZOB sugerujemy potrzebę łączenia dwóch podejść w przyszłych badaniach nad dysregulacją emocji w tym zaburzeniu: wewnątrzgrupowych różnic indywidualnych (uwzględniającego różnice w obrębie grupy osób z ZOB) oraz specyficzno-transdiagnostycznego (ukierunkowanego na identyfikowanie różnic między ZOB a innymi zaburzeniami psychicznymi oraz cech wspólnych między nimi).